ఆయనపై అనర్హత వేటు వేస్తూ సంచలన తీర్పు వెలువరించింది. 2024 ఏప్రిల్ 23వ తేదీ నుంచే ఆయన ఎమ్మెల్యేగా అనర్హులని కోర్టు స్పష్టం చేసింది. బీఆర్ఎస్ పార్టీ గుర్తుపై గెలిచి, కాంగ్రెస్ పార్టీలో చేరడం వల్ల ఆయనపై ఈ అనర్హత వేటు పడింది. ఈ పరిణామం రాష్ట్ర రాజకీయాల్లో తీవ్ర చర్చనీయాంశంగా మారింది.
ఈ నేపథ్యంలో అసలు ఎమ్మెల్యే అనర్హత అంటే ఏమిటి? పార్టీ ఫిరాయింపుల చట్టం ఏం చెబుతోంది? దీనికి సంబంధించిన రాజ్యాంగ నిబంధనలు (ఆర్టికల్స్) ఏమిటో వివరంగా తెలుసుకుందాం.

ఎమ్మెల్యే అనర్హత అంటే ఏమిటి..?
ఒక ప్రజాప్రతినిధి (ఎమ్మెల్యే లేదా ఎంపీ) రాజ్యాంగం లేదా పార్లమెంటు రూపొందించిన చట్టాలలోని నిబంధనలను ఉల్లంఘించినప్పుడు, వారి శాసనసభ సభ్యత్వాన్ని రద్దు చేయడాన్ని 'అనర్హత' (Disqualification) అంటారు. ఒకసారి అనర్హత వేటు పడితే, వారు ఆ సభలో సభ్యుడిగా కొనసాగే అర్హతను కోల్పోతారు.

ఎమ్మెల్యేల అనర్హతకు సంబంధించిన రాజ్యాంగ ఆర్టికల్స్...
భారత రాజ్యాంగంలోని కొన్ని కీలక ఆర్టికల్స్ ఎమ్మెల్యేల అనర్హత గురించి స్పష్టంగా వివరిస్తున్నాయి. ప్రధానంగా ఆర్టికల్ 191 మరియు ఆర్టికల్ 192 ఈ అంశాన్ని డీల్ చేస్తాయి.

1. ఆర్టికల్ 191 (1): సాధారణ అనర్హతలు
దీని ప్రకారం కింది సందర్భాలలో ఒక ఎమ్మెల్యే అనర్హతకు గురవుతారు.
లాభదాయక పదవి : కేంద్ర లేదా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం కింద ఏదైనా లాభదాయక పదవిని కలిగి ఉండటం.
మతిస్థిమితం లేకపోవడం: ఒక వ్యక్తికి మతిస్థిమితం లేదని న్యాయస్థానం ధృవీకరించడం.
దివాలా తీయడం: అప్పులు తీర్చలేని స్థితిలో ఉన్న వ్యక్తి కావడం.
పౌరసత్వం: భారతదేశ పౌరసత్వం కోల్పోవడం లేదా స్వచ్ఛందంగా విదేశీ పౌరసత్వం పొందడం.
పార్లమెంటు చట్టాలు: ప్రజాప్రాతినిధ్య చట్టం, 1951 (RPA 1951) కింద నేర నిరూపణ జరిగి రెండేళ్లు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ జైలు శిక్ష పడినప్పుడు (ఉదాహరణకు రాహుల్ గాంధీ అనర్హత కేసు).

2. ఆర్టికల్ 191 (2): ఫిరాయింపుల ద్వారా అనర్హత
ఒక సభ్యుడు రాజ్యాంగంలోని 'పదవ షెడ్యూల్' (పార్టీ ఫిరాయింపుల చట్టం) కింద అనర్హుడైతే, ఆ సభ్యుడు సభలో కొనసాగడానికి వీల్లేదని ఈ ఆర్టికల్ స్పష్టం చేస్తోంది. దానం నాగేందర్ కేసులో వర్తించింది ఈ నిబంధనే.

3. ఆర్టికల్ 192:
ఆర్టికల్ 191(1) కింద సాధారణ అనర్హత ప్రశ్న తలెత్తితే, రాష్ట్ర గవర్నర్ నిర్ణయమే అంతిమం. అయితే, గవర్నర్ ఈ నిర్ణయం తీసుకునే ముందు కేంద్ర ఎన్నికల సంఘం (ECI) సలహా తీసుకోవాలి. కానీ పదవ షెడ్యూల్ (ఫిరాయింపులు) కింద అనర్హత నిర్ణయం తీసుకునే అధికారం మాత్రం శాసనసభ స్పీకర్‌కు ఉంటుంది.

పార్టీ ఫిరాయింపుల చట్టం (Anti-Defection Law) అంటే ఏమిటి..?
రాజకీయ నాయకులు తమ స్వలాభం కోసం తరచూ పార్టీలు మారడాన్ని (ఆయా రాం, గయా రాం సంస్కృతి) అరికట్టడానికి 1985లో రాజీవ్ గాంధీ ప్రభుత్వ హయాంలో 52వ రాజ్యాంగ సవరణ ద్వారా ఈ చట్టాన్ని తీసుకువచ్చారు. దీనిని రాజ్యాంగంలోని '10వ షెడ్యూల్'లో పొందుపరిచారు. ప్రజల తీర్పును అపహాస్యం చేయకుండా నిరోధించడం ఈ చట్టం ముఖ్య ఉద్దేశం.

ఎమ్మెల్యేలపై ఈ చట్టం కింద అనర్హత ఎప్పుడు వేస్తారు..?
స్వచ్ఛందంగా పార్టీని వీడటం: ఒక రాజకీయ పార్టీ గుర్తుపై గెలిచిన సభ్యుడు, తన ఇష్టపూర్వకంగా ఆ పార్టీ ప్రాథమిక సభ్యత్వానికి రాజీనామా చేస్తే లేదా వేరే పార్టీలో చేరితే.
విప్‌ను ధిక్కరించడం : సభలో కీలక ఓటింగ్ జరిగినప్పుడు, తన పార్టీ ఇచ్చిన ఆదేశాలకు (విప్) వ్యతిరేకంగా ఓటు వేసినా లేదా ఓటింగ్‌కు గైర్హాజరైనా అనర్హతకు గురవుతారు. (అయితే, పార్టీ ఆ సభ్యుడిని 15 రోజుల్లోగా క్షమిస్తే అనర్హత వర్తించదు).
స్వతంత్ర సభ్యులు: స్వతంత్ర అభ్యర్థిగా గెలిచిన ఎమ్మెల్యే, ఎన్నికల తర్వాత ఏదైనా రాజకీయ పార్టీలో చేరితే.
నామినేటెడ్ సభ్యులు: నామినేట్ చేయబడిన సభ్యుడు, సభలో అడుగుపెట్టిన ఆరు నెలల తర్వాత ఏదైనా రాజకీయ పార్టీలో చేరితే.

మినహాయింపులు...
పార్టీల చీలికల విషయంలో ఈ చట్టంలో ఒక మినహాయింపు ఉంది. ఒక పార్టీకి చెందిన శాసనసభ్యుల్లో కనీసం మూడింట రెండొంతుల (2/3rd) మంది సభ్యులు వేరే పార్టీలో విలీనం అయినప్పుడు ఈ చట్టం కింద వారికి అనర్హత వర్తించదు.

నిర్ణయం తీసుకునే అధికారం ఎవరిది.? న్యాయస్థానాల పాత్ర ఏంటి.?
ఫిరాయింపుల చట్టం కింద సభ్యుల అనర్హతపై తుది నిర్ణయం తీసుకునే అధికారం సభ ప్రిసైడింగ్ అధికారికి (అసెంబ్లీలో స్పీకర్‌కు) ఉంటుంది. చట్టం ప్రారంభంలో స్పీకర్ నిర్ణయమే ఫైనల్ అని, కోర్టులకు జోక్యం చేసుకునే హక్కు లేదని ఉండేది. కానీ, 1992 నాటి ప్రసిద్ధ 'కిహోటో హోలోహన్ వర్సెస్ జచిల్హు' కేసులో సుప్రీంకోర్టు కీలక తీర్పు ఇచ్చింది. స్పీకర్ నిర్ణయం న్యాయస్థానాల సమీక్షకు లోబడి ఉంటుందని స్పష్టం చేసింది. స్పీకర్ నిర్ణయంలో తీవ్రమైన జాప్యం చేసినా లేదా రాజ్యాంగ విరుద్ధంగా వ్యవహరించినా కోర్టులు జోక్యం చేసుకోవచ్చని తీర్పునిచ్చింది.
దానం నాగేందర్ కేసులో స్పీకర్ నిర్ణయం తీసుకోవడంలో జాప్యం జరుగుతున్న నేపథ్యంలో, హైకోర్టు జోక్యం చేసుకుని నేరుగా అనర్హత వేటు వేయడం దేశవ్యాప్తంగా పార్టీ ఫిరాయింపులకు పాల్పడే ప్రజాప్రతినిధులకు ఒక బలమైన హెచ్చరికగా నిలుస్తుంది.

జపాన్ లోని ఐచి-నగోయా వేదికగా 2026 సెప్టెంబర్ 19 నుంచి అక్టోబర్ 4 వరకు జరగనున్న 20వ ఆసియా క్రీడల (Asian Games 2026) అధికారిక మస్కట్‌గా 'హోనోహోన్' (HONOHON) ఎంపికైంది. క్రీడాకారుల అంకితభావం, ఉత్సాహానికి ప్రతీకగా దీనిని రూపొందించారు. జపాన్ సాంస్కృతిక వారసత్వాన్ని, క్రీడా స్ఫూర్తిని మేళవించి డిజైన్ చేసిన ఈ మస్కట్.. రాబోయే పోటీ పరీక్షలకు సన్నద్ధమయ్యే అభ్యర్థులకు అత్యంత కీలకమైన కరెంట్ అఫైర్స్ అంశం.

హోనోహోన్ అంటే ఏమిటి..?
జపనీస్ భాషలో 'హోనోహో' అంటే 'మంట' లేదా 'జ్వాల' అని అర్థం. క్రీడాకారుల హృదయాల్లో రగులుతున్న అభిరుచికి ప్రతీకగా.. బియ్యం గింజ ఆకారంలో ప్రకాశవంతంగా మండుతున్న జ్వాలలా దీనిని తీర్చిదిద్దారు. ఆసియా క్రీడల ద్వారా ప్రజలందరినీ ఏకం చేయడమే దీని ప్రధాన ఉద్దేశం. ఇది కేవలం ఒక దృశ్య సంకేతం మాత్రమే కాకుండా, ఆసియా క్రీడలకు మద్దతుదారుగా, అథ్లెట్లను ప్రోత్సహించే స్నేహితుడిగా ఉంటుంది.

మస్కట్ గురించిన కీలక వాస్తవాలు...
మస్కట్ పేరు: హోనోహోన్ (HONOHON)
ఈవెంట్: 20వ ఏషియన్ గేమ్స్
వేదిక: ఐచి-నగోయా, జపాన్
పుట్టిన ప్రదేశం: క్రీడాకారుల హృదయాల్లో
వయసు: అప్పుడే పుట్టింది
లింగం: ఏదీ లేదు
ఇష్టమైన రంగు: ఎరుపు
వ్యక్తిత్వం: ఎంతో ఆసక్తి, కష్టపడే తత్వం
బలహీనత: ఎక్కువగా కష్టపడితే నిద్రపోతుంది
లక్ష్యం: క్రీడలు ప్రారంభమయ్యేలోపు అన్ని ఈవెంట్ల గురించి నేర్చుకోవడం
ప్రత్యేక నైపుణ్యం: సాధారణంగా మాట్లాడలేకపోయినా, ఊహించిన శబ్దాలను మాయాజాలంతో సృష్టించగలదు.

డిజైన్, సాంస్కృతిక విశేషాలు...
ఐచి-నగోయా ప్రాంత సంప్రదాయ సంరక్షకుడైన 'షచిహోకో' స్ఫూర్తితో దీనిని డిజైన్ చేశారు. మస్కట్ పెద్ద కళ్ళు ఆసియాలోని క్రీడాకారులందరినీ చూడటానికి, షచిహోకో లాంటి చెవులు పిల్లల నవ్వులను, ప్రేక్షకుల కేరింతలను వినడానికి సూచికగా ఉన్నాయి. మస్కట్ కళ్లకు ఉన్న ఎరుపు రంగు అలంకరణ జపాన్ సంప్రదాయ 'కబుకి' థియేటర్‌ను ప్రతిబింబిస్తుంది. ఈ ప్రాంతానికి చెందిన 'కబుకిమోనో' అనే సామురాయ్ యోధులు విద్య, మార్షల్ ఆర్ట్స్, కళల పట్ల ఆసక్తి చూపేవారు. ఆ సంస్కృతిని ప్రపంచానికి చాటిచెప్పేలా దీని ముఖాన్ని తీర్చిదిద్దారు.

మస్కట్ సృష్టికర్త ఎవరు..?
ఈ ఆకర్షణీయమైన మస్కట్‌ను ఐచి ప్రిఫెక్చర్‌లోని నగాకుటే నగరానికి చెందిన గ్రాఫిక్ డిజైనర్ యోషియుకి నకగావా రూపొందించారు. 1973లో షిగాలో జన్మించిన ఆయన.. 1996లో నగోయా జోకీ యూనివర్సిటీ నుంచి డిజైన్‌లో పట్టా పొందారు. 2005లో సొంత డిజైన్ స్టూడియోను ప్రారంభించిన ఆయన, 2021 ఆసియా గ్రాఫిక్ డిజైన్ ట్రినియల్‌లో 'ఎక్సలెన్స్ డిజైన్ అవార్డు'ను సొంతం చేసుకున్నారు.

ఆసియా క్రీడలు 2026 ఎప్పుడంటే..
జపాన్ లోని ఐచి-నగోయా ప్రావిన్స్‌లో 20వ ఆసియా క్రీడలు 2026 సెప్టెంబర్ 19న అట్టహాసంగా ప్రారంభమై, అక్టోబర్ 4న ముగియనున్నాయి. ఈ మెగా ఈవెంట్లో ఆసియా నలుమూలల నుంచి వేలాది మంది అథ్లెట్లు వివిధ క్రీడాంశాల్లో తలపడనున్నారు.

హిమాలయ అడవులకే పరిమితమైన, అంతరించిపోతున్న అరుదైన క్షీరదం 'రెడ్ పాండా' సంరక్షణపై అవగాహన పెంచేందుకు ప్రతి ఏటా సెప్టెంబర్ మూడవ శనివారం 'అంతర్జాతీయ రెడ్ పాండా దినోత్సవం' జరుపుకుంటారు. ఈ సంవత్సరం (2026) ఈ దినోత్సవం సెప్టెంబర్ 19న వచ్చింది. తూర్పు హిమాలయాలు, చైనా ప్రాంతాలతో పాటు భారతదేశంలోని సిక్కిం, పశ్చిమ బెంగాల్‌లోని డార్జిలింగ్ కొండలు, అరుణాచల్ ప్రదేశ్‌లలో మాత్రమే ఈ రెడ్ పాండాలు కనిపిస్తాయి. నివాస స్థలాల విధ్వంసం, వేట, మరియు అక్రమ రవాణా కారణంగా అంతరించిపోతున్న ఈ జంతువుల మనుగడకు ఎదురవుతున్న సవాళ్లను ప్రజల దృష్టికి తీసుకెళ్లడమే ఈ వేడుక ప్రధాన ఉద్దేశం.

ఎప్పుడు ప్రారంభమైంది?
తూర్పు హిమాలయ ప్రాంతంలో అడవి రెడ్ పాండాలను మరియు వాటి నివాసాలను రక్షించడానికి కృషి చేస్తున్న 'రెడ్ పాండా నెట్‌వర్క్' అనే సంస్థ ఈ దినోత్సవాన్ని సృష్టించింది. ప్రస్తుతం జంతుప్రదర్శనశాలలు, వన్యప్రాణి సంస్థలు, పాఠశాలలు మరియు ఇతర పరిరక్షణ సంస్థలు విద్యా కార్యక్రమాలు, నిధుల సేకరణ మరియు అవగాహన కార్యక్రమాల ద్వారా ఈ వేడుకల్లో పాల్గొంటున్నాయి.

రెడ్ పాండా పరిరక్షణ స్థితి...
IUCN (ఇంటర్నేషనల్ యూనియన్ ఫర్ కన్జర్వేషన్ ఆఫ్ నేచర్) రెడ్ లిస్ట్ ప్రకారం, రెడ్ పాండా 'ఎన్‌డేంజర్డ్' (అంతరించిపోతున్న) జాతుల జాబితాలో ఉంది. అంచనాల ప్రకారం ప్రపంచవ్యాప్తంగా అడవుల్లో 10,000 కంటే తక్కువ సంఖ్యలో మాత్రమే రెడ్ పాండాలు మిగిలి ఉన్నాయి. ఇవి నేపాల్, భూటాన్, భారతదేశం, మయన్మార్ మరియు చైనాలోని కొన్ని ప్రాంతాలలో మాత్రమే విస్తరించి ఉన్నాయి.

భారతదేశంలో ఎక్కడ కనిపిస్తాయి?
భారతదేశంలో రెడ్ పాండాలు సిక్కిం, డార్జిలింగ్ కొండలు (పశ్చిమ బెంగాల్) మరియు అరుణాచల్ ప్రదేశ్‌లలో కనిపిస్తాయి. ముఖ్యంగా సిక్కిం రాష్ట్రంలో ఇవి ఎక్కువగా ఉంటాయి. విశేషమేమిటంటే రెడ్ పాండా సిక్కిం రాష్ట్ర జంతువు కూడా.

రెడ్ పాండా గురించి 5 అద్భుతమైన వాస్తవాలు...
ఇవి ఎలుగుబంట్లు కావు: పేరులో పాండా ఉన్నప్పటికీ, ఇవి ఎలుగుబంట్లు కావు లేదా జెయింట్ పాండాలకు సమీప బంధువులు కావు. ఇవి కార్నివోరా క్రమంలో 'ఐలురిడే' కుటుంబానికి చెందిన ప్రత్యేక జాతి.
చెట్లు ఎక్కడంలో దిట్ట: వాటి చీలమండల సౌలభ్యం మరియు గోళ్ల నిర్మాణంతో అవి చెట్లను చాలా సులభంగా ఎక్కగలవు. చెట్టుపై నుంచి తలకిందులుగా కూడా దిగగలవు. ఇవి తమ సమయాన్నంతా దాదాపు చెట్ల పైనే గడుపుతాయి.
వెదురే ప్రధాన ఆహారం: వాటి ఆహారంలో ప్రధాన భాగం వెదురు. పండ్లు, బెర్రీలు, మూలాలు, కీటకాలు మరియు గుడ్లు కూడా తింటాయి. వెదురును వాటి జీర్ణవ్యవస్థ సమర్థవంతంగా జీర్ణం చేసుకోలేనందున, అవి చాలా ఎక్కువ పరిమాణంలో వెదురును తింటాయి.
రాత్రిపూట సంచారం: రెడ్ పాండాలు సాధారణంగా ఒంటరిగా జీవిస్తాయి. ఇవి ఎక్కువగా సంధ్యా సమయాల్లో మరియు రాత్రిపూట చురుకుగా ఉండి సంచరిస్తాయి.
వీటినే "ఫైర్‌ఫాక్స్" అంటారు: వాటి కోటు ఎరుపు రంగులో ఉండటం వల్ల రెడ్ పాండాను "ఫైర్‌ఫాక్స్" అని కూడా పిలుస్తారు. ప్రముఖ వెబ్ బ్రౌజర్ మోజిల్లా ఫైర్‌ఫాక్స్ పేరు, లోగో కూడా ఈ రెడ్ పాండాతో ముడిపడి ఉన్నదే.

ఎలా జరుపుకోవాలి?
అంతరించిపోతున్న ఈ అందమైన జంతువుల పరిరక్షణ గురించి తెలుసుకోవడం, సరైన సమాచారాన్ని ఇతరులతో పంచుకోవడం ద్వారా మనం ఈ దినోత్సవాన్ని జరుపుకోవచ్చు. సమీపంలోని జంతుప్రదర్శనశాలలను సందర్శించడం, విద్యా కార్యక్రమాలకు హాజరుకావడం లేదా గుర్తింపు పొందిన వన్యప్రాణి పరిరక్షణ బృందాలలో చేరడం ద్వారా వీటి పరిరక్షణకు మన వంతు సహాయం అందించవచ్చు.

అమెరికా, డెన్మార్క్, గ్రీన్‌లాండ్ మధ్య కీలకమైన 'శాశ్వత భద్రతా ఒప్పందం' కుదిరినట్లు అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ప్రకటించారు. ఈ చారిత్రక ఒప్పందం ద్వారా గ్రీన్‌లాండ్‌లో అమెరికా మిలిటరీ స్థావరాల ఏర్పాటుకు, భద్రతాపరమైన యాక్సెస్‌కు శాశ్వత అనుమతి లభిస్తుంది. అదే సమయంలో నాటో సభ్యులు కాని ప్రత్యర్థి దేశాలు గ్రీన్‌లాండ్‌లో ఎలాంటి సైనిక స్థావరాలు ఏర్పాటు చేయకుండా, పెట్టుబడులు పెట్టకుండా ఈ ఒప్పందం అడ్డుకట్ట వేస్తుంది. అయితే, ఈ ఒప్పందం ఉద్దేశం గ్రీన్‌లాండ్‌ను అమెరికాకు అప్పగించడం కాదని స్పష్టం చేశారు.

ఒప్పందంలో ఏముంది?
సెప్టెంబర్ 18, 2026న ట్రంప్ ఈ డీల్‌ను ప్రకటించారు. దీనికి ఎలాంటి ముగింపు తేదీ లేదని ఆయన స్పష్టం చేశారు. రాయిటర్స్ నివేదిక ప్రకారం.. ఈ ఒప్పందం ద్వారా అమెరికాకు గ్రీన్‌లాండ్‌లో శాశ్వత యాక్సెస్, మిలిటరీ స్థావరాల ఏర్పాటు, ఓవర్‌ఫ్లైట్ (గగనతల వినియోగం) హక్కులు లభిస్తాయి. తమ భద్రతా ప్రయోజనాలకు విఘాతం కలగకుండా గ్రీన్‌లాండ్ ప్రాంతాన్ని రక్షించుకోవడానికి అమెరికాకు పూర్తి స్వేచ్ఛ ఉంటుంది. నాటోయేతర దేశాల సైనిక స్థావరాలను ఇక్కడ పూర్తిగా నిషేధిస్తారు. అయితే, ఈ ఒప్పందానికి సంబంధించిన పూర్తి ముసాయిదాను ఇంకా అధికారికంగా బహిర్గతం చేయలేదు.

గ్రీన్‌లాండ్ వ్యూహాత్మక ప్రాముఖ్యత ఎందుకు..?
ఉత్తర అమెరికా, యూరప్ ఖండాల మధ్య ఆర్కిటిక్ మరియు నార్త్ అట్లాంటిక్ ప్రాంతంలో గ్రీన్‌లాండ్ అత్యంత కీలకమైన భౌగోళిక ప్రదేశంలో ఉంది. సైనిక నిఘా, వాయు మరియు సముద్ర మార్గాల యాక్సెస్, ఆర్కిటిక్ భద్రత దృష్ట్యా ఇది చాలా వ్యూహాత్మకమైనది. ఇప్పటికే వాయువ్య గ్రీన్‌లాండ్‌లో అమెరికాకు చెందిన 'పిటుఫిక్ స్పేస్ బేస్' ఉంది. తాజా ఒప్పందంతో ఇతర దేశాలకు అవకాశం ఇవ్వకుండా ఆర్కిటిక్ ప్రాంతంలో అమెరికా, దాని మిత్రదేశాల భద్రతా ప్రాబల్యం మరింత పెరుగుతుంది.

డెన్మార్క్, అమెరికా స్పందన...
డెన్మార్క్: ఈ ఒప్పందం ఆర్కిటిక్, నార్త్ అట్లాంటిక్ ప్రాంతాల్లో ఉమ్మడి భద్రతను పెంచుతుందని, ఇది నాటోతో పాటు యూరప్‌కు కూడా మేలు చేస్తుందని డెన్మార్క్ ప్రధాని మెట్టె ఫ్రెడెరిక్సెన్ తెలిపారు. డెన్మార్క్ సార్వభౌమాధికారాన్ని, స్వయంప్రతిపత్తి గల గ్రీన్‌లాండ్ ప్రజల నిర్ణయాధికారాన్ని ఈ ఒప్పందం గౌరవిస్తుందని డెన్మార్క్ ప్రభుత్వం స్పష్టం చేసింది.
అమెరికా: గ్రీన్‌లాండ్‌కు సంబంధించి వాషింగ్టన్ జాతీయ భద్రతా సమస్యలన్నింటినీ ఈ డీల్ పరిష్కరిస్తుందని అమెరికా విదేశాంగ మంత్రి మార్కో రుబియో పేర్కొన్నారు. గ్రీన్‌లాండ్‌ను ఉత్తర అమెరికా వ్యూహాత్మక రక్షణ కవచంలో ఉంచడమే తమ లక్ష్యమన్నారు.

తదుపరి పరిణామాలు...
త్వరలో జరగనున్న ఐక్యరాజ్యసమితి సర్వసభ్య సమావేశంలో అమెరికా, డెన్మార్క్, గ్రీన్‌లాండ్ ప్రతినిధులు ఈ ఒప్పందంపై లాంఛనంగా సంతకాలు చేయనున్నారు. ఆ తర్వాత ఆయా దేశాల దేశీయ పార్లమెంటరీ ప్రక్రియ ద్వారా దీనికి చట్టబద్ధమైన ఆమోదం తెలపాల్సి ఉంటుంది.

ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఆకలి, ఆహార సంక్షోభంపై పోరాడుతున్న ఐక్యరాజ్యసమితి అనుబంధ సంస్థ 'ప్రపంచ ఆహార కార్యక్రమం' నూతన ఎగ్జిక్యూటివ్ డైరెక్టర్‌గా అమెరికా వ్యవసాయ శాఖ అధికారి ల్యూక్ జె. లిండ్‌బర్గ్ నియమితులయ్యారు. గతంలో ఈ బాధ్యతలు నిర్వర్తించిన సిండీ మెక్‌కెయిన్ తన పదవికి రాజీనామా చేయడంతో ఆయన ఈ స్థానంలోకి వచ్చారు. యుద్ధాలు, ప్రకృతి విపత్తులు మరియు తీవ్రమైన నిధుల కొరతతో ప్రపంచం ఆకలి కేకలు వేస్తున్న క్లిష్ట సమయంలో లిండ్‌బర్గ్ ఈ బాధ్యతలు చేపట్టనున్నారు.

ల్యూక్ లిండ్‌బర్గ్ ఎవరు..?
37 ఏళ్ల ల్యూక్ లిండ్‌బర్గ్ అమెరికా పౌరుడు. ప్రస్తుతం ఆయన అమెరికా వ్యవసాయ శాఖలో వాణిజ్యం మరియు విదేశీ వ్యవసాయ వ్యవహారాల అండర్ సెక్రటరీగా పనిచేస్తున్నారు. 2025లో ఈ పదవి చేపట్టడానికి ముందు, ఆయన అంతర్జాతీయ మార్కెట్లలో ఎగుమతిదారుల అవకాశాలను పెంచే లక్ష్యంతో 'సౌత్ డకోటా ట్రేడ్' అనే ప్రభుత్వ-ప్రైవేట్ సంస్థను స్థాపించారు. అంతకుముందు US ఎగుమతి-దిగుమతి బ్యాంకులో చీఫ్ ఆఫ్ స్టాఫ్ మరియు చీఫ్ స్ట్రాటజీ ఆఫీసర్‌గా కూడా పనిచేశారు. సాన్‌ఫోర్డ్ హెల్త్, సాన్‌ఫోర్డ్ వరల్డ్ క్లినిక్ సంస్థల ద్వారా ఏడు దేశాల్లో గ్లోబల్ హెల్త్ ఆపరేషన్స్ చూసుకున్న అపార అనుభవం ఆయనకు ఉంది. విద్యాభ్యాసం విషయానికొస్తే, ఆయన మేరీల్యాండ్ విశ్వవిద్యాలయం నుంచి బీఏ, పబ్లిక్ పాలసీలో మాస్టర్స్ మరియు ఎంబీఏ పట్టాలు పొందారు.

నియామకం ఎలా జరిగింది..?
ఐక్యరాజ్యసమితి సెక్రటరీ జనరల్ మరియు ఫుడ్ అండ్ అగ్రికల్చర్ ఆర్గనైజేషన్ డైరెక్టర్ జనరల్ సంయుక్తంగా డబ్ల్యూఎఫ్‌పీ ఎగ్జిక్యూటివ్ డైరెక్టర్‌ను నియమిస్తారు. ఐరాస మరియు WFP ఎగ్జిక్యూటివ్ బోర్డు మధ్య జరిగిన విస్తృత చర్చల అనంతరం ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నారు. అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ఈ పదవికి లిండ్‌బర్గ్‌ను నామినేట్ చేయడం విశేషం.

నిధుల కొరత, ముందున్న సవాళ్లు...
ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద మానవతా సహాయక సంస్థ అయిన WFPకి ప్రస్తుతం నిధుల కొరత తీవ్రమైన సవాలుగా మారింది. వాతావరణ మార్పులు, ఘర్షణలు, ఆర్థిక ఇబ్బందుల వల్ల ప్రపంచవ్యాప్తంగా సుమారు 26.6 కోట్ల మంది తీవ్రమైన ఆహార కొరతను ఎదుర్కొంటున్నారని సంస్థ నివేదికలు చెబుతున్నాయి. ప్రస్తుతం 83 దేశాల్లోని 10 కోట్లకు పైగా ప్రజలకు ఈ సంస్థ ఆపన్నహస్తం అందిస్తోంది. అయితే నిధుల కొరత కారణంగా సంస్థ సహాయ కార్యక్రమాలకు, లబ్ధిదారుల సంఖ్యకు గండిపడుతోంది. WFP కి అత్యధిక నిధులు సమకూర్చే దేశం అమెరికా కాబట్టి, ఆ దేశం నుంచి వచ్చే నిధులు సంస్థ మనుగడకు అత్యంత కీలకం.

సిండీ మెక్‌కెయిన్ రాజీనామా...
ఏప్రిల్ 2023 నుంచి మే 2026 వరకు WFP ఎగ్జిక్యూటివ్ డైరెక్టర్‌గా పనిచేసిన సిండీ మెక్‌కెయిన్ తన ఆరోగ్య పరిస్థితి క్షీణించిన కారణంగా పదవికి రాజీనామా చేశారు. ఆమె తర్వాత డబ్ల్యూఎఫ్‌పీ డిప్యూటీ ఎగ్జిక్యూటివ్ డైరెక్టర్, సీఓఓ కార్ల్ స్కావ్ తాత్కాలికంగా ఆ బాధ్యతలు నిర్వహిస్తున్నారు. ల్యూక్ లిండ్‌బర్గ్ అధికారికంగా పదవీ బాధ్యతలు స్వీకరించే వరకు కార్ల్ ఈ పోస్ట్‌లో కొనసాగుతారు. ప్రపంచం క్లిష్ట పరిస్థితుల్లో ఉన్నప్పుడు సంస్థను నడిపించిన సిండీ మెక్‌కెయిన్‌కు ఐరాస సెక్రటరీ జనరల్, ఎఫ్‌ఏవో చీఫ్ ఈ సందర్భంగా కృతజ్ఞతలు తెలిపారు.

పర్యావరణ పరిరక్షణ, భవిష్యత్ సవాళ్లపై లోతైన చర్చలు జరిపేందుకు నేషనల్ గ్రీన్ ట్రిబ్యునల్ న్యూఢిల్లీలోని విజ్ఞాన్ భవన్‌లో ప్రతిష్టాత్మక అంతర్జాతీయ సదస్సును ఏర్పాటు చేసింది. "పర్యావరణం మరియు వాతావరణ గతిశీలత భవిష్యత్తు" అనే ఇతివృత్తంతో నిర్వహిస్తున్న ఈ సదస్సును సెప్టెంబర్ 19, 2026న ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ అధికారికంగా ప్రారంభించారు. రెండు రోజుల పాటు (సెప్టెంబర్ 19 నుంచి 20 వరకు) జరగనున్న ఈ సదస్సులో 17 దేశాలకు చెందిన న్యాయమూర్తులు, పర్యావరణవేత్తలు, ప్రభుత్వ మరియు న్యాయ సంబంధిత అధికారులు పాల్గొంటున్నారు.

సదస్సు ప్రధాన ఇతివృత్తాలు, చర్చాంశాలు...
పర్యావరణం, వాతావరణం పట్ల న్యాయపరమైన, శాస్త్రీయ విధానాలను ప్రోత్సహించడం; పర్యావరణ విధానాల రూపకల్పన, అమలులో ఉన్న లోపాలను పరిష్కరించడం లక్ష్యంగా ఈ సదస్సును నిర్వహిస్తున్నారు. ఈ సాంకేతిక సెషన్లలో ప్రధానంగా చర్చించే అంశాలు.
వాతావరణ మార్పులు మరియు స్థితిస్థాపకత
వృత్తాకార ఆర్థిక వ్యవస్థ
జీవవైవిధ్యం, పర్యావరణ వ్యవస్థ సేవలు
సుస్థిర ఇంధన పరిష్కారాలు
పర్యావరణ న్యాయం, అటవీ సంరక్షణ, మరియు గ్రహాల పర్యావరణ సవాళ్లపై సహకారం.

హాజరవుతున్న ప్రముఖులు, ప్రతినిధులు...
సదస్సులో భారత్‌తో సహా 17 దేశాల నుంచి ప్రముఖ న్యాయమూర్తులు, న్యాయ ప్రతినిధులు పాలుపంచుకుంటున్నారు. భారతదేశం నుంచి సుప్రీంకోర్టు, హైకోర్టు, జిల్లా కోర్టుల న్యాయమూర్తులు, ఉన్నత స్థాయి ప్రభుత్వ అధికారులు, రాష్ట్ర న్యాయ అకాడమీలు, న్యాయ సేవా సంస్థల ప్రతినిధులు హాజరయ్యారు. అలాగే పర్యావరణ సంస్థలైన SEACలు, SEIAAలు, రాష్ట్ర చిత్తడి నేలల అధికారులకు ఈ సదస్సులో అవకాశం కల్పించారు.
ప్రారంభోత్సవంలో ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ (ముఖ్య అతిథి) తో పాటు సుప్రీంకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి జస్టిస్ సూర్యకాంత్, కేంద్ర పర్యావరణ శాఖ మంత్రి భూపేందర్ యాదవ్, అటార్నీ జనరల్ ఆర్. వెంకటరమణి, ఎన్జీటీ ఛైర్మన్ జస్టిస్ ప్రకాశ్ శ్రీవాస్తవ తదితరులు పాల్గొన్నారు. కాగా, సెప్టెంబర్ 20న జరిగే ముగింపు కార్యక్రమానికి భారత రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము ముఖ్య అతిథిగా హాజరుకానున్నారు.

నేషనల్ గ్రీన్ ట్రిబ్యునల్ అంటే ఏమిటి..?
పర్యావరణ పరిరక్షణ, అడవులు మరియు ఇతర సహజ వనరుల రక్షణకు సంబంధించిన కేసులను అత్యంత వేగంగా, సమర్థవంతంగా పరిష్కరించేందుకు 2010 'నేషనల్ గ్రీన్ ట్రిబ్యునల్ చట్టం' కింద ఈ ప్రత్యేక న్యాయ సంస్థను (ట్రిబ్యునల్) ఏర్పాటు చేశారు. పర్యావరణ న్యాయాన్ని అందించడంలో ఇది దేశంలోనే అత్యున్నత సంస్థగా పనిచేస్తుంది.

దేశంలో డెంగ్యూ జ్వరాలతో భయపడుతున్న ప్రజలకు ఒక శుభవార్త. భారతదేశంలో మొట్టమొదటి ఆమోదించబడిన డెంగ్యూ వ్యాక్సిన్ 'క్యూడెంగా' (QDENGA) త్వరలో అందుబాటులోకి రానుంది. జపాన్‌కు చెందిన ప్రముఖ ఔషధ తయారీ సంస్థ 'టకెడా' అభివృద్ధి చేసిన ఈ వ్యాక్సిన్.. 2027 మధ్య నాటికి ప్రైవేట్ మార్కెట్లో అందుబాటులోకి వచ్చే అవకాశం ఉంది. 4 నుంచి 60 సంవత్సరాల మధ్య వయస్సు ఉన్నవారికి ఈ వ్యాక్సిన్ వినియోగించేందుకు భారత ఔషధ నియంత్రణ సంస్థ 2026 జులైలోనే అనుమతులు మంజూరు చేసింది. ఇప్పటివరకు దోమల నివారణ ద్వారానే డెంగ్యూను అరికడుతున్న తరుణంలో, ఈ వ్యాక్సిన్ రాకతో డెంగ్యూ నివారణలో మరో కీలక అడుగు పడినట్లయింది.

'క్యూడెంగా' (QDENGA) అంటే ఏమిటి..?
క్యూడెంగా, దీనినే TAK-003 అని కూడా పిలుస్తారు. ఇదొక లైవ్ అటెన్యూయేటెడ్ టెట్రావాలెంట్ డెంగ్యూ వ్యాక్సిన్. డెంగ్యూ వైరస్‌లోని నాలుగు రకాల (DENV-1, DENV-2, DENV-3, DENV-4) స్ట్రెయిన్ల నుంచి ఇది రక్షణ కల్పిస్తుంది.
2024లో ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ ఈ క్యూడెంగా వ్యాక్సిన్‌కు ప్రీ-క్వాలిఫికేషన్ హోదాను ఇచ్చింది.
దీనిని మూడు నెలల వ్యవధిలో రెండు డోసులుగా ఇస్తారు.
ఈ వ్యాక్సిన్ తీసుకునే ముందు వ్యక్తికి గతంలో డెంగ్యూ ఇన్ఫెక్షన్ సోకిందో లేదో తెలుసుకోవడానికి ఎలాంటి రక్త పరీక్షలు చేయాల్సిన అవసరం లేదు.

భారత్‌లో ఈ వ్యాక్సిన్ ఎవరు తీసుకోవచ్చు..?
భారతదేశంలో 4 నుంచి 60 సంవత్సరాల వయస్సు ఉన్న వ్యక్తులకు క్యూడెంగాను వినియోగించేందుకు CDSCO లైసెన్స్ ఇచ్చింది. అయితే, అనుమతి ఉన్నంత మాత్రాన అందరూ ఈ వ్యాక్సిన్ తీసుకోవాలని నియమం లేదు. ఆరోగ్య నిపుణులు లేదా వైద్యుల సలహా మేరకు, అవసరాన్ని బట్టి ఈ టీకాను తీసుకోవచ్చు. ప్రారంభంలో ఇది ప్రైవేట్ ఆసుపత్రులు, క్లినిక్లలో మాత్రమే అందుబాటులో ఉంటుంది.

ఎప్పటినుంచి అందుబాటులోకి వస్తుంది..? ధర ఎంత..?
స్థానిక నియంత్రణ మరియు వాణిజ్య ప్రక్రియలన్నీ విజయవంతంగా పూర్తయితే, 2027 జూన్-జులై నాటికి ఈ వ్యాక్సిన్ భారత ప్రైవేట్ మార్కెట్లోకి వస్తుందని అంచనా. భారతదేశంలో చిన్నపిల్లలు మరియు పెద్దల ప్రైవేట్ మార్కెట్లో ఈ క్యూడెంగా వ్యాక్సిన్‌ను పంపిణీ చేసేందుకు ప్రముఖ ఫార్మా సంస్థ 'డాక్టర్ రెడ్డీస్ లాబొరేటరీస్' తో టకెడా ఒప్పందం కుదుర్చుకుంది. అయితే, ఈ వ్యాక్సిన్ ధర ఎంత ఉంటుంది? భవిష్యత్తులో ప్రభుత్వ ఉచిత ఇమ్యునైజేషన్ కార్యక్రమాల ద్వారా దీన్ని పంపిణీ చేస్తారా? లేదా? అనే వివరాలు ఇంకా వెల్లడి కాలేదు.

ఈ వ్యాక్సిన్ ప్రాముఖ్యత ఏంటి..?
ఏడిస్ దోమల ద్వారా వ్యాపించే డెంగ్యూ వల్ల తీవ్రమైన జ్వరం, ఒళ్లు నొప్పులు, ఒక్కోసారి ప్లేట్‌లెట్స్ పడిపోయి ప్రాణాపాయ స్థితికి చేరుకునే ప్రమాదం ఉంది. ఇప్పటివరకు దోమల నివారణ, దోమల కాటు నుంచి రక్షించుకోవడం మినహా డెంగ్యూకి టీకా లేదు. ఇప్పుడు క్యూడెంగా లాంటి లైసెన్స్ పొందిన వ్యాక్సిన్ అందుబాటులోకి వస్తుండటం పబ్లిక్ హెల్త్ సిస్టమ్‌లో ఒక మైలురాయి. అయితే, దీని ధర సామాన్యులకు అందుబాటులో ఉంటుందా? లేదా? అనే దానిపై ఈ వ్యాక్సిన్ విజయం ఆధారపడి ఉంటుంది.

వ్యాపార అనుకూల వాతావరణంలో భారతదేశం ప్రపంచ స్థాయి గుర్తింపు సాధించింది. స్వీడిష్ ఛాంబర్ ఆఫ్ కామర్స్ ఇన్ ఇండియా నిర్వహించిన ప్రతిష్టాత్మక 'గ్లోబల్ బిజినెస్ క్లైమేట్ సర్వే 2026'లో 41 గ్లోబల్ మార్కెట్లలో భారత్ అగ్రస్థానంలో నిలిచింది. ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థలో తీవ్ర అనిశ్చితి నెలకొన్నప్పటికీ, భారత వ్యాపార వాతావరణం అత్యుత్తమ పనితీరు కనబరుస్తోందని కేంద్ర వాణిజ్య, పరిశ్రమల శాఖ మంత్రి పీయూష్ గోయల్ సెప్టెంబర్ 18న ఈ ర్యాంకింగ్‌ను ప్రస్తావిస్తూ హర్షం వ్యక్తం చేశారు. ఆసియా-పసిఫిక్ ప్రాంతంలో పెట్టుబడులు, వృద్ధికి భారత్ అద్భుతమైన అవకాశాలను అందిస్తోందని ఈ సర్వే స్పష్టం చేసింది.

గ్లోబల్ బిజినెస్ క్లైమేట్ సర్వేలో టాప్...
స్వీడిష్ కంపెనీలు తమ దేశం వెలుపల ఇతర దేశాల్లో వ్యాపార పరిస్థితులను ఎలా అంచనా వేస్తున్నాయనే అంశంపై 41 దేశాల్లో ఈ సర్వే నిర్వహించారు. స్వీడన్ ప్రధాన ఎగుమతి మార్కెట్లలో ఆర్థిక పనితీరు, భవిష్యత్ అంచనాలు మరియు వ్యాపార వాతావరణాన్ని అంచనా వేయడానికి ఈ సర్వే సహాయపడుతుంది. వ్యాపార వాతావరణ అసెస్‌మెంట్‌లో అన్ని దేశాలను వెనక్కి నెట్టి భారత్ నంబర్ వన్ స్థానాన్ని కైవసం చేసుకుంది.

ఆసియా-పసిఫిక్ ప్రాంతంపై అత్యధిక ఆశాభావం...
ఈ సర్వే ప్రకారం, స్వీడిష్ కంపెనీలు ఆసియా-పసిఫిక్ ప్రాంతంపై అత్యంత సానుకూల దృక్పథంతో ఉన్నాయి. ముఖ్యంగా భారత్, వియత్నాం దేశాలు ఈ జాబితాలో ముందున్నాయి. మరోవైపు మధ్యప్రాచ్యం, ఆఫ్రికా ప్రాంతాలపై వ్యాపార వర్గాల్లో ఆశాభావం తక్కువగా ఉండగా.. ఐరోపా, అమెరికా ఖండాల్లో 2025తో పోలిస్తే మెరుగైన అభిప్రాయం వ్యక్తమైంది. యూరప్ నుంచి ఐర్లాండ్ కూడా టాప్ లిస్ట్‌లో చోటు దక్కించుకుంది.

అత్యధిక వృద్ధి అంచనాలున్న మార్కెట్లలో భారత్...
భవిష్యత్తులో అత్యధిక వృద్ధి నమోదు చేసే మార్కెట్లలో కూడా భారత్ ముందువరుసలో నిలిచింది. భారత్, ఫిలిప్పీన్స్, పోలాండ్ దేశాల్లో అత్యధిక వృద్ధి నమోదవుతుందని సర్వేలో పాల్గొన్న సంస్థలు అభిప్రాయపడ్డాయి. ప్రపంచవ్యాప్తంగా అస్థిరతలు ఉన్నప్పటికీ, ఈ మార్కెట్లలో అధిక వృద్ధి సామర్థ్యం ఉందని స్వీడిష్ కంపెనీలు బలంగా విశ్వసిస్తున్నాయి. పెట్టుబడుల పరంగా ఆసియా-పసిఫిక్ మార్కెట్లలో భారత్ అగ్రగామిగా కొనసాగుతోంది.

పెట్టుబడులు పెంచనున్న 44 శాతం కంపెనీలు...
సర్వేలో పాల్గొన్న మార్కెట్లలో సగటున 44 శాతం స్వీడిష్ సంస్థలు 2026లో తమ పెట్టుబడులను పెంచుతామని ప్రకటించాయి. అయితే 2025లో ఇది 45 శాతంగా ఉంది. అమెరికా మార్కెట్లలో పెట్టుబడులపై అంచనాలు తగ్గడమే ఈ కొద్దిపాటి క్షీణతకు ప్రధాన కారణం. కాగా, ఆసియా-పసిఫిక్ ప్రాంతంలో పెట్టుబడుల జోరు యధాతథంగా కొనసాగుతుండగా, భారత్, ఫిలిప్పీన్స్ అత్యంత ఆకర్షణీయమైన పెట్టుబడి గమ్యస్థానాలుగా నిలిచాయి. పెట్టుబడుల అంచనాల్లో ఐరోపా ప్రాంతం వెనుకబడి ఉంది.

సర్వే ఫలితాలపై మిడిల్ ఈస్ట్ యుద్ధం ప్రభావం...
ఫిబ్రవరి 28, 2026న మిడిల్ ఈస్ట్‌లో యుద్ధం ప్రారంభమైన సమయంలోనే ఈ సర్వే డేటా సేకరణ జరగడంతో, ఆ పరిస్థితుల ప్రభావం ఫలితాలపై పడిందని నివేదిక పేర్కొంది. సర్వేలోని 75 శాతం డేటాను ఫిబ్రవరి 28కి ముందు సేకరించగా, మిగిలిన 25 శాతం యుద్ధం మొదలైన తర్వాత సేకరించారు. యుద్ధం తర్వాత వ్యాపార వాతావరణం, పరిశ్రమల టర్నోవర్, పెట్టుబడుల అంచనాల్లో మార్పులు కనిపించాయి. అయినప్పటికీ, ప్రాంతీయంగా ఎన్ని ఒడిదుడుకులు ఉన్నా సర్వే చేసిన మార్కెట్లలో 64 శాతం స్వీడిష్ వ్యాపారాలు లాభదాయకంగానే నడుస్తున్నాయని నివేదిక వెల్లడించింది.

TGPSC,APPSC ONLINE CLASSES :sakshi education app(click here)

☛Follow our YouTube Channel (Click Here)

☛ Follow our Facebook Page (Click Here)

☛ Follow our Instagram Page (Click Here)