Israel Operation Opera: ఒక అనివార్య నిర్ణయం1981 జూన్‌ 7న మధ్యాహ్నం ఎండ మండుతున్న సమయంలో ఇరాక్‌ రాజధాని భాగ్దాద్‌కు 17 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న ఓసిరాక్‌ న్యూక్లియర్‌ రియాక్టర్‌పై ఇజ్రాయెల్‌ వైమానిక దళం చేసిన దాడి ప్రపంచ చరిత్రలో ఒక మలుపుగా నిలిచింది.

సద్దాం హుస్సేన్‌ తన ''న్యూక్లియర్‌ డ్రీమ్‌''ను సాకారం చేసుకోవాలని కలలు కంటున్న సమయంలో ఇజ్రాయెల్‌ ఆ కలను ఒక్క దాడితో చెరిపేసింది. ఇది కేవలం సైనిక ఆపరేషన్‌ కాదు.. ఇజ్రాయెల్‌ ఉనికి ప్రశ్నార్థకం చేసే అణు బెదిరింపును అడ్డుకున్న సాహసం. 1948లో ఇజ్రాయెల్‌ ఏర్పాటు నుంచి చుట్టుపక్కల దేశాలు (ఇరాక్, ఇరాన్, జోర్డాన్, లెబనాన్‌) దాడులు చేస్తూనే ఉన్నాయి. 1967 సిక్స్‌ డే యుద్ధం, 1973 యోమ్‌ కిప్పూర్‌ యుద్ధాలు ఇజ్రాయెల్‌ను బలపరిచినా, ఒక దేశం అణు శక్తి సాధిస్తే తమ మనుగడే ప్రమాదంలో పడుతుందని ఇజ్రాయెల్‌ నాయకులు గుర్తించారు.

న్యూక్లియర్‌ వెపన్‌పై ఇరాక్‌ దృష్టి..
ఇరాక్‌ 1960ల చివరి నుంచి న్యూక్లియర్‌ కార్యక్రమం మొదలుపెట్టింది. సోవియట్‌ యూనియన్‌ సహాయం తర్వాత ఫ్రాన్స్‌తో ఒప్పందం కుదుర్చుకుంది. ఫ్రాన్స్‌ 72 కిలోల హైలీ ఎన్‌రిచ్‌డ్‌ యురేనియం సరఫరా చేసింది. సద్దాం దీన్ని ''సివిలియన్‌'' ప్రాజెక్ట్‌గా చూపించినా, అతని ఉద్దేశం న్యూక్లియర్‌ ఆయుధాలు తయారు చేయడమేనని మొసాద్‌ ఇంటెలిజెన్స్‌ స్పష్టంగా గుర్తించింది.

మొసాద్‌ మెలకువలు..
1970ల చివరి నుంచి మొసాద్‌ ఇరాక్‌ కదలికలను బద్దలు చేసింది. ఇరాక్‌ సైంటిస్టులపై హత్యాదాడులు, రహస్య సమాచార సేకరణ ద్వారా రియాక్టర్‌ 1981 జూలై నాటికి కార్యకలాపాలు ప్రారంభించే అవకాశం ఉందని తెలిసింది. 1980లో ఇరాన్‌-ఇరాక్‌ యుద్ధం మొదలై ఇరాన్‌ విమానాలు రియాక్టర్‌పై దాడి చేయడం ఇజ్రాయెల్‌కు అదనపు సమాచారం అందించింది. అమెరికా శాటిలైట్‌ చిత్రాలు, చైనా నుంచి వచ్చిన సమాచారంతో ఇరాక్‌ రక్షణ వ్యవస్థలు ఇజ్రాయెల్‌కు ''ఓపెన్‌ బుక్‌''లా మారాయి. 1,600 కిలోమీటర్ల దూరం ప్రయాణం ఇజ్రాయెల్‌ విమానాలకు పెద్ద సవాల్‌. అమెరికా సరఫరా చేసిన ఎఫ్‌-16 ఫైటర్‌ బాంబర్లు, ఎఫ్‌-15 ఎస్కార్ట్‌ విమానాలు, అదనపు ఫ్యూయల్‌ ట్యాంకులు, ఎయిర్‌ రీఫ్యూలింగ్‌ సాంకేతికతలతో ఈ సవాలును అధిగమించారు. విమానాలు ఇజ్రాయెల్‌-జోర్డాన్‌ సరిహద్దు మీదుగా, జోర్డాన్, సౌదీ అరేబియా గాలిమార్గాల గుండా రహస్యంగా వెళ్లాలని ప్రణాళిక వేశారు.

కీలక దాడికి సన్నద్ధం..
శుక్రవారం (జూన్‌ 7, 1981) ఎంచుకోవడానికి కారణం - అక్కడ పనులు తక్కువగా ఉండటం. సాయంత్రం 6:30 గంటలకు ఎనిమిది ఎఫ్‌-16లు 16 బాంబులు వేశాయి. 14 బాంబులు లక్ష్యాన్ని కచ్చితంగా కొట్టాయి. భారీ పేలుడుతో రియాక్టర్‌ కాంక్రీట్‌ డోమ్‌ కూలిపోయింది. దాడిలో 10 ఇరాక్‌ సైనికులు, ఒక ఫ్రెంచ్‌ ఇంజినీర్‌ మరణించారు. ఇజ్రాయెల్‌ విమానాలు ఒక్కటి కూడా నష్టపోకుండా సురక్షితంగా తిరిగి వచ్చాయి. జోర్డాన్‌ రాజు విమానాలను గుర్తించి హెచ్చరిక ఇవ్వడానికి ప్రయత్నించినా, ఇజ్రాయెల్‌ కమ్యూనికేషన్‌ జామింగ్‌తో అది విఫలమైంది. ప్రధాని మెనాచెమ్‌ బెగిన్‌ నాయకత్వంలో ఈ ఆపరేషన్‌కు మంత్రివర్గం అనుమతి ఇచ్చింది. ఇది ''బెగిన్‌ డాక్ట్రిన్‌''కు మొదటి ప్రయోగం - ఇజ్రాయెల్‌ శత్రువులు అణు ఆయుధాలు సాధించకుండా అడ్డుకోవాలన్న సూత్రం.

అంతర్జాతీయ ప్రతిచర్య…
దాడి తర్వాత ఇజ్రాయెల్‌ ప్రపంచం నుంచి తీవ్ర విమర్శలు వచ్చాయి. ఐక్యరాజ్యసమితి సెక్యూరిటీ కౌన్సిల్‌ ఏకగ్రీవంగా ఖండించింది. అమెరికా సైతం తొలుత తీవ్రంగా స్పందించి ఎఫ్‌-16ల డెలివరీలు సస్పెండ్‌ చేసింది. మీడియా దీన్ని ''స్టేట్‌ స్పాన్సర్డ్‌ టెర్రరిజం'' అని విశేషించింది. కానీ ఇజ్రాయెల్‌ ''మా ఉనికి ప్రమాదంలో ఉన్నప్పుడు అంతర్జాతీయ చట్టాల కంటే మా భద్రత ముఖ్యం.''దీర్ఘకాలికంగా చూస్తే ఈ దాడి ఇరాక్‌ న్యూక్లియర్‌ కార్యక్రమాన్ని కనీసం ఒక దశాబ్దం వెనక్కి నెట్టింది. అయితే కొందరు విశ్లేషకుల ప్రకారం ఇది సద్దాంను రహస్య యురేనియం ఎన్‌రిచ్‌మెంట్‌ కార్యక్రమం వైపు మళ్లించి, అతని న్యూక్లియర్‌ ఆకాంక్షలను మరింత బలపరచింది. 1991 గల్ఫ్‌ యుద్ధంలో మళ్లీ దాడులు జరగకపోతే ఇరాక్‌ అణు ఆయుధాలు తయారు చేసేవాడని కొందరు అంటారు.