భారత ఎన్నికల సంఘం (ECI) నాలుగు రాష్ట్రాలు (పశ్చిమ బెంగాల్, తమిళనాడు, కేరళ, అస్సాం) మరియు ఒక కేంద్రపాలిత ప్రాంతం (పుదుచ్చేరి) కోసం అసెంబ్లీ ఎన్నికల షెడ్యూలును విడుదల చేసింది.
ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ (CEC) జ్ఞానేశ్ కుమార్, ఎన్నికల కమిషనర్లు సుఖ్ బీర్ సింగ్ సంధు, వివేక్ జోషి ఈ వివరాలను ప్రకటించారు.
పశ్చిమబెంగాల్ -294, తమిళనాడు -234, కేరళ- 140, అస్సాం-126, పుదుచ్చేరి - 30
కేరళ, అస్సాం, పుదుచ్చేరిల్లో ఏప్రిల్ 9న ఒకే విడతలో పోలింగ్ నిర్వహించనున్నారు. తమిళనాడులో వచ్చే నెల 23న ఒకే దశలో ఓటింగ్ పూర్తికానుంది. పశ్చిమ బెంగాల్లో రెండు విడతల్లో (ఏప్రిల్ 23 న 152 స్థానాలకు, 295 142 సీట్లకు) పోలింగ్ జరగనుంది.
ఫలితాల వెల్లడి: అన్ని రాష్ట్రాల ఎన్నికల ఫలితాలు మే 4, 2026న విడుదలవుతాయి.
నోటిఫికేషన్ విడుదల: కేరళ, అస్సాం, పుదుచ్చేరిలకు: మార్చి 16 (సోమవారం).
తమిళనాడు మరియు బెంగాల్ మొదటి విడతకు: మార్చి 30.
బెంగాల్ రెండో విడతకు: ఏప్రిల్ 2.
అసెంబ్లీ ఎన్నికలతో పాటు వివిధ రాష్ట్రాల్లో ఖాళీగా ఉన్న స్థానాలకు ఉప ఎన్నికల షెడ్యూలును కూడా ప్రకటించారు.
ఏప్రిల్ 9: గోవా, కర్ణాటక, నాగాలాండ్, త్రిపుర (మొత్తం 5 స్థానాలు).
ఏప్రిల్ 23: గుజరాత్, మహారాష్ట్ర (మొత్తం 3 స్థానాలు).
వీటి ఫలితాలు కూడా మే 4నే వెలువడతాయి.
రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 324 ప్రకారం ఎన్నికల కమిషన్ స్వయంప్రతిపత్తి కలిగిన సంస్థ. ప్రస్తుతం ఇది ఒక ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ మరియు ఇద్దరు ఎన్నికల కమిషనర్లతో కూడిన ముగ్గురు సభ్యుల కమిటీ.
ఎంపిక కమిటీ (Selection Committee):
ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ మరియు ఎన్నికల కమిషనర్లను రాష్ట్రపతి నియమిస్తారు. ఈ నియామకం కింది సభ్యులతో కూడిన ఎంపిక కమిటీ ఇచ్చే సిఫార్సుల ఆధారంగా జరుగుతుంది.
ప్రధాన మంత్రి (ఛైర్మన్)
లోక్సభలో ప్రతిపక్ష నాయకుడు (ఒకవేళ ప్రతిపక్ష నాయకుడు లేకపోతే, లోక్సభలో అతిపెద్ద ప్రతిపక్ష పార్టీ నాయకుడు)
ప్రధాన మంత్రి చేత నామినేట్ చేయబడిన ఒక కేంద్ర క్యాబినెట్ మంత్రి
సెర్చ్ కమిటీ (Search Committee):
అభ్యర్థుల ఎంపిక కోసం ముందుగా ఒక సెర్చ్ కమిటీని ఏర్పాటు చేస్తారు.
దీనికి కేంద్ర న్యాయ శాఖ మంత్రి నాయకత్వం వహిస్తారు.
దీనిలో భారత ప్రభుత్వ సెక్రటరీ (కార్యదర్శి) హోదాకు తగ్గని మరో ఇద్దరు సభ్యులు ఉంటారు.
ఈ కమిటీ మొత్తం ఐదుగురు అభ్యర్థులను షార్ట్లిస్ట్ చేసి ఎంపిక కమిటీకి పంపిస్తుంది.
తెలంగాణ రాష్ట్ర శాసనసభ మరియు శాసనమండలి బడ్జెట్ సమావేశాలు మార్చి 16, 2026 (సోమవారం) నుంచి ప్రారంభం అయ్యాయి. ఈ సమావేశాలు రాష్ట్ర ఆర్థిక విధాన నిర్ణయాలకు, నూతన చట్టాల రూపకల్పనకు అత్యంత కీలకం.
ఉదయం 11:45 గంటలకు గవర్నర్ శివప్రతాప్ శుక్లా ఉభయ సభలను ఉద్దేశించి ప్రసంగించారు.
భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 176(1) ప్రకారం, ప్రతి ఆర్థిక సంవత్సరం మొదటి సమావేశంలో గవర్నర్ ఉభయ సభలను ఉద్దేశించి ప్రసంగించడం తప్పనిసరి.
ధన్యవాద తీర్మానం: గవర్నర్ ప్రసంగం అనంతరం మార్చి 17, 18 తేదీలలో ప్రసంగానికి ధన్యవాదాలు తెలిపే తీర్మానంపై చర్చ జరుగుతుంది.
తేదీ: మార్చి 20, 2026.
అసెంబ్లీలో ఉపముఖ్యమంత్రి & ఆర్థిక శాఖ మంత్రి మల్లు భట్టి విక్రమార్క, మండలిలో శాసనసభా వ్యవహారాల మంత్రి దుద్దిళ్ల శ్రీధర్ బాబు రాష్ట్ర వార్షిక బడ్జెట్ను ప్రవేశపెడతారు.
ఈ బడ్జెట్ సమావేశాల్లో ప్రభుత్వం పలు ముఖ్యమైన చట్ట సవరణలు మరియు నూతన బిల్లులను ప్రవేశపెట్టే అవకాశం ఉంది.
GHMC చట్ట సవరణ: గ్రేటర్ హైదరాబాద్ మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ చట్టంలో మార్పులు.
వైద్య విధాన పరిషత్ మార్పు: దీనిని 'డైరెక్టరేట్ ఆఫ్ సెకండరీ హెల్త్'గా మారుస్తూ చట్ట సవరణ.
గిగ్ వర్కర్స్ సంక్షేమం: అసంఘటిత రంగంలోని గిగ్ వర్కర్ల (డెలివరీ బాయ్స్, క్యాబ్ డ్రైవర్లు మొదలైనవారు) రక్షణ కోసం ప్రత్యేక బిల్లు.
బిజినెస్ అడ్వైజరీ కమిటీ (BAC): సభ ఎన్ని రోజులు జరగాలి, ఏయే అంశాలపై చర్చించాలి అనే అంశాలను స్పీకర్ నేతృత్వంలోని BAC నిర్ణయిస్తుంది.
తెలంగాణ తల్లి విగ్రహ ఆవిష్కరణ: అసెంబ్లీ ఆవరణలో నూతనంగా ఏర్పాటు చేసిన 'తెలంగాణ తల్లి' విగ్రహాన్ని గవర్నర్ శివప్రతాప్ శుక్లా మార్చి 16 ఉదయం 11:27 గంటలకు ఆవిష్కరించారు.
భారత రాజ్యాంగంలో 'బడ్జెట్' అనే పదాన్ని ఎక్కడా ఉపయోగించలేదు. దీనిని 'వార్షిక ఆర్థిక నివేదిక' (Annual Financial Statement) అని పిలుస్తారు.
1. ఆర్టికల్ 202 (వార్షిక ఆర్థిక నివేదిక):
ప్రతి ఆర్థిక సంవత్సరానికి సంబంధించి రాష్ట్ర ప్రభుత్వం అంచనా వేసిన ఆదాయం మరియు ఖర్చుల వివరాలను గవర్నర్ శాసనసభ ముందు ఉంచేలా చూడాలి.
బడ్జెట్లో ఖర్చులను రెండు రకాలుగా చూపిస్తారు.
రాష్ట్ర సంచిత నిధి (Consolidated Fund of the State) నుంచి చేసే భరిత వ్యయం (Expenditure Charged upon).
సంచిత నిధి నుంచి చేసే ఇతర వ్యయాలు (Expenditure made from).
2. ఆర్టికల్ 203 (శాసనసభలో అంచనాల ప్రక్రియ):
బడ్జెట్లోని 'భరిత వ్యయం' (Charged Expenditure) పై సభలో చర్చ జరగొచ్చు కానీ ఓటింగ్ ఉండదు. అయితే, ఇతర వ్యయాలకు సంబంధించిన 'గ్రాంట్ల కొరకు డిమాండ్లు' (Demands for Grants) పై శాసనసభలో ఓటింగ్ నిర్వహిస్తారు.
గ్రాంట్లను ఆమోదించే లేదా తిరస్కరించే అధికారం కేవలం శాసనసభకు (Legislative Assembly) మాత్రమే ఉంటుంది, శాసనమండలికి (Legislative Council) ఉండదు.
3. ఆర్టికల్ 204 (వినియోగ బిల్లు - Appropriation Bill):
గ్రాంట్ల కొరకు డిమాండ్లను సభ ఆమోదించిన తర్వాత, రాష్ట్ర సంచిత నిధి నుంచి సొమ్మును వెలికి తీయడానికి 'వినియోగ బిల్లు'ను ప్రవేశపెట్టాలి.
ఈ బిల్లు చట్టంగా మారే వరకు ప్రభుత్వం సంచిత నిధి నుంచి ఒక్క రూపాయి కూడా ఖర్చు చేయడానికి వీల్లేదు.
4. ఆర్టికల్ 205 (అదనపు, మిగులు లేదా అధిక గ్రాంట్లు):
బడ్జెట్లో కేటాయించిన నిధులు సరిపోకపోయినా, లేదా కొత్తగా ఏదైనా అత్యవసర సేవ కోసం నిధులు కావాలన్నా 'అదనపు గ్రాంట్ల' (Supplementary Grants) ద్వారా ప్రభుత్వం నిధులను కోరవచ్చు.
5. ఆర్టికల్ 206 (ఓట్ ఆన్ అకౌంట్ - Vote on Account):
బడ్జెట్ ప్రక్రియ పూర్తవ్వడానికి సమయం పడుతుంది కాబట్టి, కొత్త ఆర్థిక సంవత్సరం ప్రారంభంలో అత్యవసర ఖర్చుల కోసం (ఉదాహరణకు జీతాలు) కొంత సొమ్మును ముందుగానే తీసుకోవడానికి శాసనసభ అనుమతిని ఇస్తుంది. దీనినే 'ఓట్ ఆన్ అకౌంట్' అంటారు.
ఆర్టికల్ 198 (ద్రవ్య బిల్లుల ప్రత్యేక ప్రక్రియ): బడ్జెట్ అనేది ఒక ద్రవ్య బిల్లు (Money Bill). దీనిని కేవలం శాసనసభలోనే ప్రవేశపెట్టాలి. శాసనమండలి దీనిని కేవలం 14 రోజులు మాత్రమే తన వద్ద ఉంచుకోగలదు.
ఆర్టికల్ 199 (ద్రవ్య బిల్లు నిర్వచనం): పన్నుల విధింపు, ప్రభుత్వం అప్పులు తీసుకోవడం, సంచిత నిధి నుంచి డబ్బు తీయడం వంటి అంశాలను ద్రవ్య బిల్లు అంశాలుగా పరిగణిస్తారు.
ఆర్టికల్ 207 (ఆర్థిక బిల్లులు - Financial Bills): బడ్జెట్లోని పన్ను ప్రతిపాదనలను అమలు చేయడానికి 'ఆర్థిక బిల్లు'ను ప్రవేశపెడతారు.
యూనివర్సిటీ ఆఫ్ హైదరాబాద్ (UoH) దళిత స్కాలర్ రోహిత్ వేముల ఆత్మహత్య జరిగి దశాబ్దం గడుస్తున్నా, ఉన్నత విద్యా సంస్థల్లో 'ప్రత్యక్ష, పరోక్ష మరియు సంస్థాగత' కుల వివక్షను అరికట్టేందుకు ఒక బలమైన చట్టం ఉండాలనే డిమాండ్ ఇప్పుడు మళ్ళీ ఊపందుకుంది. ఈ క్రమంలో, కర్ణాటక ప్రభుత్వం 'రోహిత్ వేముల చట్టం' (Rohith Act) తీసుకురావడానికి సిద్ధమవుతుండటం దేశవ్యాప్తంగా చర్చనీయాంశమైంది.
2016 జనవరి 17న హైదరాబాద్ సెంట్రల్ యూనివర్సిటీలో రోహిత్ వేముల ఆత్మహత్య దేశవ్యాప్త నిరసనలకు దారితీసింది. ఏబీవీపీ నేతలతో వివాదం, ఆపై కేంద్ర మంత్రుల జోక్యం, వర్సిటీ విధించిన బహిష్కరణ రోహిత్ మరణానికి కారణమయ్యాయని విద్యార్థి సంఘాలు ఆరోపించాయి. ఈ ఘటన తర్వాత, విద్యా సంస్థల్లో ఎస్సీ, ఎస్టీ విద్యార్థులపై జరిగే వివక్షను అరికట్టేందుకు ప్రత్యేకంగా 'రోహిత్ యాక్ట్' తేవాలని పౌర సమాజం, విద్యార్థి లోకం డిమాండ్ చేస్తూ వస్తోంది.
పౌర సమాజ బృందాలు రూపొందించిన ముసాయిదా చట్టం ప్రకారం కొన్ని కీలక అంశాలు ఇలా ఉన్నాయి.
వివక్ష నిర్వచనం: కులం పేరుతో నేరుగా దూషించడమే కాకుండా, పరోక్షంగా లేదా సంస్థాగతంగా చేసే వివక్షను కూడా ఇది నేరంగా పరిగణిస్తుంది.
నిబంధనలు: స్కాలర్షిప్లను ఉద్దేశపూర్వకంగా ఆలస్యం చేయడం, నిర్ణయాత్మక కమిటీల్లో ఎస్సీ/ఎస్టీలకు చోటు కల్పించకపోవడం, నిర్బంధంగా మతపరమైన కార్యక్రమాల్లో పాల్గొనేలా చేయడం వంటివి వివక్ష కిందకు వస్తాయి.
ఈక్విటీ కమిటీ: ప్రతి విద్యా సంస్థలో సివిల్ కోర్టు అధికారాలు కలిగిన 'ఈక్విటీ కమిటీ'ని ఏర్పాటు చేయాలి. ఇది ఫిర్యాదులను విచారించి, దోషులకు జరిమానా లేదా శిక్షలను సిఫార్సు చేస్తుంది.
శిక్షలు: తప్పు రుజువైతే విద్యార్థులపై సస్పెన్షన్, సిబ్బందిపై వేతన కోత, ప్రమోషన్ల నిలిపివేత లేదా డిస్మిస్ చేసే అవకాశం ఉంటుంది.
కర్ణాటక ప్రభుత్వం ప్రస్తుతం ఈ చట్టాన్ని అమలు చేసే దిశగా వేగంగా అడుగులు వేస్తోంది.
ఇది కేవలం ఎస్సీ, ఎస్టీలకే కాకుండా OBCలు, మైనారిటీలకు కూడా రక్షణ కల్పిస్తుంది.
వివక్షకు పాల్పడిన వారికి ₹1 లక్ష వరకు జరిమానా, 3 ఏళ్ల వరకు జైలు శిక్ష విధించేలా నిబంధనలు రూపొందించారు.
ప్రభుత్వ, ప్రైవేటు మరియు డీమ్డ్ వర్సిటీలన్నింటికీ ఇది వర్తిస్తుంది. వివక్షను అరికట్టడంలో విఫలమైన సంస్థలకు నిధుల కోత విధిస్తారు.
2024 లోక్సభ ఎన్నికల మేనిఫెస్టోలో కాంగ్రెస్ పార్టీ 'రోహిత్ వేముల చట్టం' తెస్తామని వాగ్దానం చేసింది. రాహుల్ గాంధీ కూడా కాంగ్రెస్ పాలిత రాష్ట్రాల ముఖ్యమంత్రులకు దీనిపై లేఖలు రాశారు.
తెలంగాణ ఉప ముఖ్యమంత్రి భట్టి విక్రమార్క ఇటీవల మాట్లాడుతూ, రాష్ట్రంలో రోహిత్ పేరుతో వివక్ష వ్యతిరేక చట్టాన్ని తెచ్చేందుకు కసరత్తు చేస్తున్నామని ప్రకటించారు.
కేంద్రం & UGC: కేంద్ర స్థాయిలో ఇలాంటి చట్టం పట్ల ఆసక్తి తక్కువగా ఉన్నప్పటికీ, UGC 2026లో 'ఈక్విటీ రెగ్యులేషన్స్' తెచ్చింది. అయితే, వీటిని కొన్ని వర్గాలు వ్యతిరేకించడంతో సుప్రీంకోర్టు స్టే విధించింది.
2014-2021 మధ్య కాలంలో ఐఐటీలు, ఐఐఎంలు వంటి ప్రతిష్టాత్మక సంస్థల్లో ఆత్మహత్య చేసుకున్న విద్యార్థులలో సగం మంది రిజర్వ్డ్ కేటగిరీకి చెందినవారేనని గణాంకాలు చెబుతున్నాయి. ప్రస్తుతమున్న 'ఎస్సీ/ఎస్టీ అట్రాసిటీ యాక్ట్' శారీరక హింస లేదా బహిరంగ దూషణలపై దృష్టి పెడుతుంది, కానీ అకడమిక్ రంగంలో జరిగే "సూక్ష్మ వివక్ష" (Subtle Discrimination) ను అరికట్టడంలో విఫలమవుతోందని కార్యకర్తలు వాదిస్తున్నారు.
కర్ణాటక క్యాబినెట్ త్వరలో ఈ బిల్లును ఆమోదిస్తే, దేశంలోనే విద్యా సంస్థల కోసం ప్రత్యేక వివక్ష వ్యతిరేక చట్టాన్ని తెచ్చిన మొదటి రాష్ట్రంగా నిలవనుంది.
2027 గణతంత్ర దినోత్సవం సందర్భంగా ప్రకటించే పద్మ విభూషణ్, పద్మ భూషణ్, మరియు పద్మశ్రీ అవార్డుల కోసం నామినేషన్లను స్వీకరిస్తున్నట్లు కేంద్ర హోంశాఖ ఆదివారం (మార్చి 15, 2026) ప్రకటించింది.
ప్రారంభ తేదీ: మార్చి 15, 2026.
చివరి తేదీ: జూలై 31, 2026.
దరఖాస్తు విధానం: నామినేషన్లు లేదా సిఫారసులను కేవలం 'రాష్ట్రీయ పురస్కార్ పోర్టల్' ద్వారా ఆన్లైన్లో మాత్రమే సమర్పించాలి.
జాతి, వృత్తి, పదవి లేదా లింగ భేదం లేకుండా అర్హులైన వ్యక్తులందరినీ ప్రతిపాదించవచ్చు. వ్యక్తులు తమను తాము కూడా నామినేట్ (Self-nomination) చేసుకోవచ్చు.
మినహాయింపులు: డాక్టర్లు మరియు శాస్త్రవేత్తలు మినహా, ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల్లో (PSUs) పనిచేస్తున్న ఉద్యోగులతో సహా ఇతర ప్రభుత్వ ఉద్యోగులు ఈ అవార్డులకు అర్హులు కారు.
ప్రజా భాగస్వామ్యం: పద్మ అవార్డులను "ప్రజల అవార్డులు" (People's Padma) గా మార్చాలనే లక్ష్యంతో, సమాజం కోసం నిశ్శబ్దంగా కృషి చేస్తున్న అనామక వ్యక్తులను (Unsung Heroes) గుర్తించాలని ప్రభుత్వం పౌరులను కోరుతోంది.
భారతదేశ సాంస్కృతిక వారసత్వాన్ని, ప్రాచీన విజ్ఞానాన్ని భావి తరాలకు అందించే లక్ష్యంతో కేంద్ర సాంస్కృతిక మంత్రిత్వ శాఖ 'జ్ఞాన్ భారతం మిషన్'ను ప్రారంభించింది. విద్యాసంస్థలు, మ్యూజియంలు, లైబ్రరీలు మరియు ప్రైవేట్ సేకరణలలో ఉన్న లక్షలాది హస్తప్రతులను సర్వే చేయడం, డిజిటలైజ్ చేయడం మరియు భద్రపరచడం ఈ మిషన్ యొక్క ప్రధాన ఉద్దేశ్యం.
ఈ మిషన్ కోసం స్టాండింగ్ ఫైనాన్స్ కమిటీ (SFC) 2025-2031 కాలానికి గానూ ₹491.66 కోట్లు మంజూరు చేసింది.
లక్ష్యం: భారతదేశ వ్యాప్తంగా ఉన్న దాదాపు ఒక కోటి హస్తప్రతులను గుర్తించి, వాటిని డిజిటల్ రూపంలోకి మార్చడం.
దేశవ్యాప్తంగా క్లస్టర్ సెంటర్లు (CCs) మరియు ఇండిపెండెంట్ సెంటర్లను (ICs) ఏర్పాటు చేస్తారు. ఇప్పటికే 40కి పైగా కేంద్రాలు మరియు 28 రాష్ట్రాలు/కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు నోడల్ అథారిటీలుగా ఈ మిషన్లో భాగస్వాములయ్యాయి.
ఈ మిషన్ పూర్తిగా అత్యాధునిక సాంకేతికతతో నడుస్తుంది.
AI మరియు డిజిటలైజేషన్: ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) సమగ్ర డిజిటల్ ప్లాట్ఫారమ్ ద్వారా హస్తప్రతుల కేటలాగింగ్ మరియు మెటాడేటా సృష్టి జరుగుతుంది.
నేషనల్ డిజిటల్ రిపోజిటరీ (NDR): డిజిటలైజ్ చేసిన హస్తప్రతులన్నింటినీ ఒకే కేంద్రం (NDR) ద్వారా పరిశోధకులకు అందుబాటులోకి తెస్తారు.
డేటా సెక్యూరిటీ: డేటా భద్రత కోసం LTO-9 టేపులు, క్లౌడ్-ఆధారిత బ్యాకప్ మరియు విపత్తు నిర్వహణ వ్యవస్థలను (Disaster Recovery Systems) వాడుతున్నారు.
సమగ్రత (Integrity): నేషనల్ ఆర్కైవ్స్ ఆఫ్ ఇండియా (NAI) ప్రతి డిజిటల్ ఇమేజ్కు ఒక 'చెక్సమ్' (Checksum) ను కేటాయిస్తుంది. దీనివల్ల అసలు కాపీలో ఎటువంటి మార్పులు లేదా ట్యాంపరింగ్ జరగకుండా నిర్ధారించవచ్చు.
హస్తప్రతుల జీవితకాలాన్ని పెంచడానికి రెండు రకాల పద్ధతులను అనుసరిస్తున్నారు.
ప్రివెంటివ్ (Preventive): హస్తప్రతులు పాడవకుండా ముందుగానే జాగ్రత్తలు తీసుకోవడం.
క్యూరేటివ్ (Curative): ఇప్పటికే దెబ్బతిన్న హస్తప్రతులకు శాస్త్రీయ పద్ధతుల్లో మరమ్మతులు చేయడం.
ప్రాంతం, భాష, లిపితో సంబంధం లేకుండా భారతదేశ హస్తప్రతి సంపదనంతటినీ ఒకే గొడుగు కిందకు తేవడం 'జ్ఞాన్ భారతం మిషన్' యొక్క గొప్పతనం.
లెబనాన్ రాజధాని బీరూట్లో జరిగిన మీడియా సమావేశంలో ఐక్యరాజ్యసమితి సెక్రటరీ జనరల్ ఆంటోనియో గుటెరస్ మాట్లాడుతూ, ప్రస్తుత ప్రపంచ గతికి అనుగుణంగా భద్రతా మండలిలో మార్పులు రాకపోతే అది తన చట్టబద్ధతను కోల్పోతుందని హెచ్చరించారు.
వీటో (Veto) అధికారం దుర్వినియోగం: భద్రతా మండలిలోని ఐదు శాశ్వత సభ్య దేశాలు (P5) తమ సొంత ప్రయోజనాల కోసం వీటో అధికారాన్ని వాడుతుండడం వల్ల యుద్ధాలు, అంతర్జాతీయ ఘర్షణలను ఆపడంలో మండలి విఫలమవుతోందని ఆయన విమర్శించారు.
ప్రాతినిధ్య లోపం: ఆఫ్రికా మరియు లాటిన్ అమెరికా వంటి ఖండాలకు శాశ్వత సభ్యత్వం లేకపోవడం మండలి ప్రభావశీలతను దెబ్బతీస్తోందని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు.
కాలం చెల్లిన నిర్మాణం: రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం నాటి పరిస్థితులకు అనుగుణంగా ఏర్పడిన ఈ నిర్మాణం, 21వ శతాబ్దపు సవాళ్లను ఎదుర్కోవడానికి ఏమాత్రం సరిపోదని గుటెరస్ స్పష్టం చేశారు.
నిర్మాణం: మొత్తం 15 సభ్య దేశాలు ఉంటాయి.
శాశ్వత సభ్యులు (P5): అమెరికా, బ్రిటన్, ఫ్రాన్స్, రష్యా, చైనా. (వీరికి వీటో అధికారం ఉంటుంది).
తాత్కాలిక సభ్యులు: 10 దేశాలు, రెండేళ్ల కాలపరిమితితో ఎంపికవుతాయి.
వీటో అధికారం: మండలిలో ఏదైనా ముఖ్యమైన తీర్మానం నెగ్గాలంటే P5 దేశాలన్నీ అంగీకరించాలి. ఒక్క దేశం వ్యతిరేకించినా (వీటో చేసినా) ఆ తీర్మానం వీగిపోతుంది.
భారత్, జపాన్, జర్మనీ మరియు బ్రెజిల్ దేశాలు కలిసి G4 కూటమిగా ఏర్పడి భద్రతా మండలిలో శాశ్వత సభ్యత్వం కోసం చాలా కాలంగా పోరాడుతున్నాయి.
భారత్ వాదన: ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద ప్రజాస్వామ్య దేశంగా, అత్యధిక జనాభా కలిగిన దేశంగా మరియు శాంతి పరిరక్షక దళాల్లో (Peacekeeping Forces) కీలక పాత్ర పోషిస్తున్న దేశంగా భారత్కు శాశ్వత సభ్యత్వం దక్కాలని కోరుతోంది.
భారతదేశంలోని 24 గుర్తింపు పొందిన భాషల్లో విశిష్ట సాహిత్య సేవలు అందించిన రచయితలకు కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ 2025 సంవత్సరపు అవార్డులను ప్రకటించింది. మార్చి 31, 2026న న్యూఢిల్లీలో జరిగే ప్రత్యేక కార్యక్రమంలో ఈ అవార్డులను ప్రదానం చేయనున్నారు.
ఈ ఏడాది మొత్తం 24 భాషల్లో అవార్డులు ప్రకటించగా, అందులో కింది విభాగాలు ఉన్నాయి.
కవిత్వం (Poetry): 8 పుస్తకాలు
నవలలు (Novels): 4
కథానికలు (Short Stories): 6
వ్యాసాలు (Essays): 2
సాహిత్య విమర్శ (Literary Criticism): 1
ఆత్మకథ (Autobiography): 1
జ్ఞాపకాలు (Memoirs): 2
తెలుగు :
విజేత: నందిని సిధారెడ్డి
పుస్తకం: అనిమేష (కవితా సంపుటి)
హిందీ :
విజేత: మమతా కాలియా
పుస్తకం: జీతే జీ అలహాబాద్ (జ్ఞాపకాలు/మెమోయిర్)
విజేతలకు ఒక చెక్కబడిన రాగి పలక (Copper Plaque), శాలువా మరియు ₹1,00,000 (లక్ష రూపాయలు) నగదు బహుమతిని అందజేస్తారు.
జనవరి 2025లో ప్రారంభమైన ఈ ప్రక్రియ, వివిధ భాషలకు చెందిన జ్యూరీ సభ్యుల సిఫార్సుల మేరకు అకాడమీ ఆమోదంతో పూర్తయింది.
స్థాపన: 1954 మార్చి 12న స్థాపించబడింది. ఇది కేంద్ర సాంస్కృతిక మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలోని ఒక స్వయంప్రతిపత్తి కలిగిన సంస్థ.
గుర్తింపు పొందిన భాషలు: భారత రాజ్యాంగంలోని 8వ షెడ్యూల్లో ఉన్న 22 భాషలతో పాటు, ఇంగ్లీష్ మరియు రాజస్థానీ భాషలకు కూడా ఈ అకాడమీ గుర్తింపునిచ్చింది (మొత్తం 24 భాషలు).
ముఖ్య ఉద్దేశ్యం: భారతీయ సాహిత్య ప్రమాణాలను ప్రోత్సహించడం మరియు భాషల మధ్య సమన్వయం సాధించడం.
తెలంగాణ ఉద్యమ నేపథ్యంలోనూ, సాహిత్య రంగంలోనూ విశిష్ట గుర్తింపు పొందిన నందిని సిధారెడ్డి గారికి 'అనిమేష' కవితా సంపుటికి అవార్డు రావడం తెలుగు అభ్యర్థులకు అత్యంత గౌరవం. ఆయన గతంలో తెలంగాణ సాహిత్య అకాడమీ మొదటి అధ్యక్షుడిగా పనిచేశారు.
భారతీయ సాహిత్యంలో జ్ఞానపీఠ్ పురస్కారం తర్వాత అత్యంత ప్రతిష్టాత్మకమైనదిగా సాహిత్య అకాడమీ అవార్డును పరిగణిస్తారు.
☛Follow our YouTube Channel (Click Here)
☛ Follow our Instagram Page (Click Here)
☛ Join our WhatsApp Channel (Click Here)
☛ Join our Telegram Channel (Click Here)

