ద్రవ్యోల్బణంతో సతమతమవుతున్న పాకిస్తాన్ ప్రజలకు ఇది పెద్ద ఊరట. ప్రస్తుతం పాకిస్తాన్‌లో లీటరు 100 శాతం ప్యూర్ పెట్రోల్ ధర 331.95 పాకిస్తానీ రూపాయలు. అలాగే హై స్పీడ్ డీజిల్ ధర లీటరుకు 389.93 రూపాయలు. ఈ ధరను భారతీయ రూపాయల్లోకి మారిస్తే పెట్రోల్ ధర 113.48 రూపాయలుగా ఉంటుంది. అలాగే డీజిల్ ధర లీటరుకు 133.78 రూపాయలుగా పడుతుంది. ప్రస్తుతం ఒక భారతీయ రూపాయి విలువ పాకిస్తానీ కరెన్సీలో 2.91గా ఉంది.

మన భారతదేశంలో 20 శాతం ఇథనాల్ కలిపిన పెట్రోల్ లభిస్తుంది. ఢిల్లీలో E20 పెట్రోల్ ధర లీటరుకు 102 రూపాయలు ఉండగా, కోల్‌కతాలో ఈ ధర లీటరుకు 113 రూపాయలు. అదే సమయంలో 100 శాతం ప్యూర్, ఇథనాల్-ఫ్రీ పెట్రోల్ ధర లీటరుకు సుమారు 160 నుండి 170 రూపాయల వరకు ఉంటుంది.

పాకిస్తాన్ ఇథనాల్ ఎందుకు కలపదు?
వాస్తవానికి భారత్, పాకిస్తాన్ రెండు దేశాల ఇంధన విధానంలో చాలా తేడా ఉంది. భారతదేశం పెట్రోల్‌లో ఇథనాల్‌ను కలపడాన్ని జాతీయ ఇంధన విధానంలో భాగంగా చేసుకుంది, కానీ పాకిస్తాన్ ఇప్పటివరకు ఈ దిశగా ఎటువంటి పెద్ద అడుగు వేయలేకపోయింది. పాకిస్తాన్‌లో ఇథనాల్ ఉత్పత్తి అవుతుంది, కానీ దానిలో ఎక్కువ భాగాన్ని ఎగుమతి చేస్తారు. దానికి అతిపెద్ద కారణం విదేశీ మార్పిడి ద్రవ్యం అవసరం కావడం. పాకిస్తాన్‌కు ఇథనాల్ ఒక ఎగుమతి ఉత్పత్తి, కానీ భారతదేశానికి ఇది ఇంధన భద్రతకు సాధనంగా మారింది. రెండవ కారణం దేశీయ విధానం. పాకిస్తాన్ పెట్రోల్‌లో ఇథనాల్ మిశ్రమాన్ని తప్పనిసరి చేయలేదు. దీనికి అవసరమైన పంపిణీ నెట్‌వర్క్, ఆయిల్ కంపెనీల సన్నాహాలు, ప్రభుత్వ ప్రోత్సాహకాలు కూడా పరిమితంగా ఉన్నాయి.

మూడో కారణం చెరకు పరిమిత వినియోగం. భారతదేశం చక్కెర మిల్లులకు ఇథనాల్ ఉత్పత్తి కోసం పెద్ద ఎత్తున ప్రోత్సాహకాలు అందించింది. దీనివల్ల రైతులు, చక్కెర పరిశ్రమ, ఆయిల్ కంపెనీల మధ్య బలమైన సరఫరా వ్యవస్థ ఏర్పడింది. పాకిస్తాన్‌లో అటువంటి సమగ్రమైన వ్యవస్థ అభివృద్ధి చెందలేదు. పాకిస్తాన్ ఇథనాల్ బ్లెండింగ్ ప్రారంభించినట్లయితే, పెట్రోల్ దిగుమతులపై ఆధారపడటాన్ని కొంత వరకు తగ్గించుకోవడానికి సహాయపడుతుందని నిపుణులు భావిస్తున్నారు. కానీ ప్రస్తుతానికి ఇథనాల్‌ను విక్రయించి డాలర్లు సంపాదించడానికే దాని ప్రాధాన్యత. భారతదేశంలో ఇథనాల్ బ్లెండింగ్ యొక్క మరొక పెద్ద ప్రయోజనం ఏమిటంటే, ముడి చమురు దిగుమతులపై ఖర్చు తగ్గుతుంది. దాంతో పాటు కార్బన్ ఉద్గారాలు తగ్గి, రైతులకు అదనపు ఆదాయం లభిస్తుంది. ఈ కారణంగానే భారత్ E20 పెట్రోల్ దిశగా వేగంగా ముందుకు సాగింది.

పాకిస్తాన్ విదేశీ మార్పిడి నిల్వలలో మెరుగుదల
గత రెండేళ్లలో పాకిస్తాన్ తీవ్రమైన ఆర్థిక సంక్షోభాన్ని ఎదుర్కొంది. విదేశీ మార్పిడి నిల్వలు నిరంతరం తగ్గుతూ వచ్చాయి, చాలాసార్లు దిగుమతి చెల్లింపులకు కూడా సంక్షోభం ఏర్పడింది. అయితే ఇటీవలి నెలల్లో పరిస్థితి కొంత మెరుగైంది. అంతర్జాతీయ ద్రవ్య నిధి (IMF) నుండి వచ్చిన ఆర్థిక ప్యాకేజీ, మిత్రదేశాల సహాయం, ఎగుమతులలో కొంత మెరుగుదల కారణంగా పాకిస్తాన్ విదేశీ మార్పిడి నిల్వలలో పెరుగుదల నమోదైంది. ఇది అవసరమైన దిగుమతులు చేసుకోవడానికి, కరెన్సీ మార్కెట్‌ను స్థిరీకరించడానికి ప్రభుత్వానికి సహాయపడింది.

అయితే ఈ మెరుగుదల ఇంకా పూర్తిగా శాశ్వతం కాదని నిపుణులు భావిస్తున్నారు. పాకిస్తాన్ ఆర్థిక వ్యవస్థ ఇప్పటికీ పెద్ద ఎత్తున దిగుమతి చేసుకునే చమురుపైనే ఆధారపడి ఉంది. అటువంటి పరిస్థితిలో అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లో క్రూడ్ ఆయిల్ ధర పెరిగితే, దాని విదేశీ మార్పిడి నిల్వలపై మళ్లీ ఒత్తిడి రావచ్చు. అందుకే గ్లోబల్ ఆయిల్ ధరల తగ్గడం వల్ల వచ్చిన ప్రయోజనాన్ని నేరుగా వినియోగదారులకు అందించడానికి పాకిస్తాన్ ప్రభుత్వం ప్రయత్నిస్తోంది. పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలను తగ్గించడం ఆ వ్యూహంలో భాగమేనని భావిస్తున్నారు.