ਓਨਟਾਰੀਓ/ਟੋਰਾਂਟੋ, 30 ਮਈ:

ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਓਨਟਾਰੀਓ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਨੈੱਟ (Internet) ਰਾਹੀਂ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਦਾ ਸੌਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਬਜ਼ੁਰਗ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਬੇਹੱਦ ਖ਼ੌਫ਼ਨਾਕ ਚਿਹਰਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਨਿਊਮਾਰਕੇਟ ਦੀ ਇੱਕ ਉੱਚ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ੀ ਦੌਰਾਨ 60 ਸਾਲਾ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਨਾਗਰਿਕ ਕੇਨੇਥ ਲਾਅ (Kenneth Law) ਨੇ ਆਨਲਾਈਨ (Online) ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਰਾਹੀਂ ਘਾਤਕ ਰਸਾਇਣਕ ਪਦਾਰਥ ਵੇਚ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਸੰਗੀਨ ਗੁਨਾਹ ਕਬੂਲ ਕਰ ਲਏ ਹਨ।

ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਮਝੌਤੇ (Plea Bargain) ਤਹਿਤ ਇਸਤਗਾਸਾ ਪੱਖ (Prosecution) ਹੁਣ ਲਾਅ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਦਰਜ 14 ਕਤਲ (Murder) ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਦਾਲਤ ਵੱਲੋਂ ਹੁਣ ਸਤੰਬਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਸਜ਼ਾ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਾਂਚ ਏਜੰਸੀਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਕੇਨੇਥ ਲਾਅ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਮਾਹਿਰ ਇਸ ਨੂੰ ਡਿਜੀਟਲ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ "ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ" (Assisted Suicide) ਮਾਮਲਾ ਮੰਨ ਰਹੇ ਹਨ।

ਅਦਾਲਤੀ ਸੁਣਵਾਈ ਦੌਰਾਨ ਸਰਕਾਰੀ ਵਕੀਲਾਂ ਨੇ ਲਾਅ ਦੇ ਘਾਤਕ ਰਸਾਇਣ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੀੜਤਾਂ ਦੇ ਆਖਰੀ ਪਲਾਂ ਦੇ ਦਰਦਨਾਕ ਵੇਰਵੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਕਈ ਪੀੜਤ ਪਰਿਵਾਰ ਆਪਣੇ ਹੰਝੂ ਨਾ ਰੋਕ ਸਕੇ। ਪੁਲਿਸ ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ ਕੇਨੇਥ ਲਾਅ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਸ਼ੈੱਫ (Chef) ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਅਜਿਹੀਆਂ ਗੁਪਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰਨ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਰਸਾਇਣ ਵੇਚਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਕੈਮੀਕਲ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਾਸ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ (Meat Curing) ਰੱਖਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਇਸ ਦਾ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਸੇਵਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਪਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਨ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਲਾਅ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ 40 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ 1,200 ਤੋਂ ਵੱਧ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪੈਕੇਜ (Packages) ਭੇਜੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 160 ਪੈਕੇਜ ਇਕੱਲੇ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਤਿਆਂ 'ਤੇ ਭੇਜੇ ਗਏ ਸਨ, ਜਿੱਥੇ 16 ਤੋਂ 36 ਸਾਲ ਦੇ 14 ਨੌਜਵਾਨ ਇਸ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਬਣੇ।

ਇਸ ਗਲੋਬਲ ਨੈੱਟਵਰਕ (Global Network) ਦੇ ਤਾਰ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਨਾਲ ਵੀ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਉੱਥੋਂ ਦੀਆਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਲਗਭਗ 79 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੇਨੇਥ ਲਾਅ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜੇ ਗਏ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨਾਲ ਹੋਈ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੀ ਕ੍ਰਾਊਨ ਪ੍ਰੌਸੀਕਿਊਸ਼ਨ ਸਰਵਿਸ (Crown Prosecution Service) ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕ੍ਰਾਈਮ ਏਜੰਸੀ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਹਵਾਲਗੀ (Extradition) ਦੀ ਮੰਗ ਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਚੱਲ ਰਹੇ ਮੁਕੱਦਮੇ ਤਹਿਤ ਸਜ਼ਾ ਦਿਵਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪਰ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਗੁਆਉਣ ਵਾਲੇ ਕਈ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਇਸ 'ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਇਤਰਾਜ਼ ਜਤਾਉਂਦਿਆਂ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਪੂਰੀ ਮੌਤ ਦੀ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਦੀ ਜਨਤਕ ਜਾਂਚ (Public Inquiry) ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਅਮਰੀਕਾ, ਇਟਲੀ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਰਗੇ ਵਿਕਸਿਤ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਜਾਂਚ ਏਜੰਸੀਆਂ ਵੀ ਮੁਸਤੈਦ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ।

ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਕਾਨੂੰਨ (Canadian Law) ਮੁਤਾਬਕ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਲਈ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਜਾਂ ਉਕਸਾਉਣ ਦੇ ਜ਼ੁਰਮ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 14 ਸਾਲ ਦੀ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕਤਲ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਹੁਣ ਅਦਾਲਤ ਸਿਰਫ਼ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਦੇ ਅਪਰਾਧਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਸਜ਼ਾ ਤੈਅ ਕਰੇਗੀ। ਮਈ 2023 ਵਿੱਚ ਮਿਸੀਸਾਗਾ ਸਥਿਤ ਆਪਣੇ ਘਰ ਤੋਂ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਇਸ 'ਮੌਤ ਦੇ ਵਪਾਰੀ' ਦੇ ਖੁਲਾਸੇ ਨੇ ਹੁਣ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਔਨਲਾਈਨ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ, ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਸਹਾਇਤਾ (Mental Health Support) ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ 'ਤੇ ਘਾਤਕ ਰਸਾਇਣਾਂ ਦੀ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਵਿਕਰੀ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਗੰਭੀਰ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।