మధ్యప్రాచ్యంలో జరుగుతున్న యుద్ధం ప్రపంచ ఇంధన సరఫరాపై తీవ్ర ప్రభావాన్ని చూపిస్తోందనడంలో అతిశయోక్తి లేదు. భారత్కు రష్యా నుండి ముడి చమురు సరఫరా నిరంతరం అందుతుండటంతో పెట్రోల్, డీజిల్ కొరత లేనప్పటికీ, ఎల్పీజీ (LPG) దిగుమతులు మాత్రం మార్చి 2026లో భారీగా పడిపోయాయి.
దీని ప్రభావం సామాన్య వినియోగదారులపై పడుతోంది.
ఒకవైపు గ్యాస్ సిలిండర్ల ధరల పెరుగుదల, మరోవైపు కమర్షియల్ సిలిండర్ల కొరత వంటి సమస్యల మధ్య భారత్కు అమెరికా మరియు ఇరాన్ దేశాలు అండగా నిలుస్తున్నాయి. వీటి సహాయం వల్ల గృహ వినియోగ సిలిండర్ల సరఫరాకు ఆటంకం కలగనప్పటికీ, మొత్తం సరఫరాలో భారీ కోత పడటం ఆందోళన కలిగిస్తోంది.
దిగుమతులు ఎందుకు తగ్గాయి? అమెరికా, ఇరాన్ అదనంగా ఎల్పీజీని సరఫరా చేసినప్పటికీ, మొత్తం దిగుమతులు 40% పైగా తగ్గాయి. దీనికి ప్రధాన కారణం మధ్యప్రాచ్య యుద్ధం వల్ల హార్ముజ్ జలసంధి (Strait of Hormuz) గుండా సాగే నౌకాయానం ప్రభావితం కావడమే. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఎగుమతి అయ్యే ఎల్పీజీలో మూడింట ఒక వంతు ఈ మార్గం గుండానే వెళ్తుంది. మార్చి నెలలో భారత్ కేవలం 1.22 మిలియన్ టన్నుల ఎల్పీజీని మాత్రమే దిగుమతి చేసుకుంది, ఇది జనవరి, ఫిబ్రవరి నెలలతో పోలిస్తే 40% తక్కువ.
సాధారణంగా భారత్కు ఎల్పీజీ సరఫరా చేసే యూఏఈ, ఖతార్, కువైట్, సౌదీ అరేబియా వంటి దేశాలన్నీ హార్ముజ్ మార్గంపైనే ఆధారపడతాయి. యుద్ధం వల్ల ఈ మార్గంలో ఆటంకాలు ఏర్పడటంతో సరఫరా నిలిచిపోయింది. ముఖ్యంగా యూఏఈ నుండి వచ్చే సరఫరా బాగా తగ్గింది.
అమెరికా మరియు ఇరాన్ సహాయం: భారత్ ఎదుర్కొంటున్న ఈ కొరతను అధిగమించడానికి అమెరికా మరియు ఇరాన్ దేశాలు కొంతవరకు సహాయపడ్డాయి. మార్చి నెలలో అమెరికా 4.2 లక్షల టన్నుల ఎల్పీజీని అందించి భారత్కు అతిపెద్ద సరఫరాదారుగా నిలిచింది. గత ఏడేళ్లుగా నిలిచిపోయిన ఇరాన్ ఎల్పీజీ ఎగుమతులు కూడా మళ్ళీ ప్రారంభమై, సుమారు 43,000 టన్నులను భారత్కు పంపడం గమనార్హం. వీటితో పాటు అర్జెంటీనా, మలేషియా నుండి కూడా స్వల్ప పరిమాణంలో సరఫరా అందింది.
దేశీయ ఉత్పత్తి పెంపు: భారతదేశం తన ఎల్పీజీ అవసరాల కోసం 60% దిగుమతులపైనే ఆధారపడుతుంది. దిగుమతులు తగ్గడంతో ఏర్పడిన కొరతను అధిగమించడానికి, కేంద్ర ప్రభుత్వం రంగంలోకి దిగింది. పెట్రోకెమికల్ ఉత్పత్తిలో వాడే కొన్ని ముడి పదార్థాలను ఎల్పీజీ తయారీకి మళ్లించాలని చమురు శుద్ధి సంస్థలకు ఆదేశించింది. దీనివల్ల మార్చి మధ్య నాటికి దేశీయ ఎల్పీజీ ఉత్పత్తి 40% వరకు పెరిగింది. అయినప్పటికీ, ఇది దేశం మొత్తం అవసరాలను పూర్తిస్థాయిలో తీర్చలేకపోతోంది.

