Pellet Gun : ਸੰਸਦ ਮਾਰਚ ਦੌਰਾਨ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਜੰਤਰ-ਮੰਤਰ 'ਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਪੈਲੇਟ ਗੰਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਲਈ ਰੈਪਿਡ ਐਕਸ਼ਨ ਫੋਰਸ (RAF) 'ਤੇ ਗੰਭੀਰ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਲੇਡੀ ਹਾਰਡਿੰਗ ਅਤੇ ਸਫਦਰਜੰਗ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਜ਼ਖਮੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮੈਡੀਕਲ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਲੇਟ ਸੱਟਾਂ ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਕਾਂਗਰਸ ਨੇਤਾ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਵੀ ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਕੇ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਹੋਰ ਭੜਕਾਇਆ ਹੈ। CRPF ਨੇ ਆਪਣੀ ਦੰਗਾ ਵਿਰੋਧੀ ਇਕਾਈ, ਰੈਪਿਡ ਐਕਸ਼ਨ ਫੋਰਸ ਦੇ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਗੰਭੀਰ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਇਹ ਜਾਂਚ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਬਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰੇਗੀ, ਸਗੋਂ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਸਹਾਇਕ ਕਮਾਂਡੈਂਟ ਸੋਨੀਆ ਸਹਿਰਾਵਤ ਦੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਹੈਂਡਲਾਂ ਦੀ ਵੀ ਜਾਂਚ ਕਰੇਗੀ।
ਪੈਲੇਟ ਗੰਨ ਕੀ ਹੈ?
ਪੈਲੇਟ ਗੰਨ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗੈਰ-ਘਾਤਕ ਭੀੜ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹਥਿਆਰ ਹੈ, ਜੋ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬੇਕਾਬੂ, ਹਿੰਸਕ ਭੀੜ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਬੰਦੂਕ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਕਾਰਤੂਸ ਵਿੱਚੋਂ ਸੈਂਕੜੇ ਛੋਟੇ, ਗੋਲ ਸੀਸੇ ਜਾਂ ਰਬੜ ਦੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਖਿੰਡ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਮਾਰਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਗੋਲੀਆਂ ਦੇ ਦਰਦ ਨਾਲ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਧੱਕਣਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜੇਕਰ ਨੇੜਿਓਂ ਜਾਂ ਉੱਪਰਲੇ ਸਰੀਰ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਚਿਹਰੇ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ 'ਤੇ ਗੋਲੀ ਚਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਥਾਈ ਅੰਨ੍ਹੇਪਣ ਜਾਂ ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵੀ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਕਦੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਵਰਤੋਂ ?
ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਮੰਤਰਾਲੇ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੈਲੇਟ ਗਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸੰਬੰਧੀ ਸਖ਼ਤ ਨਿਯਮ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਉਦੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਭੀੜ ਬਹੁਤ ਹਿੰਸਕ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪੱਥਰਬਾਜ਼ੀ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅੱਗਜ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਤੋਪਾਂ, ਅੱਥਰੂ ਗੈਸ, ਜਾਂ ਲਾਠੀਚਾਰਜ ਵਰਗੇ ਮੁੱਢਲੇ ਉਪਾਅ ਅਸਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਗੰਭੀਰ ਸੱਟਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਪੈਲੇਟ ਗੰਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲੱਤਾਂ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਲੱਤਾਂ 'ਤੇ ਚਲਾਈਆਂ ਜਾਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕਦੋਂ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ?
ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਜਾਂ ਨਿਹੱਥੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਕਰਨ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਮਨਾਹੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਚਿਹਰੇ, ਛਾਤੀ ਜਾਂ ਅੱਖਾਂ 'ਤੇ ਗੋਲੀ ਚਲਾਉਣਾ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੈ। RAF 'ਤੇ ਪੈਲੇਟ ਗਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਜਾਂਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਪੈਲੇਟ ਗੰਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪੈਲੇਟ ਗੰਨ, RAF ਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਇਨਾਤ CRPF ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿੰਗ ਹੈ।
CRPF ਨੇ ਜ਼ਖਮੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ 19 ਸਾਲਾ ਸਾਹਿਲ, ਜਿਸਦੀ ਅੱਖ ਵਿੱਚ ਸੱਟ ਲੱਗੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੈ, ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਾਂਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇੰਸਪੈਕਟਰ-ਪੱਧਰ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹਾਲਾਤਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ ਕਿ ਕੀ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੇ ਸਵੈ-ਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ ਜਾਂ ਬਲ ਦੀ ਬੇਲੋੜੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ?