ਇਸ ਚਾਬੀ-ਪਲਾਇਰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਫੈਕਟਰੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦੇ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਰਸਾਇਣਕ ਸਟੋਰੇਜ ਟੈਂਕ (ਗਟਰ) ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਔਜ਼ਾਰਾਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਤੋਂ ਬਚੇ ਖਤਰਨਾਕ ਅਤੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਰਸਾਇਣਕ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਨੂੰ ਸਟੋਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸ ਟੈਂਕ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬੇਹੱਦ ਘਾਤਕ ਗੈਸ ਇਕੱਠੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ।

ਰਾਤ ਦੇ ਕਰੀਬ 2:00 ਵਜੇ ਫੈਕਟਰੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨੇ ਦਿਨ ਦੇ ਉਲਟ ਰਾਤ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਚੁਣ ਕੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਗੀਅਰ, ਮਾਸਕ ਜਾਂ ਦਸਤਾਨਿਆਂ ਦੇ ਇਸ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਗਟਰ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੇ ਗਟਰ ਦਾ ਢੱਕਣ ਖੋਲ੍ਹਿਆ, ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲੀ ਜ਼ਹਿਰੀਲੀ ਗੈਸ ਨੇ ਪਿਤਾ-ਪੁੱਤਰ ਸਮੇਂਤ ਤਿੰਨ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਲਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਦਮ ਘੁੱਟਣ ਕਾਰਨ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਮ੍ਰਿਤਕਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਮਾਨ ਸਿੰਘ (46), ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਮਿਤ (28) ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ (56) ਵਜੋਂ ਹੋਈ ਹੈ। ਫੈਕਟਰੀ ਦੇ ਗੇਟ 'ਤੇ ਤਾਇਨਾਤ ਸੁਰੱਖਿਆ ਗਾਰਡ ਦੀਪਕ ਅਤੇ ਰਾਜਿੰਦਰ ਵੀ ਇਸ ਗੈਸ ਦੀ ਲਪੇਟ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਏ, ਜੋ ਇਸ ਵੇਲੇ ਓਸਵਾਲ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਇਲਾਜ ਅਧੀਨ ਹਨ।

ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਹਾਦਸੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫੈਕਟਰੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦਾ ਰਵੱਈਆ ਬੇਹੱਦ ਸ਼ੱਕੀ ਰਿਹਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਾ ਤਾਂ ਪੀੜਤ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਸੂਚਨਾ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਪੁਲਿਸ ਜਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤਾ। ਮ੍ਰਿਤਕ ਮਾਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਧੀ ਰੇਣੂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲੇ ਰਾਤ ਤੋਂ ਸਵੇਰ ਤੱਕ ਫ਼ੋਨ ਕਰਦੇ ਰਹੇ, ਪਰ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨੇ ਫ਼ੋਨ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕਿਆ ਅਤੇ ਸਵੇਰ ਹੋਣ 'ਤੇ ਵੀ ਸੱਚਾਈ ਲੁਕਾਈ ਰੱਖੀ। ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵੀ ਕਰੀਬ 8 ਤੋਂ 10 ਘੰਟੇ ਤੱਕ ਇਸ ਹਾਦਸੇ ਤੋਂ ਬੇਖ਼ਬਰ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ। ਜਦੋਂ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਤੱਕ ਖ਼ਬਰ ਪਹੁੰਚੀ, ਤਾਂ ਜਾ ਕੇ ਰਾਹਤ ਕਾਰਜ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਸਕੇ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਫੈਕਟਰੀ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਮੈਂਬਰ ਨਾ ਤਾਂ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਹਸਪਤਾਲ, ਸਗੋਂ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਮੌਕੇ ਤੋਂ ਫ਼ਰਾਰ ਹੋ ਗਏ। ਖ਼ਦਸ਼ਾ ਜਤਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੇਰੀ ਦੌਰਾਨ ਸਬੂਤਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਘਟਨਾ ਸਥਾਨ ਦਾ ਮੁਆਇਨਾ ਕਰਨ ਪਹੁੰਚੀ ਐਸਡੀਐਮ ਜਸਲੀਨ ਕੌਰ ਭੁੱਲਰ ਦੀ ਮੁੱਢਲੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉਪਕਰਨਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘਾਟ ਪਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਹਿਮਾਂਸ਼ੂ ਜੈਨ ਨੇ ਫੈਕਟਰੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੀ ਇਸ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸਵੀਕਾਰਨਯੋਗ ਅਤੇ ਨਾ-ਮਾਫ਼ ਕਰਨ ਯੋਗ ਦੱਸਦਿਆਂ ਸਖ਼ਤ ਰੁਖ਼ ਅਪਣਾਇਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਜਾਂਚ ਲਈ ਮੈਜਿਸਟ੍ਰੇਟ ਜਾਂਚ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਲਈ ਐਸਡੀਐਮ ਈਸਟ ਨੂੰ ਨੋਡਲ ਅਫਸਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਅਗਲੇ ਦੋ ਤੋਂ ਚਾਰ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਰਿਪੋਰਟ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਗੇ।

ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਫੈਕਟਰੀ ਦੇ ਸੀਸੀਟੀਵੀ ਡੀਵੀਆਰ ਨੂੰ ਜ਼ਬਤ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਹਾਦਸੇ ਵਾਲੀ ਰਾਤ ਦੀ ਅਸਲ ਸੱਚਾਈ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਸਕੇ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਹੋਰ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੇ ਬਿਆਨ ਵੀ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ (PPCB) ਅਤੇ ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਦੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਨੂੰ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਬੁਲਾ ਕੇ ਕੈਮੀਕਲ ਦੀ ਜਾਂਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਵਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਡੀਸੀ ਹਿਮਾਂਸ਼ੂ ਜੈਨ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਫੈਕਟਰੀ ਵਿੱਚ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਰਸਾਇਣਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਮਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਉਦਯੋਗਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਿਯਮਾਂ ਦਾ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਪਾਲਣ ਕਰਨ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਫੈਕਟਰੀ ਮਾਲਕਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਲੁਧਿਆਣਾ: ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਸ਼ਹਿਰ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਆਰਕੇ ਰੋਡ 'ਤੇ ਸਥਿਤ 'ਡੀਪ ਟੂਲਸ' ਫੈਕਟਰੀ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰਿਆ ਗੈਸ ਲੀਕ ਹਾਦਸਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੀ ਘੋਰ ਅਣਗਹਿਲੀ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰੇਆਮ ਉਡਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਧੱਜੀਆਂ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਚਾਬੀ-ਪਲਾਇਰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਫੈਕਟਰੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦੇ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਰਸਾਇਣਕ ਸਟੋਰੇਜ ਟੈਂਕ (ਗਟਰ) ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਔਜ਼ਾਰਾਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਤੋਂ ਬਚੇ ਖਤਰਨਾਕ ਅਤੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਰਸਾਇਣਕ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਨੂੰ ਸਟੋਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸ ਟੈਂਕ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬੇਹੱਦ ਘਾਤਕ ਗੈਸ ਇਕੱਠੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ।