ఈ వ్యూహంలో భాగంగానే, 1990ల నుండి మూతపడి ఉన్న 120 ఏళ్ల నాటి చారిత్రక **'మొహ్రా పవర్ ప్రాజెక్ట్'**ను తిరిగి ప్రారంభించబోతున్నట్లు ప్రభుత్వం ప్రకటించింది.

అసెంబ్లీలో ముఖ్యమంత్రి ప్రకటన

విద్యుత్ శాఖ బాధ్యతలను కూడా నిర్వహిస్తున్న ముఖ్యమంత్రి ఉమర్ అబ్దుల్లా, బుధవారం జమ్మూ కాశ్మీర్ అసెంబ్లీలో ఈ వివరాలను వెల్లడించారు. 'జమ్మూ కాశ్మీర్ స్టేట్ పవర్ డెవలప్‌మెంట్ కార్పొరేషన్' బోర్డ్ ఆఫ్ డైరెక్టర్లు ఈ ప్రాజెక్టును పునరుద్ధరించే ప్రక్రియను ప్రారంభించినట్లు తెలిపారు. ఫిబ్రవరి 9న జరిగిన సమావేశంలో, ఈ 10.5 మెగావాట్ల సామర్థ్యం గల ప్లాంట్ ఆధునీకరణ మరియు నిర్వహణ కోసం టెండర్లను ఆహ్వానించడానికి బోర్డు ఆమోదం తెలిపింది.

ప్రాజెక్ట్ చరిత్ర మరియు భౌగోళిక స్థితి

బారాముల్లా జిల్లా ఉరి సెక్టార్‌లోని బోనియార్ వద్ద జీలం నది ఒడ్డున ఉన్న ఈ ప్రాజెక్ట్, భారతదేశంలోని అత్యంత పురాతన జలవిద్యుత్ కేంద్రాలలో ఒకటి. దీనిని 1905లో ప్రారంభించారు. ఇది ఒక 'రన్-ఆఫ్-ది-రివర్' ప్రాజెక్ట్ మరియు ప్రారంభంలో దీని సామర్థ్యం సుమారు 5 మెగావాట్లు.

ఈ చారిత్రక ప్రాజెక్ట్ ఎందుకు మూతపడింది?

'టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా' నివేదిక ప్రకారం, సెప్టెంబర్ 1992లో సంభవించిన భీకర వరదల వల్ల ఈ ప్రాజెక్ట్ తీవ్రంగా దెబ్బతింది. దీనివల్ల విద్యుత్ ఉత్పత్తి 3 మెగావాట్లకు పడిపోయి, కొన్నాళ్ల తర్వాత కార్యకలాపాలు పూర్తిగా నిలిచిపోయాయి.

భవిష్యత్ లక్ష్యం: 11,000 మెగావాట్ల విద్యుత్ ఉత్పత్తి

సింధు జలాల ఒప్పందాన్ని నిలిపివేసిన నేపథ్యంలో, జలవిద్యుత్ ప్రాజెక్టుల నిర్మాణాన్ని వేగవంతం చేస్తున్నట్లు మార్చి 27న ఉమర్ అబ్దుల్లా ప్రకటించారు. రాష్ట్ర విద్యుత్ ఉత్పత్తిని 2035 నాటికి ప్రస్తుతం ఉన్న 3,540 మెగావాట్ల నుండి 11,000 మెగావాట్లకు పెంచాలనే భారీ ప్రణాళికలో భాగంగా ఈ మొహ్రా ప్రాజెక్ట్ పునరుద్ధరణను చూస్తున్నారు.

ఇంజనీరింగ్ అద్భుతం మరియు వారసత్వం

ఈ ప్రాజెక్టుకు ఒక ప్రత్యేకత ఉంది. అప్పట్లో దీని టర్బైన్లను చెకోస్లోవేకియా నుండి తెప్పించారు. పర్వతాల అంచున 10 కిలోమీటర్ల మేర నిర్మించిన చెక్క నీటి కాలువ (Wooden Water Channel) దీని ప్రధాన ఆకర్షణ. రాంపూర్ నుండి మొహ్రా వరకు టర్బైన్లను తిప్పడానికి నీటిని ఈ చెక్క కాలువ ద్వారానే తరలించేవారు. ఇది ఆ కాలపు అద్భుతమైన ఇంజనీరింగ్ నైపుణ్యానికి నిదర్శనం.

పాకిస్థాన్‌కు ఇది ఎందుకు పెద్ద దెబ్బ?

భారత ప్రభుత్వం సింధు జలాల ఒప్పందాన్ని తాత్కాలికంగా పక్కనపెట్టి, జమ్మూ కాశ్మీర్‌లో మొహ్రా వంటి ప్రాజెక్టులను పునరుద్ధరించడం పాకిస్థాన్‌పై నేరుగా ప్రభావం చూపుతుంది.

• జీలం నది నీటిపై పాకిస్థాన్ ఎప్పుడూ కన్నేసి ఉంచుతుంది. ఈ ప్రాజెక్ట్ పునరుద్ధరణ పాకిస్థాన్‌కు ఒక కఠినమైన దౌత్య మరియు వ్యూహాత్మక సందేశం.
• కిషన్‌గంగ వంటి ప్రాజెక్టులపై పాకిస్థాన్ దశాబ్దాలుగా అనవసర అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేస్తోంది. కానీ ఏప్రిల్ 2025 ఉగ్రదాడి తర్వాత భారత్ దూకుడు పెంచి, తన నదుల నీటిని 100 శాతం వాడుకోవాలని నిర్ణయించుకుంది.
• 2035 నాటికి 11,000 మెగావాట్ల విద్యుత్ ఉత్పత్తి లక్ష్యమంటే, జీలం మరియు ఇతర నదుల నీటిని భారత్ గరిష్టంగా తన ఇంధన అవసరాలకు వాడుకుంటుందని అర్థం. దీనివల్ల పాకిస్థాన్‌కు వెళ్లే నీటి ప్రవాహంపై భారత్ పట్టు సాధిస్తుంది, ఇది పాకిస్థాన్‌కు ఇబ్బందులు పెంచడం ఖాయం.