సెప్టెంబర్ 12, 13 తేదీల్లో న్యూఢిల్లీలో జరగనున్న బ్రిక్స్ సదస్సు భారత్, చైనా దేశాలకు అత్యంత కీలకం కానున్నది. ఈ సదస్సుకు చైనా అధ్యక్షుడు జిన్పింగ్ వచ్చే అవకాశం కనిపిస్తోంది.
అయితే ఆయన భారత్ పర్యటన అధికారికంగా ఇంకా ఖరారు కాలేదు. ప్రస్తుతం భారత్ చైనా మధ్య ద్వైపాక్షిక సంబంధాలు కొంతవరకు మెరుగుపడుతున్న తరుణంలో ఈ సదస్సు జరగడం ప్రత్యేక విశేషంగా పేర్కొనవచ్చు. ఈ నేపథ్యంలో భారత్ చైనా ప్రతినిధుల మధ్య బీజింగ్లో మంగళవారం (25.8.26) 25వ రౌండ్ సరిహద్దు చర్చలు జరిగాయి. భారత్ జాతీయ భద్రతా సలహాదారు అజిత్ డోవల్, చైనా విదేశాంగ మంత్రి వాంగ్ యీ చర్చల్లో పాల్గొన్నారు. సరిహద్దు స్థిరత్వమే తక్షణ ప్రాధాన్యతగా ఈ చర్చలు సాగాయి. వివాదాస్పద సరిహద్దులోని కొన్ని ప్రాంతాలను విభజించి, సరిహద్దు రేఖను ఖరారు చేసే అంశంపై చర్చలను మరింత ముందుకు తీసుకెళ్లడం, సరిహద్దు నిర్వహణ, నియంత్రణను బలోపేతం చేయడం, సంబంధిత వ్యవస్థలను మెరుగుపర్చడం తదితర అంశాలు చర్చల్లో చోటు చేసుకున్నాయి.
అయితే వాస్తవ నియంత్రణ రేఖ (ఎల్ఎసి)లో ఏయే ప్రాంతాలను భవిష్యత్తులో సరిహద్దు విభజన కోసం పరిశీలిస్తున్నారనే విషయాన్ని భారత్, చైనా దేశాలు వెల్లడించలేదు. గత ఏడాది జరిగిన ప్రత్యేక ప్రతినిధుల చర్చల్లో, వాస్తవాధీన నియంత్రణ రేఖ వెంబడి ఉన్న కొన్ని ప్రాంతా ల్లో సరిహద్దు సమస్యకు తుది పరిష్కారం వెంటనే సాధించడం కంటే గతంలో అంగీకరించిన ప్రతిపాదనలను ఆచరణలోకి తీసుకు రావడంపై దృష్టిపెట్టాలని చర్చించారు. నియంత్రణ రేఖ వద్ద అపార్థాలు, తప్పుడు అంచనాలు, సైనిక సంఘర్షణలకు అవకాశం ఇవ్వకూడదని ప్రస్తావించారు. సరిహద్దు విభజనకు సంబంధించిన ప్రారంభ దశ పరిష్కారాలను పరిశీలించడానికి ఏర్పాటు చేసిన నిపుణుల బృందాన్ని క్రియాశీలం చేయాలని నిర్ణయించారు. 2024 అక్టోబర్లో భారత ప్రధాని మోడీ, చైనా అధ్యక్షుడు జిన్పింగ్ మధ్య జరిగిన భేటీ రెండు దేశాల మధ్య ద్వైపాక్షిక సంబంధాలు క్రమంగా సాధారణీకరణ స్థితికి దారి చూపాయన్న అభిప్రాయం కనిపిస్తోంది. అయితే రెండు దేశాల మధ్య నెలకొన్న మౌలిక విభేదాలు మాత్రం తొలగిపోలేదు. బ్రిక్స్ సదస్సు వేదిక ద్వారా సమన్వయం సాధించి సరిహద్దును ప్రశాంతంగా ఉంచడానికి ప్రయత్నించాలని యోచిస్తున్నారు. 2020 తరువాత చైనాతో దెబ్బతిన్న వాణిజ్యం, పెట్టుబడులు, వీసాలు, ప్రజల మధ్య సంబంధాలను క్రమంగా సాధారణ స్థితికి తీసుకురావాలని భారత్ కోరుకుంటోంది.
చైనాకు భారత్ పెద్ద మార్కెట్ మాత్రమే కాదు, ఆసియాలో కీలకమైన వ్యూహాత్మక శక్తి. కాబట్టి సరిహద్దు సమస్యను పెద్ద సంక్షోభంలా చూడకుండా నియంత్రించాలని, తిరిగి వాణిజ్యం, పెట్టుబడులు పెంచుకునేందుకు అనుకూల వాతావరణాన్ని ఏర్పచ్చుకోవాలని చైనా ఆకాంక్షిస్తోంది. పశ్చిమ దేశాల ఆధిపత్యానికి ప్రత్యామ్నాయంగా బ్రిక్స్ వేదికను బలోపేతం చేయాలన్న ఆలోచన చైనా, భారత్ ఇతర సభ్యదేశాల్లో కూడా ఉంది. గ్లోబల్ సౌత్ దేశాలతో ఆర్థిక, రాజకీయ సహకారాన్ని పెంచుకోవాలని చైనా చూస్తోంది. ముఖ్యంగా డాలర్పై ఆధారపడడం తగ్గించే చెల్లింపు వ్యవస్థలు వంటి అంశాలకే ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలని చైనా అభిప్రాయ పడుతోంది. ఇక చైనా అధ్యక్షుడు జిన్పింగ్ సెప్టెంబర్ 12న ఢిల్లీలో బ్రిక్స్ సదస్సుకు హాజరైతే ఏడేళ్ల తరువాత భారత్లో ఆయన చేసిన తొలి పర్యటన అవుతుంది. బ్రిక్స్ సదస్సుకు ఆయన హాజరు కావడం భారత దేశానికి ఆర్థికంగా, దౌత్యపరంగా, భద్రతా పరంగా చాలా ముఖ్యమైన పరిణామం అవుతుంది. 2020 గల్వాన్ సంఘర్షణల తరువాత భారత్ చైనా సంబంధాలు తీవ్రంగా దెబ్బతిన్నాయి. జిన్పింగ్, భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోడీ ప్రత్యక్ష సమావేశం జరిగితే రెండు దేశాల మధ్య ఉద్రిక్తతలు చాలా వరకు తగ్గే వాతావరణం ఏర్పడుతుందని భావిస్తున్నారు. చైనాతో సరిహద్దులో నిరంతరం భారీ స్థాయిలో సైనిక దళాల మోహరింపు కొనసాగించడం భారత్కు అత్యధిక వ్యయప్రయాసలతో కూడిన వ్యవహారంగా కొనసాగుతోంది.
జిన్పింగ్తో భేటీ వల్ల సరిహద్దు, వాణిజ్యం, పెట్టుబడులు తదితర ద్వైపాక్షిక అంశాలపై పురోగతి కనిపించే అవకాశం ఉంటుంది. ఆయనతోపాటు దాదాపు 400 మంది సభ్యుల ప్రతినిధి బృందం కూడా రావచ్చని రాయిటర్స్ వర్గాలు తెలిపాయి. ఈ బృందంలో వాణిజ్య దిగ్గజాలు ఉంటారని వారితో భారత్ చర్చలు జరిపి వాణిజ్య సంబంధాలను మరింత మెరుగుపర్చుకోడానికి వీలవుతుందని భావిస్తున్నారు. ఎలక్ట్రానిక్స్, ఇవి సప్లయి ఛైన్లు, సోలార్ ఎక్విప్మెంట్, ఫార్మాస్యూటికల్స్, ఆటోమొబైల్స్, రసాయనాలు, వ్యవసాయ ఉత్పత్తులు, తదితర రంగాలు విస్తరించడానికి దోహదపడుతుందని చెబుతున్నారు. 2020 గల్వాన్ సంఘర్షణల తరువాత భారత్ చైనా సంబంధాలు దెబ్బతిన్నాయి. మోడీ జిన్పింగ్ బ్రిక్స్ సదస్సులో ప్రత్యక్ష భేటీ జరిగే అవకాశం ఉన్నందున సరిహద్దు సమస్యను పూర్తిగా పరిష్కరించలేకపోయినా, సైనిక సంఘర్షణలు కొంతవరకు తగ్గుతాయని భావిస్తున్నారు. జిన్పింగ్ పర్యటనతో భారత్ సమస్యలన్నీ పరిష్కారమవుతాయని అనుకోరాదు, సరిహద్దు వివాదం ఎలా ఉన్నా హిందూ మహాసముద్రంలో చైనా కార్యకలాపాలపై భారత్ ఆందోళన చెందుతోంది. పాకిస్థాన్తో చైనా వ్యూహాత్మక సంబంధం ఎలాగూ ఉంది. అరుణాచల్ప్రదేశ్పై చైనా అభ్యంతరాలు కొనసాగుతున్నాయి. బ్రిక్స్ అనుకున్న లక్షాలను సాధించేలా ప్రతినిధులతో చర్చలు సజావుగా సాగితే భారత్ బ్రిక్స్ వంటి సదస్సులను విజయవంతంగా నడిపించగలదన్న దౌత్య సందేశం ప్రపంచ దేశాలకు అందుతుంది.

