ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੁੱਢਲੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ ਹੋਈਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਮੌਤਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਡ੍ਰਾਪਸੀ ਬਿਮਾਰੀ ਹੋਣਾ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅੰਤਿਮ ਪੁਸ਼ਟੀ ਲਈ ਸਾਰੇ ਮ੍ਰਿਤਕਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਸੇਰਾ ਜਾਂਚ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਹੈ। ਮੁੱਢਲੀ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਰਾਂਚੀ ਸਥਿਤ ਫੂਡ ਟੈਸਟਿੰਗ ਲੈਬ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਨੇ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਆਰਗੇਮੋਨ (ਕਟੈਲਾ/ਪੀਲਾ ਧਤੂਰਾ) ਬੀਜਾਂ ਦੀ ਮਿਲਾਵਟ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੂਸ਼ਿਤ ਤੇਲ ਦੇ ਸੇਵਨ ਨੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਡ੍ਰਾਪਸੀ ਦੀ ਲਪੇਟ ਵਿੱਚ ਆਏ ।ਇਹ ਦੁਖਾਂਤ 19 ਜੂਨ ਨੂੰ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੁਖੀ ਕੁਲਦੀਪ ਮਹਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ, 20 ਜੂਨ ਨੂੰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧੀ, ਬਬੀਤਾ ਕੁਮਾਰੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। 26 ਜੂਨ ਨੂੰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੂਜੀ ਧੀ, ਇੰਦੂ ਕੁਮਾਰੀ ਦੀ ਵੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਫਿਰ, 28 ਜੂਨ ਨੂੰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨੂੰਹ, ਸ਼ਵੇਤਾ, ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ, ਪੁੱਤਰ ਨਕੁਲ ਮਹਿਤਾ ਦੀ ਰਿਮਜ਼ ਵਿਖੇ ਇਲਾਜ ਦੌਰਾਨ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਹੁਣ, ਮੰਗਲਵਾਰ ਦੇਰ ਰਾਤ ਲਾਖੋ ਦੇਵੀ ਦੇ ਦੇਹਾਂਤ ਨਾਲ, ਇੱਕੋ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਛੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਸੁਨੀਲ ਕੁਮਾਰ ਮਹਿਤਾ, ਅਜੇ ਵੀ ਰਿਮਜ਼ ਵਿਖੇ ਇਲਾਜ ਅਧੀਨ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਪੁੱਤਰ, ਅਨੁਜ ਕੁਮਾਰ, ਬਚ ਗਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਲਈ ਘਰ ਤੋਂ ਦੂਰ ਸੀ ਅਤੇ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੂਸ਼ਿਤ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਤੇਲ ਦਾ ਸੇਵਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਛੋਟਾ ਪੋਤਾ ਵੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਨਾਨੀ ਦੇ ਘਰ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ।ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਾਰੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਸੁੱਜਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਗੜ ਗਈ, ਜੋ ਡ੍ਰਾਪਸੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਲੱਛਣ ਹੈ। ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਡਾਕਟਰੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਬਹੁਤਿਆਂ ਨੂੰ ਬਚਾਇਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਿਆ।ਪਾਟਨ ਦੇ ਮੈਡੀਕਲ ਅਫਸਰ-ਇਨ-ਚਾਰਜ, ਡਾ. ਸ਼ਰਵਣ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਵਿਭਾਗ ਨੂੰ ਲਾਖੋ ਦੇਵੀ ਦੀ ਮੌਤ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਪੂਰੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵਿਆਪਕ ਸਿਹਤ ਸਰਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਵਿਅਕਤੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਫਿਰ ਵੀ, ਸਾਵਧਾਨੀ ਦੇ ਉਪਾਅ ਵਜੋਂ, ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸੰਭਾਵੀ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਲਈ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਘਰ-ਘਰ ਸਰਵੇਖਣ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਇਹ ਵੀ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ ਆਰਗੇਮੋਨ, ਜਿਸਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਟੈਲਾ ਜਾਂ ਪੀਲਾ ਧਤੂਰਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕੰਡੇਦਾਰ ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਪਲਾਮੂ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਭਰਪੂਰ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਉੱਗਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ੱਕ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਬੀਜ ਵਾਢੀ ਦੌਰਾਨ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਗਏ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਤੇਲ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਬਿਮਾਰ ਹੋ ਗਏ। ਜਾਂਚ ਲਈ ਭੇਜੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹੋਰ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮਿਲਾਵਟ ਨਹੀਂ ਪਾਈ ਗਈ।ਇਹ 2011 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਡ੍ਰਾਪਸੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਵੱਡਾ ਮਾਮਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਛੇ ਮੌਤਾਂ ਨੇ ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਲਈ ਗੰਭੀਰ ਚੁਣੌਤੀ ਖੜ੍ਹੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਪੂਰੇ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਵਿਸੇਰਾ ਜਾਂਚ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਰਿਪੋਰਟ ਅਤੇ ਰਿਮਜ਼ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਸੁਨੀਲ ਕੁਮਾਰ ਮਹਿਤਾ ਦੀ ਸਿਹਤ 'ਤੇ ਹਨ।

ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ / ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ