கோடை வெயிலின் தகிப்பிற்கு பிறகு பூமியில் விழும் முதல் மழைத்துளி பட்டவுடன், நாசியை தீண்டி மனதை மயக்கும் ஒருவித மண் வாசனை கிளம்புவதை நாம் அனைவரும் அனுபவித்திருப்போம். இந்த மண் வாசனை அறிவியலில் ‘பெட்ரிகோர்’ (Petrichor) என்று அழைக்கப்படுகிறது. 1964-ஆம் ஆண்டு ஆஸ்திரேலிய விஞ்ஞானிகளான இசாபெல் ஜாய் பியர் மற்றும் ஆர்.ஜி. தாமஸ் ஆகியோரால் இந்த வார்த்தை உருவாக்கப்பட்டது. இந்த நறுமணம் வெறும் ஈரமான மண்ணினால் மட்டும் உருவாவதில்லை; இதன் பின்னணியில் ஆழமான நுண்ணுயிரியல் மற்றும் வேதியியல் காரணங்கள் ஒளிந்துள்ளன.
மண் வாசனைக்கு மிக முக்கியக் காரணியாக இருப்பது மண்ணில் வாழும் ‘ஆக்டினோமைசீட்ஸ்’ (Actinomycetes) என்ற ஒரு வகை பாக்டீரியாதான். வறண்ட காலநிலையின் போது மண்ணில் இருக்கும் இந்த பாக்டீரியாக்கள் தங்களின் இனப்பெருக்கத்திற்காக சிறப்பு வித்துக்களை உருவாக்குகின்றன. இந்த வித்துக்கள் முதிர்ச்சியடையும் போது 'ஜியோஸ்மின்' என்ற ஒரு குறிப்பிட்ட கரிம ரசாயன சேர்மத்தை உற்பத்தி செய்து மண்ணில் சேமித்து வைக்கின்றன.
வறண்ட நிலத்தின் மீது மழைத்துளிகள் வந்து விழும்போது, மண்ணின் துளைகளுக்குள் இருக்கும் காற்று மிகச்சிறிய குமிழ்களாக மாறி மேல்நோக்கி எழுகிறது. இந்தக் காற்றுக்குமிழ்கள் உடைந்து, மண்ணில் உள்ள ஜியோஸ்மின் மற்றும் தாவரங்கள் வறட்சி காலத்தில் சுரந்த இயற்கை எண்ணெய்களை ‘ஏரோசால்’ எனப்படும் நுண்துளிகளாக காற்றில் தூவி விடுகின்றன. காற்றில் கலக்கும் இந்த நுண்துளிகள்தான் நமது சுவாசக் குழாயை அடைந்து புத்துணர்ச்சியூட்டும் மண் வாசனையாக உணரப்படுகிறது.
மனித மூளையானது ஜியோஸ்மினின் வாசனையை கண்டறிவதில் அபார உணர்திறன் கொண்டது. பல லட்சம் காற்று மூலக்கூறுகளில் ஒரு துளி ஜியோஸ்மின் கலந்திருந்தாலும் மனித நாசியால் அதை மிக துல்லியமாக நுகர்ந்துவிட முடியும். பண்டைய காலத்தில் மனிதர்கள் நீர்நிலைகளை கண்டறிந்து உயிர்வாழ்வதற்காக இந்த வாசனையை உணரும் திறன் இயற்கையாகவே மனித மரபணுவில் பரிணாம வளர்ச்சி அடைந்திருக்கலாம் என்று விஞ்ஞானிகள் கருதுகின்றனர்.