ਲੰਡਨ, 30 ਮਈ:

ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਸਾਊਥੈਂਪਟਨ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ 18 ਸਾਲਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੈਨਰੀ ਨੋਵਾਕ ਦੇ ਹੋਏ ਬੇਰਹਿਮੀ ਨਾਲ ਕਤਲ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਨੇ ਯੂਕੇ (UK) ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਤੂਫ਼ਾਨ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸਾਊਥੈਂਪਟਨ ਕਰਾਊਨ ਕੋਰਟ ਦੀ ਜਿਊਰੀ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਮੂਲ ਦੇ ਸਿੱਖ ਨੌਜਵਾਨ ਵਿਕਰਮ ਸਿੰਘ ਡਿਗਵਾ ਨੂੰ ਇਸ ਕਤਲ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦੋਸ਼ੀ ਪਾਇਆ ਹੈ।

ਇਸ ਅਪਰਾਧ ਵਿੱਚ 21 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਲੰਬੀ ਕਿਰਪਾਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਨਤਕ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਕਿਰਪਾਨ ਪਹਿਨਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਿਆਸੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਬਹਿਸ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ 'ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਉਣ ਦੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਉੱਠਣ ਲੱਗੀਆਂ ਹਨ।

ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਵਿਕਰਮ ਸਿੰਘ ਡਿਗਵਾ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਇਆ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਉਸਦੀ 53 ਸਾਲਾ ਮਾਂ ਕਿਰਨ ਕੌਰ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕ ਹੈ, ਨੂੰ ਵੀ ਅਪਰਾਧ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਕਤਲ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਯਾਨੀ ਕਿਰਪਾਨ ਨੂੰ ਛੁਪਾਉਣ ਅਤੇ ਅਪਰਾਧੀ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ੀ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਅਦਾਲਤ ਮੁੱਖ ਦੋਸ਼ੀ ਦੇਗਵਾ ਨੂੰ ਸੋਮਵਾਰ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਆਉਣ ਵਾਲੀ 17 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਏਗੀ। ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਦੋਸ਼ੀ ਵਿਕਰਮ ਨੇ ਪੁਲਿਸ ਕੋਲ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਨਸਲੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ (Racism) ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਘਟਨਾ ਭੜਕਾਹਟ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵਾਪਰੀ, ਪਰ ਮਾਨਯੋਗ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਉਸਦੇ ਇਸ ਦਾਅਵੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਘਿਣਾਉਣਾ ਝੂਠ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਇਸ ਪੂਰੀ ਘਟਨਾ ਦੌਰਾਨ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ 'ਤੇ ਵੀ ਗੰਭੀਰ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ 'ਟੂ-ਟੀਅਰ ਪੁਲਿਸਿੰਗ' (Two-tier Policing) ਯਾਨੀ ਦੋ-ਪੱਧਰੀ ਪੁਲਿਸ ਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵੱਡਾ ਹੰਗਾਮਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ, ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਦੋਸ਼ੀ ਦੇ ਝੂਠ 'ਤੇ ਯਕੀਨ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਖੂਨ ਨਾਲ ਲੱਥਪੱਥ ਮਰ ਰਹੇ ਪੀੜਤ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੈਨਰੀ ਨੋਵਾਕ ਨੂੰ ਹੀ ਹੱਥਕੜੀਆਂ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਨੌਜਵਾਨ ਦਮ ਤੋੜ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਬਹੁਤ ਦੇਰ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਸ਼ੈਡੋ ਹੋਮ ਸੈਕਟਰੀ ਕ੍ਰਿਸ ਫਿਲਪ ਨੇ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਇਸ ਵਿਵਹਾਰ ਨੂੰ ਬੇਹੱਦ ਸ਼ਰਮਨਾਕ ਦੱਸਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹੈਨਰੀ ਦੇ ਆਖਰੀ ਸ਼ਬਦ ਸਨ 'ਮੈਂ ਸਾਹ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦਾ' (I can't breathe)। ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਰੌਬਰਟ ਜੇਨਰਿਕ ਨੇ ਵੀ ਗ੍ਰਹਿ ਸਕੱਤਰ ਸ਼ਬਾਨਾ ਮਹਿਮੂਦ ਨੂੰ ਪੱਤਰ ਲਿਖ ਕੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ 'ਤੇ ਸੰਸਦੀ ਬਹਿਸ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਕਈ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਪੁਲਿਸ ਬਾਡੀਕੈਮ ਫੁਟੇਜ (Bodycam Footage) ਜਾਰੀ ਕਰਨ 'ਤੇ ਅੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਐਲਨ ਮਸਕ (Elon Musk) ਨੂੰ ਵੀ ਭੜਕਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਮਸਕ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਐਕਸ (X) 'ਤੇ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਦਿਆਂ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਾਨੂੰਨ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਅਜਿਹੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਘਿਣਾਉਣੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਰੁੱਧ 'ਗਲਤ ਮੌਤ' (Wrongful Death) ਦਾ ਮੁਕੱਦਮਾ ਲੜਨ ਲਈ ਪੀੜਤ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਫੰਡ (Fund) ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣਗੇ। ਚੌਤਰਫ਼ਾ ਘਿਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੈਂਪਸ਼ਾਇਰ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਮਰ ਰਹੇ ਨੌਜਵਾਨ ਨੂੰ ਹੱਥਕੜੀਆਂ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੁਆਫੀ ਮੰਗੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਮਲਾ ਸੁਤੰਤਰ ਪੁਲਿਸ ਆਚਰਣ ਦਫਤਰ (IOPC) ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਦੀ ਸੁਤੰਤਰ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਰੂਪਰਟ ਲੋਅ ਵੱਲੋਂ ਪਬਲਿਕ ਪਲੇਸ (Public Place) 'ਤੇ ਕਿਰਪਾਨ ਰੱਖਣ 'ਤੇ ਮੁਕੰਮਲ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਮੰਗ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਯੂਕੇ (Sikh Federation UK) ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਥਿਤੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਨੇ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰਤ ਬਿਆਨ ਜਾਰੀ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕਾਨੂੰਨ ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਧਾਰੀ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਕਿਰਪਾਨ ਪਹਿਨਣ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਵਕ ਆਪਣੇ ਧਾਰਮਿਕ ਅਕੀਦੇ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਕਿਰਪਾਨ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਬਲੇਡ ਵਾਲੀ ਵਸਤੂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਸੇ ਹਿੰਸਕ ਅਪਰਾਧ ਜਾਂ ਹਮਲੇ ਲਈ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ ਅਤੇ ਉਸ ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹਥਿਆਰ (Offensive Weapon) ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਲਈ ਸਖ਼ਤ ਸਜ਼ਾ ਦਾ ਪ੍ਰਾਵਧਾਨ ਹੈ।