Smart Border Fencing: భారతదేశ రక్షణ వ్యవస్థలో ‘బార్డర్ ఫెన్సింగ్’ (సరిహద్దు కంచె) ఒక విప్లవాత్మక మార్పును తీసుకువచ్చింది. ముఖ్యంగా పాకిస్థాన్‌తో ఉన్న 3,323 కిలోమీటర్ల పొడవైన సరిహద్దులో కంచె వేయడం వల్ల చొరబాట్లు, ఉగ్రవాద కార్యకలాపాలు, స్మగ్లింగ్ గణనీయంగా తగ్గాయి.

1990వ దశకం, 2000ల ప్రారంభంలో జమ్మూ-కశ్మీర్, పంజాబ్, రాజస్థాన్ సెక్టార్లలోని ఖాళీ ప్రదేశాల గుండా చొరబాట్లు నిత్యకృత్యంగా సాగడంతో పాటు ఉగ్రదాడులు జరిగేవి. దీనిని అరికట్టడానికి 2010 నాటికి భారత ప్రభుత్వం సరిహద్దు భద్రతా దళం (BSF) సహాయంతో ఎత్తైన, బలమైన బార్బ్డ్ వైర్ కంచెలను వేగంగా ఏర్పాటు చేసింది. దీంతో పాటు లైటింగ్, కెమెరాలు, పెట్రోలింగ్ పెంచడంతో ప్రతి ఏటా జరిగే వందలాది చొరబాట్లు ఇప్పుడు చాలా వరకు తగ్గిపోయి, జమ్మూ-కశ్మీర్, పంజాబ్‌లలో భద్రతా పరమైన సానుకూల మార్పులు వచ్చాయి. కొన్ని ప్రాంతాల్లో భౌగోళిక పరిస్థితుల (టోపోగ్రఫీ) వల్ల కంచె నిర్మాణం పూర్తి కానప్పటికీ, పాక్ సరిహద్దులో రక్షణ వ్యవస్థ చాలా బలపడింది.

మరోవైపు, పశ్చిమ బెంగాల్, అస్సాం, మేఘాలయ, త్రిపుర, మిజోరం రాష్ట్రాల గుండా వెళ్లే 4,096 కిలోమీటర్ల పొడవైన భారత్-బంగ్లాదేశ్ సరిహద్దు.. ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద భూ సరిహద్దులలో ఒకటి. ఇక్కడి భూభాగం ఎక్కువగా సమతలంగా, నదులు, వాగులు, దట్టమైన అడవులతో కూడి ఉండటం వల్ల సాధారణ కంచె వేయడం చాలా ఖరీదైనది, కష్టంతో కూడుకున్నది. ఈ సాంస్కృతిక, భాషా, కుటుంబ సంబంధాలున్న సరిహద్దు ప్రాంతాల్లో అక్రమ చొరబాట్లు, ఆవుల స్మగ్లింగ్, డ్రగ్స్, ఆయుధాల అక్రమ రవాణా, ఉగ్రవాదుల కదలికలు ప్రధాన సవాళ్లుగా మారాయి. ఈ భౌగోళిక ఇబ్బందులను అధిగమించడానికి సాధారణ కంచె కంటే ‘స్మార్ట్ ఫెన్సింగ్’ ఎంతో అవసరమని నిపుణులు భావిస్తున్నారు. స్మార్ట్ ఫెన్సింగ్ అనేది సాధారణ ఉక్కు కంచెతో పాటు సెన్సార్లు, సీసీటీవీలు, ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI), రియల్-టైమ్ మానిటరింగ్‌లను అనుసంధానించే ఒక ఆధునిక భద్రతా వ్యవస్థ. ఈ స్మార్ట్ ఫెన్సింగ్ వ్యవస్థలో 8-10 అడుగుల ఎత్తైన స్టీల్ కంచెతో పాటు మానవ శరీర ఉష్ణోగ్రతను గుర్తించే ఇన్‌ఫ్రారెడ్ (IR) సెన్సార్లు, కదలికలను కనిపెట్టే మోషన్ సెన్సార్లు, కంచెను కట్ చేసినా లేదా ఎక్కినా అలర్ట్ చేసే ఫైబర్ ఆప్టిక్, వైబ్రేషన్ సెన్సార్లు ఉంటాయి. వీటితో పాటు 360 డిగ్రీలు తిరిగే PTZ కెమెరాలు, రాత్రి వేళల్లో చూసే థర్మల్ ఇమేజింగ్ కెమెరాలు, మనుషులను, జంతువులను వేరుగా గుర్తించే AI ఆధారిత కెమెరాలు ఉంటాయి. ఈ కెమెరాలు, సెన్సార్ల నుంచి వచ్చే డేటాను AI సాఫ్ట్‌వేర్ విశ్లేషించి, జంతువుల వల్ల వచ్చే తప్పుడు అలర్ట్‌లను ఫిల్టర్ చేస్తుంది. ఈ సమాచారమంతా 24×7 నిఘా ఉండే కేంద్రీయ కమాండ్ అండ్ కంట్రోల్ రూమ్‌కు అనుసంధానించబడి ఉంటుంది. ఏదైనా అనుమానాస్పద కదలిక జరిగితే రియల్-టైమ్ అలర్ట్ ద్వారా వెంటనే రెస్పాన్స్ టీమ్‌ను పంపవచ్చు. దీనికి అదనంగా డ్రోన్ పెట్రోలింగ్, సోలార్ పవర్ బ్యాకప్, జీపీఎస్ ట్రాకింగ్, మొబైల్ యాప్ అలర్ట్స్ వంటి సాంకేతికతలను సైతం ఉపయోగిస్తారు.

భారత ప్రభుత్వం ‘Comprehensive Integrated Border Management System’ (CIBMS) కింద ఈ స్మార్ట్ ఫెన్సింగ్‌ను ప్రోత్సహిస్తోంది. ఇప్పటికే పాక్ సరిహద్దులో చాలా వరకు స్మార్ట్ టెక్నాలజీ అందుబాటులోకి రాగా, బంగ్లాదేశ్ సరిహద్దులో కొన్ని పైలట్ ప్రాజెక్టులు విజయవంతంగా పూర్తయ్యాయి. ఇప్పుడు దీనిని పూర్తి బార్డర్‌కు విస్తరించేందుకు సన్నాహాలు జరుగుతున్నాయి. ఈ స్మార్ట్ ఫెన్సింగ్ వల్ల 24 గంటల నిరంతర నిఘా సాధ్యమవుతుంది, తక్కువ మంది జవాన్లతో ఎక్కువ ప్రాంతాన్ని కవర్ చేయవచ్చు. చొరబాట్లు భారీగా తగ్గుతాయి. అయితే, దీని ప్రారంభ ఖర్చు చాలా ఎక్కువగా ఉండటం, నదులు, అడవులు ఉన్న చోట దీని నిర్వహణ కష్టమవ్వడం, సరిహద్దు ప్రాంతాలలో విద్యుత్, ఇంటర్నెట్ కనెక్టివిటీ సమస్యలు, బీఎస్‌ఎఫ్ జవాన్లకు సాంకేతిక శిక్షణ ఇవ్వాల్సి రావడం వంటి సవాళ్లు ఉన్నాయి. పాక్ సరిహద్దులో భద్రత ముఖ్యంగా ఉగ్రవాదాన్ని ఆపడానికి ఉద్దేశించినది కాగా, బంగ్లాదేశ్ సరిహద్దులో అక్రమ వలసలు వంటి ఆర్థిక, సామాజిక, నేరపూరిత సమస్యలను అరికట్టడం దీని ముఖ్య ఉద్దేశం. ఈ తూర్పు సరిహద్దులో గనుక స్మార్ట్ ఫెన్సింగ్ సకాలంలో పూర్తయితే దేశ సరిహద్దు భద్రత మరింత పటిష్టమై, దేశంలో శాంతి, ప్రగతి వెల్లివిరుస్తాయి.