ਕੋਰੋਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੁਨੀਆ 'ਤੇ ਮੰਡਰਾਇਆ ਇੱਕ ਹੋਰ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਵਾਇਰਸ ਦਾ ਸਾਇਆ! ਹੁਣ ਭਾਰਤੀ ਕੰਪਨੀ ਤਿਆਰ ਕਰੇਗੀ ਬ੍ਰਹਮਾਸਤਰ, ਜਾਣੋ ਕਿੰਨੀ ਮਚੀ ਹੈ ਤਬਾਹੀ!

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 2 ਜੂਨ:

ਕੋਰੋਨਾ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੇ ਖ਼ੌਫ਼ ਤੋਂ ਅਜੇ ਦੁਨੀਆ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਭਲੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਹੁਣ ਇੱਕ ਹੋਰ ਜਾਨਲੇਵਾ ਬਿਮਾਰੀ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ ਦਹਿਸ਼ਤ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਅਫਰੀਕੀ ਦੇਸ਼ਾਂ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਿਕ ਰੀਪਬਲਿਕ ਆਫ਼ ਕਾਂਗੋ (DRC) ਅਤੇ ਯੂਗਾਂਡਾ ਵਿੱਚ ਈਬੋਲਾ ਵਾਇਰਸ (Ebola virus) ਦਾ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਸਟ੍ਰੇਨ "ਬੁੰਡੀਬੁਗਿਓ" (Bundibugyo) ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਇਰਸ ਕਾਰਨ ਹੁਣ ਤੱਕ 200 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਅਤੇ 900 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਇਸ ਦੀ ਲਪੇਟ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਬਿਮਾਰ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਸਥਿਤੀ ਇੰਨੀ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਕਿ ਵਰਲਡ ਹੈਲਥ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ (WHO) ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗਲੋਬਲ ਹੈਲਥ ਐਮਰਜੈਂਸੀ (global health emergency) ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।

ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਸੰਕਟ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੀਆਂ ਵੈਕਸੀਨਾਂ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸੰਸਥਾ ਸੇਪੀ (CEPI) ਨੇ ਹਰਕਤ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਿਆਂ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਸੇਪੀ ਨੇ ਈਬੋਲਾ ਦੀ ਵੈਕਸੀਨ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਲਈ 60 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਯਾਨੀ ਲਗਭਗ 570 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਫੰਡ (funding) ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਤਿੰਨ ਵੱਡੇ ਗਰੁੱਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਵੈਕਸੀਨ ਨਿਰਮਾਤਾ ਭਾਰਤੀ ਕੰਪਨੀ, ਸੀਰਮ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ (SII) ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੀ ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (Oxford University) ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸੀਰਮ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਮਿਲ ਕੇ 'ChAdOx1 Bundibugyo' ਨਾਮਕ ਟੀਕਾ ਤਿਆਰ ਕਰਨਗੇ। ਇਹ ਵੈਕਸੀਨ ਉਸੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ (technology) 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੋਵੇਗੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੋਵਿਡ-19 ਦੌਰਾਨ ਸੁਪਰਹਿੱਟ ਰਹੀ 'ਕੋਵੀਸ਼ੀਲਡ' ਵੈਕਸੀਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲਈ ਦੋਵਾਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ 8.6 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਮਿਲੇ ਹਨ।

ਇਸ ਫੰਡਿੰਗ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਯਾਨੀ 50 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਅਮਰੀਕੀ ਕੰਪਨੀ ਮੋਡਰਨਾ (Moderna) ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਤੀਜੀ ਸੰਸਥਾ ਆਈਏਵੀਆਈ (IAVI) ਨੂੰ 3.2 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਅਲਾਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਜੋ ਮਰਕ ਦੀ 'Ervebo' ਵੈਕਸੀਨ ਵਰਗੀ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ-ਡੋਜ਼ (single-dose) ਵੈਕਸੀਨ ਤਿਆਰ ਕਰੇਗੀ। ਇਸ ਵੱਡੇ ਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸਫ਼ਲ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਕਰੋੜਾਂ ਡਾਲਰਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗਲੋਬਲ ਵੈਕਸੀਨ ਅਲਾਇੰਸ 'ਗੈਵੀ' (Gavi) ਨੇ 50 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਅਤੇ ਵਰਲਡ ਬੈਂਕ (World Bank) ਦੇ ਪੈਂਡੇਮਿਕ ਫੰਡ ਨੇ ਲਗਭਗ 1,840 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਗ੍ਰਾਂਟ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਇਸ ਨਾਮੀ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਮੋਢਿਆਂ 'ਤੇ ਵੱਡੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੇਖਣਾ ਇਹ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਇਹ ਵੈਕਸੀਨ ਕਿੰਨੀ ਜਲਦੀ ਤਿਆਰ ਹੋ ਕੇ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਦੇ ਤਾਂਡਵ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 2 ਜੂਨ:

ਕੋਰੋਨਾ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੇ ਖ਼ੌਫ਼ ਤੋਂ ਅਜੇ ਦੁਨੀਆ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਭਲੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਹੁਣ ਇੱਕ ਹੋਰ ਜਾਨਲੇਵਾ ਬਿਮਾਰੀ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ ਦਹਿਸ਼ਤ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਅਫਰੀਕੀ ਦੇਸ਼ਾਂ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਿਕ ਰੀਪਬਲਿਕ ਆਫ਼ ਕਾਂਗੋ (DRC) ਅਤੇ ਯੂਗਾਂਡਾ ਵਿੱਚ ਈਬੋਲਾ ਵਾਇਰਸ (Ebola virus) ਦਾ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਸਟ੍ਰੇਨ "ਬੁੰਡੀਬੁਗਿਓ" (Bundibugyo) ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਇਰਸ ਕਾਰਨ ਹੁਣ ਤੱਕ 200 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਅਤੇ 900 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਇਸ ਦੀ ਲਪੇਟ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਬਿਮਾਰ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਸਥਿਤੀ ਇੰਨੀ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਕਿ ਵਰਲਡ ਹੈਲਥ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ (WHO) ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗਲੋਬਲ ਹੈਲਥ ਐਮਰਜੈਂਸੀ (global health emergency) ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।