చైనా అధ్యక్షుడు జిన్ పింగ్, రష్యా అధ్యక్షుడు వ్లాదిమిర్ పుతిన్, భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ లు వార్షిక షాంఘై సహకార సంస్థ (ఎస్ సిఒ) శిఖరాగ్ర సమావేశం కోసం కిర్గిజ్స్తాన్ రాజధాని బిష్కెక్ చేరుకున్నారు.
షాంఘై సహకార సంస్థ 25వ వార్షికోత్సవాన్ని పురస్కరించుకుని ఇరాన్ అధ్యక్షుడు మసూద్ పెజెష్కియన్ కూడా ఈ ఉన్నత స్థాయి సమావేశానికి హాజరయ్యారు. భద్రత, వాణిజ్యం, ప్రపంచ ఆర్థిక స్థిరత్వం, మారుతున్న అంతర్జాతీయ క్రమం వంటి అంశాలపై చర్చల కోసం ఈ రెండు రోజుల శిఖరాగ్ర సమావేశం సోమవారం ప్రారంభమైంది.
ఇరాన్ పై అమెరికా-ఇజ్రాయెల్ యుద్ధం మరియు రష్యా-ఉక్రెయిన్ మధ్య కొనసాగుతున్న యుద్ధం అనే రెండు ప్రధాన వివాదాల నేపథ్యంలో ఈ సమావేశం జరుగుతోంది. ఈ సంఘర్షణల యొక్క పరిణామాలు తక్షణ యుద్ధ క్షేత్రాలకు మించి విస్తరించాయి, ప్రపంచ ఇంధన మరియు ఆర్థిక మార్కెట్లలో అస్థిరతకు దోహదం చేస్తాయి మరియు అప్పటికే ఉద్రిక్త అంతర్జాతీయ వ్యవస్థకు మరింత ఒత్తిడిని జోడిస్తాయి. చైనా, రష్యా, భారతదేశాలకు ఉన్నత స్థాయిలో ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్నందున, అంతర్జాతీయ సహకారం యొక్క భవిష్యత్తు దిశపై చర్చలకు ఈ శిఖరాగ్ర సమావేశం ఒక ముఖ్యమైన వేదికను అందిస్తుందని భావిస్తున్నారు.
సాంప్రదాయక పాశ్చాత్య శక్తి కేంద్రాల వెలుపల ఉన్న దేశాలు ప్రపంచ వ్యవహారాలను రూపొందించడంలో పెద్ద పాత్ర పోషించగలవా అనే చర్చ పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో ఈ సమావేశం జరుగుతోంది. ఈ సంవత్సరం షాంఘై సహకార సంస్థ సమావేశానికి సంబంధించిన ప్రధాన ప్రశ్న ఏమిటంటే, సభ్య దేశాలు ఈ శిఖరాగ్ర సమావేశాన్ని మరింత బహుళ ధ్రువ అంతర్జాతీయ వ్యవస్థ కోసం పిలుపులను బలోపేతం చేయడానికి మరియు గ్లోబల్ సౌత్ దేశాల మధ్య సహకారాన్ని, ముఖ్యంగా వాణిజ్యం, భద్రత మరియు ఆర్థిక సమస్యలపై విస్తరించడానికి ఉపయోగిస్తాయా. ఈ సంవత్సరం ఎస్ సిఒ శిఖరాగ్ర సమావేశం బిష్ కెక్ లో “శాశ్వత శాంతి, అభివృద్ధి మరియు శ్రేయస్సు కోసం కలిసి” అనే నినాదంతో జరుగుతోంది. ఈ థీమ్ ప్రాంతీయ స్థిరత్వం, ఆర్థిక అభివృద్ధి మరియు దాని సభ్య దేశాల మధ్య సహకారంపై సంస్థ యొక్క విస్తృత ప్రాధాన్యతను ప్రతిబింబిస్తుంది.
జిన్ పింగ్, వ్లాదిమిర్ పుతిన్, నరేంద్ర మోదీలతో పాటు పాకిస్థాన్, ఉజ్ బెకిస్తాన్, బెలారస్, కజాఖ్స్తాన్ మరియు ఇతర సభ్య దేశాల నాయకులు కూడా ఈ సదస్సుకు హాజరవుతున్నారు. ముఖ్యమైన ఆర్థిక, రాజకీయ మరియు వ్యూహాత్మక ప్రభావం ఉన్న దేశాలకు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న నాయకుల ఉనికి ఈ శిఖరాగ్ర సమావేశానికి అదనపు ప్రాముఖ్యతను ఇచ్చింది. చైనా మరియు రష్యా సంస్థలో కీలక శక్తులలో ఉన్నాయి, అయితే భారతదేశం ప్రాంతీయ మరియు అంతర్జాతీయ సమస్యలపై విస్తృత శ్రేణి దేశాలతో చర్చలు జరపడానికి ఎస్సిఒ వంటి వేదికలను ఎక్కువగా ఉపయోగించుకుంది.
ఇరాన్ యొక్క భాగస్వామ్యం కూడా ముఖ్యమైనది. అమెరికా-ఇజ్రాయెల్ యుద్ధం యొక్క పరిణామాలను ఎదుర్కొంటున్న విస్తృత ప్రాంతంతో పెజెష్కియన్ యొక్క ఉనికి ప్రత్యేకంగా సున్నితమైన సమయంలో వస్తుంది. ఈ సంఘర్షణ అంతర్జాతీయంగా ఇంధన మార్కెట్లు మరియు ఆర్థిక పరిస్థితులను ప్రభావితం చేసింది, స్థిరత్వం మరియు భద్రతకు సంబంధించిన ప్రశ్నలు బిష్కెక్లో సమావేశమైన దేశాలకు ప్రత్యేకంగా సంబంధించినవి.
ఈ శిఖరాగ్ర సమావేశం సందర్భంగా జిన్పింగ్ పుతిన్ ను కూడా కలిశారు. విస్తృత ఎస్సీఓ సమావేశంలో చైనా, రష్యా మధ్య ద్వైపాక్షిక సంబంధాల ప్రాముఖ్యతను ఆయన నొక్కిచెప్పారు. టర్కీ అధ్యక్షుడు రెసెప్ తయ్యిప్ ఎర్డోగాన్, ఐక్యరాజ్యసమితి సెక్రటరీ జనరల్ ఆంటోనియో గుటెర్రెస్, ఆగ్నేయాసియా దేశాల అసోసియేషన్ (ఆసియాన్) ప్రధాన కార్యదర్శి కావో కిమ్ హౌర్న్ కూడా హాజరవుతారని భావిస్తున్నారు.
ఎస్ సిఒ పట్ల విస్తృత అంతర్జాతీయ ఆసక్తిని మరియు ప్రపంచ దౌత్యంలో దాని అభివృద్ధి చెందుతున్న పాత్రను వారి భాగస్వామ్యం హైలైట్ చేస్తుంది. సాపేక్షంగా ఇరుకైన ప్రాంతీయ దృష్టితో ప్రారంభమైన ఒక సంస్థ కోసం, భాగస్వామ్య స్థాయి కాలక్రమేణా దాని ప్రాముఖ్యత ఎలా విస్తరించిందో చూపిస్తుంది. పెద్ద దేశాలు, అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలు సంప్రదాయ ప్రాంతీయ భద్రతకు మించిన అంశాలపై చర్చించేందుకు ఎస్ సిఒ ఒక వేదికగా మారింది.
యుద్ధాలు, ప్రపంచ మార్కెట్లు మరియు బహుళ ధ్రువ ప్రపంచం కోసం పుష్ ఈ సంవత్సరం శిఖరాగ్ర సమావేశం చుట్టూ ఉన్న భౌగోళిక రాజకీయ పరిస్థితులు దాని నిర్వచించే లక్షణాలలో ఒకటి. ఇరాన్పై యుఎస్-ఇజ్రాయెల్ యుద్ధం ఇప్పటికే పెళుసుగా ఉన్న ప్రపంచ వాతావరణాన్ని దెబ్బతీసింది, దాని ప్రభావం శక్తి మరియు ఆర్థిక మార్కెట్లలో భావించబడింది. అదే సమయంలో, రష్యా-ఉక్రెయిన్ యుద్ధం అంతర్జాతీయ వ్యవస్థపై ఒత్తిడిని కొనసాగిస్తోంది మరియు ప్రధాన శక్తుల మధ్య విభేదాలను తీవ్రతరం చేస్తోంది.
ఈ సంఘర్షణలు నియమాల ఆధారిత అంతర్జాతీయ క్రమం యొక్క భవిష్యత్తు గురించి విస్తృత ప్రశ్నలను లేవనెత్తాయి. అంతర్జాతీయ సంక్షోభ సమూహంలో ఈశాన్య ఆసియాకు సీనియర్ విశ్లేషకుడు విలియం యాంగ్ మాట్లాడుతూ, కొనసాగుతున్న యుద్ధాలు అంతర్జాతీయ వ్యవస్థపై అదనపు ఒత్తిడిని కలిగిస్తున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో, ఎస్ సిఒ శిఖర సమ్మేళనం చైనా మరియు భారతదేశంతో సహా అనేక అభివృద్ధి చెందుతున్న గొప్ప శక్తులకు వారి ప్రపంచ ప్రభావాన్ని పెంచడానికి మరియు గ్లోబల్ సౌత్ యొక్క ఇతర దేశాలతో నిశ్చితార్థం మరియు సహకారాన్ని మరింత లోతుగా చేయడానికి ఒక ముఖ్యమైన అవకాశంగా ఆయన అభివర్ణించారు.
ఎస్ సిఒ యొక్క అధికారిక అజెండాకు మించి ఈ శిఖరాగ్ర సమావేశం ప్రాముఖ్యతను కలిగి ఉంది. సంవత్సరాలుగా, ఈ సంస్థ బహుళ ధ్రువ ప్రపంచ క్రమం యొక్క ఆలోచనను చైనా ప్రోత్సహించిన వేదికలలో ఒకటిగా పరిగణించబడింది. అంతర్జాతీయ వ్యవహారాలలో సహకారాన్ని విస్తరించడానికి మరియు వారి సామూహిక పాత్రను బలోపేతం చేయడానికి సభ్య దేశాల ప్రయత్నాలను కూడా దాని అభివృద్ధి ప్రతిబింబిస్తుంది.
ప్రారంభంలో ఎస్ సిఒ సహకారానికి సంబంధించి ఒక సంకుచిత యంత్రాంగంగా భావించబడిందని, అయితే సభ్య దేశాలు క్రమంగా దాని అధికార పరిధిని, సభ్యత్వాన్ని విస్తరించాలని ప్రయత్నించాయని యాంగ్ పేర్కొన్నారు. ప్రస్తుత శిఖరాగ్ర సమావేశం యొక్క ప్రాముఖ్యతను అర్థం చేసుకోవడానికి ఈ పరిణామం కీలకం. సాంప్రదాయ పశ్చిమ దేశాల నేతృత్వంలోని దౌత్య నిర్మాణాల వెలుపల దేశాలు తమ ప్రయోజనాలను చర్చించే స్థలాన్ని ఈ సంస్థ ప్రతిబింబిస్తుంది.
ఆసియా మరియు గ్లోబల్ సౌత్ యొక్క ఇతర ప్రాంతాల నుండి ప్రధాన దేశాల పెరుగుతున్న ప్రమేయం ప్రపంచ నిర్ణయాధికారం మరింత పంపిణీ చేయబడిన శక్తి సమతుల్యత వైపు కదులుతుందా అనే చర్చకు దోహదపడింది. ఎస్సిఒ ఒక ప్రత్యామ్నాయ బ్లాక్ను సృష్టించగలదా అనే ప్రశ్న మాత్రమే కాదు, దాని సభ్యులు వారి విభిన్న జాతీయ ప్రయోజనాలు ఉన్నప్పటికీ ఎంత సమర్థవంతంగా సహకరించగలరు. చైనా, రష్యా, భారతదేశం, ఇరాన్ మరియు ఇతర సభ్య దేశాలు అంతర్జాతీయ వ్యవహారాలలో ఎల్లప్పుడూ ఒకే విధమైన స్థానాలను పంచుకోవు.
వారి ఆర్థిక ప్రాధాన్యతలు, భద్రతా ఆందోళనలు మరియు ఇతర ప్రధాన శక్తులతో సంబంధాలు గణనీయంగా మారవచ్చు. అయినప్పటికీ, ఎస్సిఒ ఈ దేశాలు ఉమ్మడి ఆసక్తి ఉన్న ప్రాంతాలను కొనసాగించగల సాధారణ వేదికను అందిస్తుంది. వాణిజ్యం మరియు భద్రత ముఖ్యంగా ముఖ్యమైనవిగా ఉండటానికి అవకాశం ఉంది.
భౌగోళిక రాజకీయ విభేదాలతో ముడిపడిన ప్రపంచ ఆర్థిక అంతరాయాలు ఇంధన భద్రత, ఆర్థిక స్థిరత్వం మరియు అంతర్జాతీయ వాణిజ్యాన్ని మరింత ముఖ్యమైన ఆందోళనలుగా మార్చాయి. అభివృద్ధి చెందుతున్న ఆర్థిక వ్యవస్థలకు, ప్రధాన మార్కెట్లలో అస్థిరత వృద్ధి, పెట్టుబడులు మరియు ఆర్థిక ప్రణాళికపై పరిణామాలను కలిగిస్తుంది. ఈ నేపథ్యంలో, ప్రపంచ దక్షిణ దేశాల మధ్య బలమైన సహకారం ఎస్ సిఒ చుట్టూ చర్చలలో మరింత ప్రముఖ అంశంగా మారవచ్చు.
అంతర్జాతీయ వ్యవస్థ గణనీయమైన ఒత్తిడికి గురవుతున్న సమయంలో సభ్య దేశాలకు తమ దౌత్య సంబంధాలను బలోపేతం చేసే అవకాశాన్ని కూడా శిఖరాగ్ర సమావేశం అందిస్తుంది. షి, పుతిన్ మరియు మోదీ కలిసి ఉండటం ప్రత్యేకంగా గుర్తించదగినది. చైనా, రష్యా మరియు భారతదేశం ప్రధాన శక్తులలో ఉన్నాయి, దీని విదేశాంగ విధాన ఎంపికలు అభివృద్ధి చెందుతున్న ప్రపంచ సమతుల్యతను గట్టిగా ప్రభావితం చేస్తాయి.
వారి భాగస్వామ్యం ఎస్ సిఒ సమావేశానికి గణనీయమైన దౌత్య బరువును ఇస్తుంది. అదే సమయంలో, ఇతర దేశాల నాయకులు మరియు సీనియర్ ప్రతినిధులు హాజరు కావడం సంస్థ యొక్క విస్తృత పరిధిని బలోపేతం చేస్తుంది. ఎస్సిఒ గ్లోబల్ సౌత్ సహకారాన్ని బలపరుస్తుందా? బహుళ ధ్రువంపై పెరుగుతున్న చర్చ బిష్కెక్ శిఖరాగ్ర సమావేశంలో అత్యంత నిశితంగా గమనించే అంశాలలో ఒకటి.
అంతర్జాతీయ నిర్ణయం తీసుకోవడంలో తమ ప్రభావాన్ని పెంచడానికి మరియు ప్రపంచ శక్తి యొక్క సాంప్రదాయ కేంద్రాలపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించడానికి దేశాలు ప్రయత్నిస్తున్నందున బహుళ ధ్రువ ప్రపంచం యొక్క ఆలోచన మరింత శ్రద్ధను సంపాదించింది. ఎస్సిఒ చాలాకాలంగా ఈ విస్తృత మార్పుతో సంబంధం కలిగి ఉంది, ముఖ్యంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల మధ్య ఎక్కువ సహకారాన్ని ప్రోత్సహించడంలో చైనా పాత్ర కారణంగా. ఏదేమైనా, బహుళ ధ్రువ భావనను ఆచరణాత్మక సహకారంగా మార్చడం సంక్లిష్టమైన సవాలుగా ఉంది.
సభ్య దేశాలు జాతీయ ప్రాధాన్యతలను సమిష్టి లక్ష్యాలతో సమతుల్యం చేసుకోవాలి. సంఘర్షణలు, ఆర్థిక అనిశ్చితి మరియు మారుతున్న దౌత్య సంబంధాల ద్వారా ఏర్పడిన వేగంగా మారుతున్న అంతర్జాతీయ వాతావరణాన్ని కూడా వారు ఎదుర్కొంటున్నారు. ఎస్సిఒకు, సభ్య దేశాలను నేరుగా ప్రభావితం చేసే సమస్యలపై రాజకీయ చర్చలను అర్ధవంతమైన సహకారంగా అనువదించడం సవాలుగా ఉంటుంది.
వాణిజ్యం అటువంటి ప్రాంతాలలో ఒకటి. ప్రపంచ అంతరాయాలు స్థిరమైన ఆర్థిక సంబంధాలు మరియు స్థిరమైన మార్కెట్ల ప్రాముఖ్యతను హైలైట్ చేశాయి. గ్లోబల్ సౌత్ దేశాల మధ్య ఎక్కువ సహకారం ఆర్థిక నిశ్చితార్థానికి అదనపు మార్గాలను అందించగలదు, ప్రత్యేకించి దేశాలు తమ అంతర్జాతీయ భాగస్వామ్యాలను తిరిగి అంచనా వేస్తాయి.
భద్రత మరొక ప్రధాన ఆందోళన. కొనసాగుతున్న రష్యా-ఉక్రెయిన్ యుద్ధం మరియు ఇరాన్పై యుఎస్-ఇజ్రాయెల్ యుద్ధం ప్రాంతీయ సంఘర్షణలు వాటి తక్షణ భౌగోళిక సరిహద్దులకు మించి పరిణామాలను ఎలా ఉత్పత్తి చేస్తాయో నిరూపించాయి. ఇంధన మార్కెట్లు, ఆర్థిక వ్యవస్థలు మరియు అంతర్జాతీయ దౌత్య సంబంధాలు అన్నీ ప్రధాన భూ-రాజకీయ సంక్షోభాల ద్వారా ప్రభావితమవుతాయి.
భద్రత మరియు స్థిరత్వంపై చర్చలు జరపడం ఎస్సిఒ సభ్యులకు మరింత ప్రాముఖ్యత సంతరించుకుంది. ఈ సంస్థ విస్తరిస్తున్న సభ్యత్వం మరియు అంతర్జాతీయ భాగస్వామ్యం ఈ సవాళ్లను పరిష్కరించడానికి ఒక పెద్ద దౌత్య వేదికను కూడా ఇస్తుంది. అయితే ఎస్సీఒ యొక్క సమర్థత చివరకు దాని సభ్యులు ఉమ్మడి మైదానాన్ని కనుగొనగల సామర్థ్యంపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
శిఖరాగ్ర సమావేశానికి హాజరయ్యే నాయకుల సంఖ్య మాత్రమే కాదు, ఆ నాయకులు సమావేశాన్ని సహకారం కోసం ఆచరణాత్మక యంత్రాంగాలను నిర్మించడానికి ఉపయోగించుకోగలరా అనే దానిపై దాని ప్రాముఖ్యత ఉంది. అందువల్ల బిష్కెక్ శిఖరం ప్రధాన అభివృద్ధి చెందుతున్న శక్తులు మారుతున్న అంతర్జాతీయ క్రమంకు ఎలా స్పందించాలని అనుకుంటున్నాయో సూచికగా చూస్తున్నారు. అంతర్జాతీయ సంబంధాలకు సంబంధించిన సాంప్రదాయిక నియమాలు మరియు నిర్మాణాలు పెరుగుతున్న ఒత్తిడిని ఎదుర్కొంటున్న సమయంలో ఈ సమావేశం జరుగుతోంది.
ఇరాన్ మరియు ఉక్రెయిన్లో జరిగిన యుద్ధాలు భద్రత, సార్వభౌమత్వం, ఆర్థిక స్థితిస్థాపకత మరియు ప్రపంచ పాలన యొక్క భవిష్యత్తుపై చర్చలను తీవ్రతరం చేశాయి. ఈ వాతావరణంలో, అంతర్జాతీయ వ్యవహారాలలో ఎక్కువ ప్రాతినిధ్యం మరియు ప్రభావాన్ని కోరుకునే దేశాలకు ఎస్సిఒ ఒక వేదికను అందిస్తుంది. ఈ శిఖర సమ్మేళనం ప్రధాన నూతన కార్యక్రమాలను ఉత్పత్తి చేసినా లేదా ప్రధానంగా దౌత్య వేదికగా పనిచేసినా, ఈ సమావేశం ప్రపంచ రాజకీయాల యొక్క మారుతున్న స్వభావాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది.
షి జిన్ పింగ్, వ్లాదిమిర్ పుతిన్, నరేంద్ర మోదీ, మసూద్ పెజెష్కియన్ లు బిష్కెక్ లో హాజరు కావడం ప్రధాన ఆసియా మరియు అభివృద్ధి చెందుతున్న శక్తులు ఈ సంస్థకు ప్రాముఖ్యతను ఇస్తూనే ఉన్నాయని రుజువు చేస్తుంది. ఎస్సిఒ 25 సంవత్సరాలు పూర్తి చేసుకున్నందున, సాపేక్షంగా ఇరుకైన ప్రాంతీయ సహకార యంత్రాంగం నుండి ప్రధాన ప్రపంచ శక్తులను కలిగి ఉన్న విస్తృత వేదికగా దాని పరిణామం కూడా ముఖ్యమైనది. ఈ పరిణామం ఎంతవరకు సాగగలదో బిష్కెక్ సమ్మిట్ చివరికి పరీక్షిస్తుంది.
గ్లోబల్ మార్కెట్లు అస్థిరంగా, ప్రధాన యుద్ధాలు కొనసాగుతూ, నియమాల ఆధారిత అంతర్జాతీయ క్రమం ఒత్తిడికి గురవుతుండటంతో, బిష్కెక్లో చర్చలు ప్రాంతీయ ఆందోళనలకు మించి విస్తరించే అవకాశం ఉంది. అంతర్జాతీయ వ్యవస్థ యొక్క భవిష్యత్తును ఎవరు రూపొందించాలి మరియు ప్రపంచం మరింత బహుళ ధ్రువ నమూనా వైపు కదులుతుందా అనే దానిపై వారు పెద్ద చర్చను కూడా ప్రతిబింబిస్తారు. చైనా, రష్యా, భారతదేశం మరియు ఇతర ఎస్ సిఒ సభ్యులకు, ప్రపంచ సవాళ్లను పరిష్కరించడంలో అభివృద్ధి చెందుతున్న శక్తుల మధ్య సహకారం ఎక్కువ పాత్ర పోషిస్తుందని నిరూపించడానికి ఈ శిఖరాగ్ర సమావేశం ఒక అవకాశాన్ని అందిస్తుంది.
ఆసియా అంతటా మాత్రమే కాదు, పెరుగుతున్న వివాదాస్పద అంతర్జాతీయ దృశ్యంలో ఎక్కువ ప్రభావం చూపాలని చూస్తున్న గ్లోబల్ సౌత్ దేశాలు కూడా ఫలితాన్ని నిశితంగా పరిశీలిస్తాయి.

