ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజధాని అమరావతి పరిధిలో చర్చనీయాంశంగా మారిన గ్రామకంఠం భూముల మినహాయింపులు, రిజిస్ట్రేషన్ల అంశంపై రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఎట్టకేలకు స్పష్టమైన విధివిధానాలను వెలువరించింది.
డిసెంబర్ 8, 2014వ తేదీని ప్రామాణిక కటాఫ్ తేదీగా నిర్ణయిస్తూ అధికారులు కీలక మార్గదర్శకాలను జారీ చేశారు. ఈ నిర్ణీత తేదీకి ముందే నిర్మాణాలు పూర్తి చేసుకున్న భూములు, చదరపు గజాల ప్రాతిపదికన రిజిస్ట్రేషన్లు జరిగిన ప్లాట్లను మాత్రమే నిబంధనల ప్రకారం మినహాయింపుల పరిధిలోకి తీసుకువస్తామని స్పష్టం చేశారు. అయితే, గ్రామ ప్రధాన నివాస ప్రాంతాలకు దూరంగా ఉన్న ఖాళీ వ్యవసాయ భూములు అలాగే కటాఫ్ తేదీ తర్వాత క్రయవిక్రయాలు జరిగి రిజిస్ట్రేషన్లు పూర్తయిన భూములకు ఈ మినహాయింపులు వర్తించవని ప్రభుత్వం తేల్చిచెప్పింది.
అమరావతి ల్యాండ్ పూలింగ్ స్కీమ్ (ఎల్పీఎస్) నుంచి ఇప్పటివరకు సుమారు 6,473.72 ఎకరాల భూమిని మినహాయించగా, మిగిలిపోయిన అపరిష్కృత దరఖాస్తులను పరిష్కరించేందుకు ఈ ఏడాది జనవరిలో ప్రత్యేకంగా ఒక జిల్లా స్థాయి కమిటీని ఏర్పాటు చేసిన విషయం తెలిసిందే. జాయింట్ కలెక్టర్ (జేసీ) ఆధ్వర్యంలో పనిచేస్తున్న ఈ కమిటీ.. ప్రజల నుంచి వచ్చిన తాజా దరఖాస్తులు మరియు అభ్యంతరాలను క్షుణ్ణంగా పరిశీలించి తుది నిర్ణయాలు తీసుకుంటోంది. క్షేత్రస్థాయి పరిశీలనతో పాటు ప్రభుత్వ రికార్డులు, శాటిలైట్ చిత్రాలు, పాత రిజిస్ట్రేషన్ వివరాలను పరిగణలోకి తీసుకుని నిర్ణయాలు అమలు చేస్తున్నట్లు సీఆర్డీఏ వర్గాలు భరోసా ఇస్తున్నాయి. రైతుల ప్రయోజనాలకు అత్యున్నత ప్రాధాన్యతనిస్తూ, నిబంధనలకు లోబడి అర్హత ఉన్న ప్రతి ఒక్కరికీ తగిన ప్రయోజనాలు అందేలా చర్యలు తీసుకుంటున్నట్లు అధికారులు వెల్లడించారు.
మరోవైపు, గ్రామకంఠం భూముల రిజిస్ట్రేషన్ల ప్రక్రియలో దొర్లుతున్న సాంకేతిక, చట్టపరమైన చిక్కుముడులు ఒక్కటొకటిగా తొలగిపోతున్నాయి. వెబ్లాండ్ రికార్డుల్లో ఏదైనా ఒక సర్వే నంబరు గ్రామకంఠంగా స్పష్టంగా నమోదై ఉంటే, ఆ భూమి నిషేధిత ఆస్తుల జాబితాలో ఉన్నా లేకున్నా సరే రిజిస్ట్రేషన్ చేసుకునేందుకు ప్రభుత్వం ఇప్పటికే అనుమతించింది. సంబంధిత ఆస్తులకు సంబంధించిన ఇంటిపన్ను లేదా ఖాళీస్థల పన్ను చెల్లించిన రశీదులను ప్రాతిపదికగా తీసుకుని రిజిస్ట్రేషన్లు పూర్తి చేయాలని రిజిస్ట్రేషన్ శాఖ అధికారులకు స్పష్టమైన ఆదేశాలు అందాయి. వెబ్లాండ్లో గ్రామకంఠం కింద రికార్డైన సర్వే నంబర్లకు మాత్రమే ఈ వెసులుబాటు వర్తిస్తుందని అధికారులు మరోసారి గుర్తుచేశారు.
గ్రామకంఠం భూములుగా పరిగణించే ఈ ప్రాంతాలు పూర్వకాలం నుంచి గ్రామీణ ప్రజలు నివాసాలు ఏర్పాటు చేసుకోవడానికి, ఇళ్లు నిర్మించుకోవడానికి కేటాయించిన స్థలాలు. ప్రభుత్వ మరియు సామాజిక అవసరాల కోసం రిజర్వ్ చేసిన భూములు మినహా మిగిలిన గ్రామకంఠం భూములను 22-ఏ నిషేధిత ఆస్తుల జాబితా నుంచి తొలగిస్తూ చాలా కాలం క్రితమే ఉత్తర్వులు వెలువడ్డాయి. అయితే, చాలా చోట్ల గ్రామకంఠంగా ఉన్న సర్వే నంబర్ల విభజన (సబ్ డివిజన్) సక్రమంగా జరగకపోవడంతో, ఆ సర్వే నంబరు మొత్తాన్నీ 22-ఏ జాబితాలో ప్రభుత్వ భూమిగా తప్పుగా చూపించే పరిస్థితి ఏర్పడింది. పాత నివాస ప్రాంతాల్లో ఉన్న ఈ గ్రామకంఠం ఆస్తులకు సంబంధించి ఎలాంటి స్పష్టమైన రెవెన్యూ రికార్డులు లేకపోవడం, తరతరాలుగా వారసత్వంగా వస్తున్న పాత ఇళ్ల స్థలాలకు సరైన లింక్ డాక్యుమెంట్లు అందుబాటులో లేకపోవడం వల్ల ఇన్నాళ్లూ రిజిస్ట్రేషన్లు నిలిచిపోయాయి. ప్రస్తుత తాజా మార్గదర్శకాలతో ఈ సమస్యలకు శాశ్వత పరిష్కారం లభించే అవకాశం ఉంది.