ਦੇਸ਼ ਦੀ ਹਵਾਈ ਰੱਖਿਆ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਅਗਲੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਲਿਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਰੱਖਿਆ ਖੋਜ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਸੰਗਠਨ (DRDO) ਨੇ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਦੀਆਂ ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਬਹੁ-ਪੱਧਰੀ ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਤਿੰਨ ਸਫਲ ਉਡਾਣ ਪ੍ਰੀਖਣ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇਸ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਨੇਵੀ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਦਾ ਵੀ ਪ੍ਰੀਖਣ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਸ਼ਨਿਚਰਵਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ 10 ਅਤੇ 11 ਜੂਨ ਨੂੰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪ੍ਰੀਖਣਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁ-ਪੱਧਰੀ ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਰੱਖਿਆ (BMD) ਸਮਰੱਥਾ ਦਾ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਇੰਟਰਸੈਪਟਰਾਂ (ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਖਤਰਿਆਂ ਨੂੰ ਡੇਗਣ ਲਈ ਚਲਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ) ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਿਸ਼ਾਨਿਆਂ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਰੋਕਿਆ। ਇਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਉੱਭਰਦੇ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਖਤਰਿਆਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਨਵੀਨਤਮ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਨਾਲ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਤੇ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।”
ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰੀਖਣਾਂ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਕੁਲੀਨ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਇੰਟਰਕੌਂਟੀਨੈਂਟਲ ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ (ICBMs) ਦੀ ਰੇਂਜ ਤੱਕ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ BMD ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ। ਮਿਲਟਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ICBM ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵਰਗੀਕਰਨ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੁਆਰਾ 5000 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੂਰੀ ਤੋਂ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
BMD - ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ - ਨੂੰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਖ਼ਤਰੇ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰੀਖਣਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਵਿੱਚ, DRDO ਨੇ ਨੇਵਲ ਐਂਟੀ-ਸ਼ਿਪ ਮਿਜ਼ਾਈਲ-ਮੀਡੀਅਮ ਰੇਂਜ (NASM-MR) ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਉਡਾਣ ਦਾ ਵੀ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਪ੍ਰੀਖਣ ਕੀਤਾ। ਭਾਰਤ ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਇੰਟਰਸੈਪਟਰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
2006-2007 ਵਿੱਚ ਉੱਚ-ਉਚਾਈ ਵਾਲੇ ਇੰਟਰਸੈਪਸ਼ਨ ਲਈ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਏਅਰ ਡਿਫੈਂਸ (PAD) ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰੀਖਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਘੱਟ-ਉਚਾਈ ਵਾਲੇ ਇੰਟਰਸੈਪਸ਼ਨ ਲਈ ਐਡਵਾਂਸਡ ਏਅਰ ਡਿਫੈਂਸ (AAD) ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪ੍ਰੀਖਣ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਹੋਰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 2017-2018 ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਉੜੀਸ਼ਾ ਦੇ ਤੱਟ ਤੋਂ PAD ਅਤੇ AAD ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੇ ਕਈ ਸਫਲ ਪ੍ਰੀਖਣ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਕਲੀ ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਨਿਸ਼ਾਨਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਸਟੀਕਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਅਪਰੈਲ 2023 ਵਿੱਚ, ਸਮੁੰਦਰੀ-ਆਧਾਰਿਤ (ਨੇਵਲ) BMD ਇੰਟਰਸੈਪਟਰ ਦਾ ਸਫਲ ਪਹਿਲਾ ਉਡਾਣ ਪ੍ਰੀਖਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪ੍ਰੀਖਣ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਰਫਤਾਰ ਇੰਟਰਸੈਪਸ਼ਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਅਗਲੇ ਪੜਾਅ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ ਅਤੇ ICBMs ਨੂੰ ਰੋਕਣ ‘ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹਨ।
ਸ਼ਨਿਚਰਵਾਰ ਨੂੰ ਐਲਾਨੇ ਗਏ ਪ੍ਰੀਖਣਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 2022 ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਜੁਲਾਈ 2024 ਵਿੱਚ ਕਈ ਪ੍ਰੀਖਣ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਰਾਜਨਾਥ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਦਾ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ DRDO ਨੂੰ ਵਧਾਈ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਰੱਖਿਆ ਖੋਜ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਅਤੇ DRDO ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਰਾਜੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਅਜ਼ਮਾਇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ DRDO ਅਤੇ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਯਤਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ।
