ఈ ఏడాది (2026) జూన్ 2న తెలంగాణ ప్రజలు తమ రాష్ట్ర ఆవిర్భావ దినోత్సవాన్ని జరుపుకుంటున్నారు. ఈ సందర్భంగా 2014లో పార్లమెంట్‌లో తెలంగాణ బిల్లు ఆమోదం పొందిన తీరు, ఉద్యమ చరిత్ర, ప్రాముఖ్యత, వేడుకల విశేషాలు ఇక్కడ తెలుసుకుందాం.

తెలంగాణ ప్రజల దశాబ్దాల కలను సాకారం చేస్తూ, అప్పటి యూపీఏ (UPA) ప్రభుత్వం 'ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2014' (తెలంగాణ బిల్లు) ను పార్లమెంట్‌లో ప్రవేశపెట్టింది. ఈ బిల్లు ఆమోదం పొందడం దేశ చరిత్రలో ఒక కీలక ఘట్టం.
ఫిబ్రవరి 13, 2014: తీవ్ర నిరసనల మధ్య లోక్‌సభలో అప్పటి స్పీకర్ మీరా కుమార్ ఈ బిల్లును ప్రవేశపెట్టారు. సీమాంధ్ర ఎంపీల ఆందోళనల నడుమ సభ దద్దరిల్లింది.
ఫిబ్రవరి 18, 2014 (లోక్‌సభలో ఆమోదం): ప్రధాన ప్రతిపక్షమైన భారతీయ జనతా పార్టీ మద్దతుతో లోక్‌సభలో తెలంగాణ బిల్లు మూజువాణి ఓటుతో ఆమోదం పొందింది. ఈ సమయంలో సభ తలుపులు మూసివేయడం, ప్రత్యక్ష ప్రసారాలు నిలిపివేయడం దేశవ్యాప్తంగా తీవ్ర చర్చనీయాంశమైంది.
ఫిబ్రవరి 20, 2014 (రాజ్యసభలో ఆమోదం): లోక్‌సభ ఆమోదం పొందిన రెండు రోజులకే, తీవ్ర ఉద్రిక్తతల నడుమ ఈ బిల్లు రాజ్యసభలో కూడా విజయవంతంగా ఆమోదం పొందింది.
మార్చి 1, 2014: అప్పటి భారత రాష్ట్రపతి ప్రణబ్ ముఖర్జీ ఈ బిల్లుపై సంతకం చేసి అధికారిక ముద్ర వేశారు. దీంతో చట్టం అమలులోకి వచ్చింది.
జూన్ 2, 2014 (అపాయింటెడ్ డే): అధికారికంగా తెలంగాణ రాష్ట్రం ఆవిర్భవించింది. కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖర్ రావు తెలంగాణ తొలి ముఖ్యమంత్రిగా ప్రమాణ స్వీకారం చేశారు. చట్టం ప్రకారం హైదరాబాద్‌ను పదేళ్ల పాటు రెండు రాష్ట్రాలకు ఉమ్మడి రాజధానిగా ప్రకటించారు.

తెలంగాణ రాష్ట్ర ఏర్పాటు ఒక రాత్రిలో జరిగింది కాదు, దీని వెనుక ఆరు దశాబ్దాల సుదీర్ఘ చరిత్ర, ఎన్నో బలిదానాలు ఉన్నాయి.
1956 విలీనం: భాషా ప్రయుక్త రాష్ట్రాల ఏర్పాటులో భాగంగా, 1956 నవంబర్ 1న పెద్దమనుషుల ఒప్పందం ద్వారా తెలంగాణ ప్రాంతాన్ని ఆంధ్ర రాష్ట్రంతో కలిపి ఉమ్మడి 'ఆంధ్రప్రదేశ్'గా ఏర్పాటు చేశారు.
1969 జై తెలంగాణ ఉద్యమం: నీళ్లు, నిధులు, నియామకాల్లో తెలంగాణకు జరుగుతున్న అన్యాయానికి, వివక్షకు వ్యతిరేకంగా 1969లో తొలిసారి ప్రత్యేక రాష్ట్ర ఉద్యమం రగిలింది. 'తెలంగాణ ప్రజా సమితి' ఆధ్వర్యంలో ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం వేదికగా జరిగిన ఈ ఉద్యమంలో సుమారు 369 మంది విద్యార్థులు ప్రాణాలు కోల్పోయారు.
2001లో టీఆర్ఎస్ ఆవిర్భావం: ప్రత్యేక తెలంగాణే ఏకైక ఎజెండాగా కె. చంద్రశేఖర్ రావు 2001 ఏప్రిల్ 27న తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి (TRS) పార్టీని స్థాపించారు. దీంతో మలిదశ ఉద్యమానికి బీజం పడింది.
2009 నవంబర్ 29 (నిరాహార దీక్ష): కేసీఆర్ చేపట్టిన ఆమరణ నిరాహార దీక్ష ఉద్యమాన్ని ఉవ్వెత్తున ఎగసిపడేలా చేసింది. విద్యార్థులు, ఉద్యోగులు, సకల జనులు రోడ్లపైకి వచ్చారు. దీని ఫలితంగా డిసెంబర్ 9, 2009న కేంద్ర ప్రభుత్వం తెలంగాణ ఏర్పాటు ప్రక్రియను ప్రారంభిస్తున్నట్లు తొలి ప్రకటన చేసింది.
సకల జనుల సమ్మె (2011): శ్రీకృష్ణ కమిటీ నివేదిక అనంతరం, కేంద్రం కాలయాపన చేయడంతో 2011లో 'సకల జనుల సమ్మె' జరిగింది. సుమారు 42 రోజుల పాటు తెలంగాణ ప్రాంతం స్తంభించిపోయింది.
చివరి అడుగు: ఎడతెగని ఆందోళనలు, మిలియన్ మార్చ్, సాగర హారం వంటి కార్యక్రమాలతో కేంద్రంపై తీవ్ర ఒత్తిడి పెరిగింది. చివరకు 2013 జూలై 30న కాంగ్రెస్ వర్కింగ్ కమిటీ తెలంగాణ ఏర్పాటుకు ఏకగ్రీవ ఆమోదం తెలిపింది.

ఈ దినోత్సవం కేవలం భౌగోళికంగా ఒక కొత్త రాష్ట్రం ఏర్పడిన రోజు మాత్రమే కాదు. ఇది తెలంగాణ ప్రజల ఆత్మగౌరవం, అస్తిత్వం మరియు ప్రజాస్వామ్య పోరాట విజయానికి సజీవ సాక్ష్యం. ఉమ్మడి రాష్ట్రంలో నిర్లక్ష్యానికి గురైన తెలంగాణ సంస్కృతి, యాస, భాష, బతుకమ్మ, బోనాలు వంటి పండుగలకు మరియు స్థానిక జానపద కళలకు ఈ రోజు సముచిత స్థానాన్ని కల్పించింది. నాలుగు కోట్ల తెలంగాణ ప్రజల స్వయం పాలన కలను నిజం చేస్తూ, ప్రాణత్యాగం చేసిన అమరవీరులను స్మరించుకునే పవిత్ర దినం.

జూన్ 2వ తేదీన రాష్ట్రవ్యాప్తంగా పండుగ వాతావరణం నెలకొంటుంది. తెలంగాణ ప్రభుత్వం అధికారికంగా ఈ వేడుకలను అత్యంత ఘనంగా నిర్వహిస్తుంది.
అమరవీరులకు నివాళులు: హైదరాబాద్‌లోని అసెంబ్లీ ఎదురుగా ఉన్న గన్‌పార్క్‌ మరియు అమరవీరుల స్మారక చిహ్నం వద్ద ముఖ్యమంత్రి, మంత్రులు, ఇతర నాయకులు పూలమాలలు వేసి నివాళులర్పిస్తారు.
జాతీయ జెండా ఆవిష్కరణ: సికింద్రాబాద్ పెరేడ్ గ్రౌండ్స్ లేదా గోల్కొండ కోటలో ముఖ్యమంత్రి జాతీయ జెండాను ఎగురవేసి, పోలీసుల గౌరవ వందనం స్వీకరిస్తారు. రాష్ట్రంలోని అన్ని జిల్లాల కలెక్టరేట్లలో మంత్రులు, ప్రభుత్వ అధికారులు జెండా ఆవిష్కరిస్తారు.
సాంస్కృతిక ప్రదర్శనలు: తెలంగాణ చరిత్ర, ఉద్యమ ఘట్టాలు, మరియు సంస్కృతిని ప్రతిబింబించేలా జానపద నృత్యాలు, ఒగ్గు కథలు, పాటలు, బతుకమ్మ ప్రదర్శనలు జరుగుతాయి. ప్రభుత్వ భవనాలను విద్యుద్దీపాలతో సుందరంగా అలంకరిస్తారు.
అవార్డుల ప్రదానం: సాహిత్యం, కళలు, క్రీడలు, విద్యా మరియు సామాజిక సేవ తదితర రంగాల్లో విశేష కృషి చేసిన రాష్ట్ర ప్రముఖులకు ప్రభుత్వం అవార్డులు అందజేసి సత్కరిస్తుంది.
తెలంగాణ ఆవిర్భావ దినోత్సవం అనేది గతాన్ని స్మరించుకుంటూ, భవిష్యత్తు బంగారు తెలంగాణ అభివృద్ధికి పునరంకితమయ్యే స్ఫూర్తిదాయకమైన పండుగ.

ప్రపంచ ఆర్థిక అనిశ్చితులు, సరఫరా గొలుసు సవాళ్లను అధిగమించి భారతదేశపు సముద్ర ఆహార ఎగుమతులు 2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో మునుపెన్నడూ లేని విధంగా సరికొత్త రికార్డును నెలకొల్పాయి. మెరైన్ ప్రొడక్ట్స్ ఎక్స్‌పోర్ట్ డెవలప్‌మెంట్ అథారిటీ విడుదల చేసిన అధికారిక గణాంకాల ప్రకారం, దేశ ఎగుమతులు తొలిసారిగా రూ.73,890.46 కోట్లకు (8.46 బిలియన్ డాలర్లు) చేరుకున్నాయి. మొత్తం 19.72 లక్షల మెట్రిక్ టన్నుల సముద్ర ఉత్పత్తులు ఎగుమతి కాగా, ఇందులో ఫ్రోజెన్ రొయ్యలదే అగ్రస్థానం.

సముద్ర ఉత్పత్తుల ఎగుమతుల్లో 'ఫ్రోజెన్ రొయ్యలు' సింహభాగం ఆక్రమించాయి. మొత్తం ఎగుమతుల పరిమాణంలో ఇవి 40.19 శాతం వాటాను నమోదు చేయగా, ఆదాయపరంగా ఏకంగా 66.52 శాతం వాటాను కలిగి ఉన్నాయి. కేవలం రొయ్యల ఎగుమతుల ద్వారానే రూ.49,037.93 కోట్లు (5.62 బిలియన్ డాలర్లు) దేశ ఖజానాకు చేరాయి. గత ఏడాదితో పోలిస్తే రొయ్యల ఆదాయంలో 13.16 శాతం వృద్ధి నమోదైంది. ముఖ్యంగా 'ఎల్.వన్నమీ', 'బ్లాక్ టైగర్' రొయ్యలకు అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో డిమాండ్ విపరీతంగా పెరిగింది. రొయ్యల తర్వాత ఫ్రోజెన్ ఫిష్ (రెండవ స్థానం), డ్రై సీఫుడ్ (మూడవ స్థానం) అత్యధిక ఆదాయాన్ని అందించాయి. ఇందులో డ్రై సీఫుడ్ ఎగుమతులు ఏకంగా 78.05 శాతం అద్భుత వృద్ధిని నమోదు చేయడం గమనార్హం.

భారతీయ సముద్ర ఉత్పత్తులకు ఆదాయం పరంగా అమెరికా అతిపెద్ద కొనుగోలుదారుగా నిలిచింది. 2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో అమెరికాకు రూ.20,263 కోట్ల (2.33 బిలియన్ డాలర్లు) విలువైన 2.79 లక్షల మెట్రిక్ టన్నుల ఉత్పత్తులు ఎగుమతి అయ్యాయి. అమెరికా కొనుగోలు చేసిన భారతీయ సీఫుడ్‌లో 93 శాతం కేవలం రొయ్యలే కావడం విశేషం. మరోవైపు, ఎగుమతుల పరిమాణం పరంగా చూస్తే చైనా అతిపెద్ద గమ్యస్థానంగా అవతరించింది. చైనాకు 1.61 బిలియన్ డాలర్ల విలువైన 4.90 లక్షల మెట్రిక్ టన్నుల ఉత్పత్తులు ఎగుమతి అయ్యాయి. ఈ రెండు దేశాల తర్వాత యూరోపియన్ యూనియన్ (EU), ఆగ్నేయాసియా, జపాన్, మధ్యప్రాచ్య దేశాలు ప్రధాన మార్కెట్లుగా కొనసాగుతున్నాయి.

భారతదేశం సాధించిన ఈ రికార్డు స్థాయి ఎగుమతుల్లో దేశంలోని ఐదు ప్రధాన ఓడరేవులు అత్యంత కీలక పాత్ర పోషించాయి. మొత్తం ఎగుమతుల విలువలో 64 శాతం కేవలం ఈ ఐదు రేవుల నుంచే జరిగాయి. అవి.,
విశాఖపట్నం
జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ పోర్ట్
కొచ్చి
కోల్‌కతా
చెన్నై

ప్రపంచ ప్రఖ్యాతి గాంచిన 'ఫోర్బ్స్ 30 అండర్ 30 ఆసియా 2026' జాబితాలో హైదరాబాద్‌కు చెందిన మోడల్ భవితా మాండవ అరుదైన చోటు దక్కించుకున్నారు. ప్రతిష్టాత్మక లగ్జరీ ఫ్యాషన్ బ్రాండ్ 'చానెల్' కు భారతీయ అంబాసిడర్‌గా వ్యవహరిస్తున్న ఆమె, ఆసియా ఖండంలోని 'రైజింగ్ టాలెంట్స్' విభాగంలో ఈ ఘనత సాధించారు.

భవితా మాండవ కెరీర్ ప్రయాణం యువతకు ఎంతో స్ఫూర్తిదాయకం. హైదరాబాద్‌లోని ఒక తెలుగు కుటుంబంలో జన్మించిన ఆమె, ఇక్కడి జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ టెక్నలాజికల్ యూనివర్సిటీ (JNTU) లో ఆర్కిటెక్చర్ చదివారు. ఉన్నత విద్య కోసం అమెరికా వెళ్లి, న్యూయార్క్ యూనివర్సిటీ టాండన్ స్కూల్ ఆఫ్ ఇంజినీరింగ్‌లో 'అసిస్టివ్ టెక్నాలజీ'లో మాస్టర్స్ డిగ్రీ పూర్తి చేశారు. 2024లో బ్రూక్లిన్ సబ్‌వే స్టేషన్‌లో ఓ మోడలింగ్ ఏజెంట్ కంటపడటంతో ఆమె జీవితం అనుకోని మలుపు తిరిగింది. అక్కడి నుంచి అంతర్జాతీయ మోడలింగ్ రంగంలో ఆమె ప్రయాణం ప్రారంభమైంది.

అతి తక్కువ కాలంలోనే ఫ్యాషన్ ప్రపంచంలో భవితా తనదైన ముద్ర వేశారు. 2025 డిసెంబర్‌లో 'చానెల్ మెటియర్స్ డి ఆర్ట్' ప్రతిష్టాత్మక షోను ప్రారంభించిన తొలి భారతీయ మోడల్‌గా ఆమె చరిత్ర సృష్టించారు. ఒక మోడల్‌కు ఇది అత్యున్నత గౌరవంగా పరిగణిస్తారు. అంతేకాకుండా, గ్లోబల్ ఫ్యాషన్ ఆస్కార్‌గా పిలిచే 'మెట్ గాలా' లోనూ ఆమె మెరిశారు.

మార్చి 2026లో భవితా మాండవ తన కెరీర్‌లో మరో భారీ మైలురాయిని చేరుకున్నారు. ప్రపంచంలోనే అత్యంత వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న లగ్జరీ మార్కెట్లలో ఒకటైన భారత్‌లో, చానెల్ బ్రాండ్ తమ అధికారిక 'ఇండియన్ బ్రాండ్ అంబాసిడర్‌'గా భవితను నియమించింది. అంతర్జాతీయ వేదికలపై భారతీయ ప్రతిభకు దక్కుతున్న పెరుగుతున్న గుర్తింపునకు ఇది నిదర్శనమని ఫోర్బ్స్ ప్రశంసించింది.

వ్యక్తి పేరు: భవితా మాండవ
స్వస్థలం: హైదరాబాద్, తెలంగాణ
గుర్తింపు 1: ఫోర్బ్స్ 30 అండర్ 30 ఆసియా 2026 జాబితాలో చోటు.
గుర్తింపు 2: ప్రముఖ లగ్జరీ బ్రాండ్ 'చానెల్' కు భారతీయ అంబాసిడర్.
చర్చనీయాంశమైన వేదికలు: చానెల్స్ మెటియర్స్ డి ఆర్ట్ షో, మెట్ గాలా.

మయన్మార్ అధ్యక్షుడు మిన్ ఆంగ్ హ్లెయింగ్ మే 30 నుంచి జూన్ 3, 2026 వరకు భారతదేశంలో అధికారిక పర్యటన చేపట్టారు. 'నైబర్‌హుడ్ ఫస్ట్' (పొరుగుకే ప్రాధాన్యం), 'యాక్ట్ ఈస్ట్' విధానాల్లో మయన్మార్ అత్యంత కీలక భాగస్వామిగా ఉన్న నేపథ్యంలో ఈ పర్యటన వ్యూహాత్మక ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది. వాణిజ్యం, కనెక్టివిటీ, భద్రత, విద్య, సాంస్కృతిక మార్పిడి తదితర కీలక రంగాల్లో ద్వైపాక్షిక సంబంధాలను మరింత బలోపేతం చేసుకునే దిశగా భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ, మయన్మార్ అధ్యక్షుల మధ్య కీలక ఒప్పందాలు జరిగాయి.

భారతదేశ విదేశీ విధాన ముసాయిదాలో మయన్మార్ భౌగోళిక వ్యూహాత్మక ప్రాముఖ్యతను ప్రధాని మోదీ ఈ సమావేశంలో నొక్కిచెప్పారు. ముఖ్యంగా 'నైబర్‌హుడ్ ఫస్ట్ పాలసీ', 'యాక్ట్ ఈస్ట్ పాలసీ' మరియు MAHASAGAR (Mutual and Holistic Advancement for Security and Growth Across Regions) చొరవ కింద ఇరు దేశాల మధ్య పరస్పర ప్రయోజనాలను కాపాడుకుంటూ ముందుకు సాగాలని ఇద్దరు నేతలు అంగీకరించారు. ఆగ్నేయాసియాకు భారత్ ముఖద్వారంగా మయన్మార్ వ్యవహరిస్తుండటం గమనార్హం.

ఈ పర్యటనలో ప్రధానంగా కనెక్టివిటీ (సంధాన) ప్రాజెక్టుల పురోగతిపై ఇరు దేశాలు దృష్టి సారించాయి.
కళాదాన్ మల్టీ-మోడల్ ట్రాన్సిట్ ట్రాన్స్‌పోర్ట్ ప్రాజెక్ట్ : సముద్ర, నదీ మరియు రోడ్డు రవాణా మార్గాల ద్వారా భారతదేశ తూర్పు తీరాన్ని మయన్మార్‌తో అనుసంధానించే ఈ ప్రాజెక్టును వేగవంతం చేయాలని నిర్ణయించారు.
భారత్-మయన్మార్-థాయ్‌లాండ్ త్రైపాక్షిక హైవే: దక్షిణాసియాను ఆగ్నేయాసియాతో అనుసంధానించే ఈ భారీ మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టు పూర్తయితే.. వాణిజ్యం, పర్యాటకం, ఆర్థిక సమైక్యత గణనీయంగా మెరుగుపడుతుందని నేతలు స్పష్టం చేశారు.

ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యాన్ని, ఆర్థిక భాగస్వామ్యాన్ని విస్తరించుకునేందుకు ఇరు పక్షాలు అంగీకరించాయి. ప్రధానంగా 2024 మే నెలలో అమల్లోకి వచ్చిన రూపాయి-క్యాట్ సెటిల్‌మెంట్ మెకానిజంపై ప్రత్యేక దృష్టి సారించారు. దీని ద్వారా ఇరు దేశాల వ్యాపారులు మూడవ దేశపు కరెన్సీ (ముఖ్యంగా డాలర్) పై ఆధారపడకుండా స్థానిక కరెన్సీల్లోనే లావాదేవీలు నిర్వహించుకోవచ్చు. అలాగే వ్యవసాయం, ఇంధనం, ఐటీ, లాజిస్టిక్స్ రంగాల్లో సహకారాన్ని పెంచుకోనున్నారు.

విద్యా రంగానికి సంబంధించి ఈ పర్యటనలో ఒక కీలక ప్రకటన వెలువడింది. మయన్మార్ విద్యార్థులకు అందించే మెకాంగ్-గంగా ఐసీసీఆర్ స్కాలర్‌షిప్‌ల సంఖ్యను 2026 సంవత్సరం నుండి వార్షికంగా 36 నుంచి 100కు పెంచుతున్నట్లు భారత్ ప్రకటించింది. దీనివల్ల రెండు దేశాల మధ్య అకడమిక్, సాంస్కృతిక సంబంధాలు మరింత బలపడతాయి.

భద్రతాపరమైన అంశాలు ఈ పర్యటనలో అత్యంత కీలకంగా చర్చించబడ్డాయి. ఒకరి సార్వభౌమాధికారాన్ని మరొకరు గౌరవించుకోవాలని ఇరు దేశాలు పునరుద్ఘాటించాయి. తమ భూభాగాన్ని భారతదేశ భద్రతా ప్రయోజనాలకు విరుద్ధంగా, ఉగ్రవాద కార్యకలాపాలకు వినియోగించుకునేందుకు ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ అనుమతించబోమని మయన్మార్ స్పష్టం చేసింది.

భారత అత్యున్నత న్యాయస్థానంకు కేంద్ర ప్రభుత్వం ఐదుగురు నూతన న్యాయమూర్తులను నియమించింది. సుప్రీంకోర్టు కొలీజియం చేసిన సిఫార్సులకు రాష్ట్రపతి ఆమోదముద్ర వేసినట్లు కేంద్ర న్యాయశాఖ మంత్రి అర్జున్ రామ్ మేఘవాల్ అధికారికంగా ప్రకటించారు. ఈ ఐదుగురిలో నలుగురు వివిధ హైకోర్టుల ప్రధాన న్యాయమూర్తులు కాగా, మరొకరు సీనియర్ న్యాయవాది వి. మోహన ఉన్నారు. చీఫ్ జస్టిస్ ఆఫ్ ఇండియా (CJI) జస్టిస్ సూర్యకాంత్ నేతృత్వంలోని కొలీజియం ఆధ్వర్యంలో జరిగిన తొలి అతిపెద్ద నియామక ప్రక్రియ ఇదే కావడం గమనార్హం.

దేశవ్యాప్తంగా పేరుకుపోతున్న కేసుల పెండింగ్‌ను తగ్గించడం, న్యాయపరమైన పనిభారాన్ని ఎదుర్కోవడం కోసం సుప్రీంకోర్టు మంజూరైన న్యాయమూర్తుల సంఖ్యను 34 నుంచి 38 కు పెంచుతూ రాష్ట్రపతి ఇటీవల ఒక ఆర్డినెన్స్ జారీ చేశారు. ఈ తాజా నియామకాలతో సుప్రీంకోర్టులో పనిచేస్తున్న న్యాయమూర్తుల సంఖ్య 32 నుంచి 37కి చేరుకుంటుంది. కేవలం ఒక్క ఖాళీ మాత్రమే మిగులుతుంది. రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 124(2) ప్రకారం రాష్ట్రపతి ఈ నియామకాలను చేపట్టారు.

ఈ నియామకాల్లో సీనియర్ న్యాయవాది వి. మోహన చారిత్రక ఘనత సాధించారు. బార్ కౌన్సిల్ (న్యాయవాద వృత్తి) నుంచి నేరుగా సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తిగా పదోన్నతి పొందిన రెండవ మహిళగా ఆమె చరిత్ర పుటల్లోకెక్కారు. (మొదటి మహిళ జస్టిస్ ఇందు మల్హోత్రా). కోయంబత్తూరుకు చెందిన వి. మోహన 1996లో అడ్వకేట్-ఆన్-రికార్డ్‌గా, 2015లో సీనియర్ న్యాయవాదిగా గుర్తింపు పొందారు. ఆమెకు 37 ఏళ్ల విశేష న్యాయవాద అనుభవం ఉంది. ఉన్నత న్యాయస్థానాల్లో మహిళా ప్రాతినిధ్యానికి ఇది ఒక కీలక పరిణామం.

జస్టిస్ షీల్ నాగు : ప్రస్తుతం పంజాబ్ & హర్యానా హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా ఉన్నారు. 2011లో మధ్యప్రదేశ్ హైకోర్టు జడ్జిగా నియమితులైన ఈయన 2029 డిసెంబర్ 31న పదవీ విరమణ చేయనున్నారు.
జస్టిస్ శ్రీ చంద్రశేఖర్ : ప్రస్తుతం బాంబే హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా సేవలు అందిస్తున్నారు. ఈయన పదవీకాలం మే 24, 2030 వరకు ఉంటుంది.
జస్టిస్ సంజీవ్ సచ్‌దేవా : ప్రస్తుత మధ్యప్రదేశ్ హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి. సుప్రీంకోర్టులో ఈయనకు దాదాపు మూడున్నరేళ్ల పదవీకాలం ఉంటుంది.
జస్టిస్ అరుణ్ పల్లి : ప్రస్తుతం జమ్మూ & కాశ్మీర్ మరియు లడఖ్ హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా ఉన్నారు. ఈయనకు సుప్రీంకోర్టు జడ్జిగా సుమారు 3 సంవత్సరాల 4 నెలల పదవీకాలం లభించనుంది.

ఈ ఐదుగురి పేర్లను ఖరారు చేసిన సుప్రీంకోర్టు కొలీజియంలో సీజేఐ జస్టిస్ సూర్యకాంత్‌తో పాటు, జస్టిస్ విక్రమ్ నాథ్, జస్టిస్ జె.కె. మహేశ్వరి, జస్టిస్ బి.వి. నాగరత్న, జస్టిస్ ఎం.ఎం. సుందరేశ్ సభ్యులుగా ఉన్నారు.
సుప్రీంకోర్టు మంజూరైన గరిష్ట న్యాయమూర్తుల సంఖ్య: 38 (తాజా పెంపుతో).
సుప్రీంకోర్టు జడ్జీల నియామకానికి సంబంధించిన రాజ్యాంగ అధికరణ: ఆర్టికల్ 124(2).
బార్ కౌన్సిల్ నుంచి నేరుగా సుప్రీంకోర్టు జడ్జిగా వెళ్లిన రెండవ మహిళ: జస్టిస్ వి. మోహన.
ప్రస్తుత భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి (CJI): జస్టిస్ సూర్యకాంత్.

పర్యావరణ పరిరక్షణ లక్ష్యంగా యువత ఆవిష్కరణలను గుర్తించే అంతర్జాతీయ ప్రతిష్టాత్మక అవార్డు 'ది ఎర్త్ ప్రైజ్ 2026' ను ముగ్గురు భారతీయ విద్యార్థులు కైవసం చేసుకున్నారు. వివన్‌ చావ్‌చారియా, అరియానా అగర్వాల్, అవ్యానా మెహతా అనే ఈ ముగ్గురు టీనేజర్లు.. నీటిలోని సూక్ష్మ ప్లాస్టిక్ కణాలను సులభంగా తొలగించే 'ప్లాస్-స్టిక్' అనే వినూత్న బయోడిగ్రేడబుల్ ఫిల్టర్‌ను కనిపెట్టారు. చింతగింజల పొడి ఆధారంగా పనిచేసే ఈ ఆవిష్కరణకు గాను వారు ఈ అరుదైన గ్లోబల్ అవార్డును దక్కించుకున్నారు.

ప్రపంచవ్యాప్తంగా పర్యావరణ సవాళ్లకు ఆచరణాత్మక పరిష్కారాలను కనుగొనే యువ ఆవిష్కర్తలను ప్రోత్సహించేందుకు 'ది ఎర్త్ ప్రైజ్' ను అందజేస్తారు. ఈ ఏడాది జరిగిన పోటీలో ఏడు ప్రాంతీయ ఫైనలిస్ట్ ప్రాజెక్టుల నుంచి, ప్రపంచవ్యాప్తంగా దాదాపు 23,000 మంది పాల్గొన్న పబ్లిక్ ఓటింగ్ ద్వారా ఈ భారతీయ బృందాన్ని గ్లోబల్ విజేతలుగా ఎంపిక చేశారు. ఈ పురస్కారాన్ని దక్కించుకున్న మొట్టమొదటి భారతీయ బృందం ఇదే కావడం గమనార్హం.

భారతదేశంలో వ్యవసాయ వ్యర్థాలుగా మిగిలిపోయే చింతగింజల నుంచి ఈ 'ప్లాస్-స్టిక్' బయోడిగ్రేడబుల్ మెటీరియల్‌ను తయారు చేశారు.
కలుషితమైన నీటిలో ఈ ప్రత్యేకమైన పొడిని కలిపినప్పుడు, అది మైక్రోప్లాస్టిక్‌లను ఆకర్షించే అయస్కాంతంలా పనిచేస్తుంది.
నీటిలో కంటికి కనిపించని సూక్ష్మ ప్లాస్టిక్ కణాలన్నీ ఒకదానికొకటి అతుక్కుని పెద్ద ముద్దలుగా ఏర్పడతాయి.
అనంతరం అయస్కాంత ప్రక్రియ ద్వారా ఈ ముద్దలను సులభంగా వేరు చేసి, స్వచ్ఛమైన నీటిని పొందవచ్చు.
సాంప్రదాయ ఫిల్ట్రేషన్ సిస్టమ్స్ (RO, UV) తరహాలో దీనికి ఎలాంటి ఖరీదైన మౌలిక సదుపాయాలు లేదా హానికరమైన రసాయనాలు అవసరం లేదు.

గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో పర్యటించినప్పుడు, ఒక చిన్నారి ఎలాంటి ఫిల్ట్రేషన్ లేని సాధారణ ప్లాస్టిక్ డబ్బా నుంచి నీరు తాగడం ఈ విద్యార్థులను ఆలోచింపజేసింది. ఆధునిక నీటి శుద్ధి యంత్రాలు అందుబాటులో లేని వర్గాలు రోజువారీ తాగునీటి ద్వారా తమకే తెలియకుండా మైక్రోప్లాస్టిక్స్‌ను ఎలా మింగుతున్నారో వారు గ్రహించారు. ఈ సమస్యకు స్థానికంగా లభించే వనరులతో, అందరికీ అందుబాటులో ఉండే చౌకైన పరిష్కారాన్ని కనుగొనాలనే లక్ష్యంతోనే ఈ 'ప్లాస్-స్టిక్' రూపుదిద్దుకుంది.
అవార్డు: ది ఎర్త్ ప్రైజ్ 2026
విజేతలు (భారతీయ బృందం): వివన్‌ చావ్‌చారియా, అరియానా అగర్వాల్, అవ్యానా మెహతా.
ఆవిష్కరణ పేరు: ప్లాస్-స్టిక్.
ఆవిష్కరణ ఉద్దేశం: తాగునీటి నుంచి మైక్రోప్లాస్టిక్స్‌ను తొలగించడం.
ఉపయోగించిన ప్రధాన ముడిసరుకు: చింతగింజల పొడి.

☛Follow our YouTube Channel (Click Here)

☛ Follow our Facebook Page (Click Here)

☛ Follow our Instagram Page (Click Here)

☛ Join our WhatsApp Channel (Click Here)

☛ Join our Telegram Channel (Click Here)