ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజధాని అంశంపై వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీ అధ్యక్షుడు వైఎస్ జగన్మోహన్ రెడ్డి తాజాగా కీలక స్పష్టత ఇచ్చారు. ఇకపై తమ పార్టీ అధికారిక విధానం 'మావిగన్ (Machilipatnam-Vijayawada-Guntur) మోడల్ అని ప్రకటించారు.
దీంతో గతంలో ప్రతిపాదించిన మూడు రాజధానుల విధానానికి వైసీపీ పూర్తిగా ముగింపు పలికినట్టుగా రాజకీయ విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
2014లో రాష్ట్ర విభజన తర్వాత ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజధాని ఎక్కడ ఏర్పాటు చేయాలనే అంశంపై విస్తృత చర్చ జరిగింది. ఈ సందర్భంగా శివరామకృష్ణన్ కమిటీతో పాటు పలు కమిటీలు తమ నివేదికలను సమర్పించాయి. అయితే వాటిని పక్కనబెట్టి, అన్ని ప్రధాన రాజకీయ పార్టీల అంగీకారంతో అప్పటి చంద్రబాబు నాయుడు ప్రభుత్వం అమరావతిని రాజధానిగా అభివృద్ధి చేయాలని నిర్ణయించింది. ఆ సమయంలో వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీ కూడా అమరావతికి మద్దతు తెలిపింది.
రాజధాని నిర్మాణ పనులు ప్రారంభమైన తర్వాత జరిగిన ఎన్నికల్లో అధికారంలోకి వచ్చిన వైసీపీ, అమరావతిని పూర్తిస్థాయి రాజధానిగా అభివృద్ధి చేయడానికి లక్ష కోట్ల రూపాయలకు పైగా ఖర్చు అవుతుందని, రాష్ట్ర ఆర్థిక పరిస్థితులు అందుకు అనుకూలంగా లేవని పేర్కొంది. అదే సమయంలో ప్రాంతీయ సమతుల అభివృద్ధి కోసం మూడు రాజధానుల ప్రతిపాదనను తీసుకొచ్చింది. విశాఖపట్నాన్ని పరిపాలనా రాజధానిగా, అమరావతిని శాసన రాజధానిగా, కర్నూలును న్యాయ రాజధానిగా అభివృద్ధి చేస్తామని ప్రకటించింది.
ఆ తర్వాత మూడు రాజధానుల బిల్లును ప్రభుత్వం వెనక్కి తీసుకుంది. అనంతరం జరిగిన ఎన్నికల్లో తెలుగుదేశం పార్టీ అమరావతినే ప్రధాన ఎన్నికల అజెండాగా తీసుకుని ప్రజల ముందుకు వెళ్లింది. ఎన్నికల్లో కూటమి విజయం సాధించడంతో మూడు రాజధానుల ప్రతిపాదనను ప్రజలు తిరస్కరించినట్లుగా రాజకీయంగా విశ్లేషణలు వచ్చాయి.
ప్రస్తుతం అమరావతి అభివృద్ధి కోసం భారీ స్థాయిలో పనులు చేపడుతున్న కూటమి ప్రభుత్వం, ఇప్పటికే భూసేకరణ చేసిన ప్రాంతంతో పాటు అదనంగా మరో 50 వేల ఎకరాల భూమిని సేకరించే ప్రయత్నాలు చేస్తోంది. లక్ష ఎకరాల విస్తీర్ణంలో రాజధాని నిర్మిస్తే మౌలిక సదుపాయాలకే సుమారు రెండు లక్షల కోట్ల రూపాయలు అవసరమవుతాయని వైసీపీ వాదిస్తోంది. ఇంత భారీ వ్యయం రాష్ట్ర ఆర్థిక వ్యవస్థపై భారంగా మారుతుందని ఆ పార్టీ అభిప్రాయపడుతోంది.
ఈ నేపథ్యంలోనే జగన్మోహన్ రెడ్డి 'మావిగన్' ప్రతిపాదనను తెరపైకి తీసుకొచ్చారు. మచిలీపట్నం, విజయవాడ, గుంటూరును కలిపి సుమారు 110 కిలోమీటర్ల అభివృద్ధి కారిడార్ను రాజధానిగా అభివృద్ధి చేయాలని సూచించారు. ఇప్పటికే జాతీయ రహదారి, పోర్టు, విద్యాసంస్థలు, పట్టణ మౌలిక సదుపాయాలు, భూమి లభ్యత వంటి అంశాలు అక్కడ ఉండటంతో తక్కువ వ్యయంతో సమర్థవంతమైన రాజధానిని ఏర్పాటు చేయవచ్చని ఆయన వాదించారు.
నాగార్జున విశ్వవిద్యాలయం పరిసర ప్రాంతంలో సుమారు 500 నుంచి 600 ఎకరాల్లో ప్రభుత్వ పరిపాలనా భవనాలు నిర్మిస్తే సరిపోతుందని, దీనివల్ల అమరావతితో పోలిస్తే భారీ స్థాయిలో ప్రజాధనం ఆదా అవుతుందని జగన్ అభిప్రాయపడ్డారు. మిగిలిన నిధులను రాష్ట్రంలోని ఇతర ప్రాంతాల అభివృద్ధికి వినియోగించవచ్చని కూడా పేర్కొన్నారు.
అయితే ఈ ప్రతిపాదనపై విమర్శలు కూడా వ్యక్తమవుతున్నాయి. ఒకవైపు అమరావతిలో ఇప్పటికే భారీగా పెట్టుబడులు పెట్టిన సమయంలో మళ్లీ రాజధాని అంశాన్ని రాజకీయ చర్చగా మార్చడం సరైంది కాదని పలు రాజకీయ పార్టీలు అభిప్రాయపడుతున్నాయి. మరోవైపు రాష్ట్రంపై అప్పుల భారం తగ్గించాలంటే మావిగన్ వంటి ప్రత్యామ్నాయ మోడల్ను పరిశీలించాల్సిన అవసరం ఉందని వైసీపీ వాదిస్తోంది.
రాజకీయంగా చూస్తే ఈ ప్రతిపాదన తెలుగుదేశం పార్టీకి సవాల్గా మారే అవకాశం ఉందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. మచిలీపట్నం, విజయవాడ, గుంటూరు ప్రాంతాల ప్రజలకు తమ ప్రాంతమే రాజధానిగా అభివృద్ధి చెందుతుందనే భావన కలిగితే, ఆ ప్రాంతాల్లో మావిగన్కు మద్దతు పెరిగే అవకాశం ఉందని అంచనా వేస్తున్నారు.
ఇదే సమయంలో అమరావతి ప్రాంతంలో అదనపు భూసేకరణపై కూడా ప్రభుత్వం సవాళ్లను ఎదుర్కొంటోంది. మొదటి విడతలో భూములు ఇచ్చిన రైతుల్లో చాలామందికి అభివృద్ధి చేసిన ప్లాట్లు, మౌలిక సదుపాయాలు పూర్తిగా అందలేదనే అసంతృప్తి ఉందని ప్రతిపక్షం చెబుతోంది. ఈ పరిస్థితుల్లో కొత్తగా భూములు ఇవ్వడంపై రైతులు సందిగ్ధంలో ఉన్నారని కూడా వైసీపీ పేర్కొంటోంది.
తాజా ప్రెస్ మీట్లో జగన్మోహన్ రెడ్డి స్పష్టంగా "మావిగన్నే వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీ అధికారిక విధానం" అని ప్రకటించారు. అదే అజెండాతో వచ్చే ఎన్నికలకు వెళ్తామని, ప్రజల తీర్పును స్వీకరిస్తామని వెల్లడించారు. గతంలో ప్రతిపక్షాలు అమరావతిని ఎన్నికల అజెండాగా మార్చితే, ఇప్పుడు తాము "అమరావతి వర్సెస్ మావిగన్" అనే అంశాన్నే ఎన్నికల ప్రధాన చర్చగా తీసుకెళ్తామని చెప్పారు.
ఈ నేపథ్యంలో వచ్చే ఎన్నికల్లో ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజకీయాల కేంద్రబిందువుగా మరోసారి రాజధాని అంశమే నిలిచే అవకాశాలు కనిపిస్తున్నాయి. అమరావతి అభివృద్ధిని ప్రజలు కొనసాగించాలని కోరుకుంటారా? లేక తక్కువ వ్యయంతో అభివృద్ధి సాధ్యమని చెబుతున్న మావిగన్ ప్రతిపాదనకు మద్దతు ఇస్తారా? అన్నది రాబోయే రోజుల్లో రాష్ట్ర రాజకీయాల్లో అత్యంత ఆసక్తికర అంశంగా మారనుంది.

