Dailyhunt Logo
  • Light mode
    Follow system
    Dark mode
    • Play Story
    • App Story
అన్ని పోటీ పరీక్షలకు కరెంట్ అఫైర్స్(19.11.2026) తెలుగులో..

అన్ని పోటీ పరీక్షలకు కరెంట్ అఫైర్స్(19.11.2026) తెలుగులో..

SAKSHI EDUCATION 3 days ago

బ్యాంకింగ్, డిజిటల్ చెల్లింపులు, రుణాలు, బీమా వంటి ఆర్థిక సేవల రంగాల్లో ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ వినియోగం వేగంగా పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో, వాటికి పటిష్టమైన సైబర్ భద్రత కల్పించేందుకు కీలక అడుగు పడింది.

ఐఐటీ కాన్పూర్, 'భారత్1.ఏఐ' (Bharat1.ai) సంయుక్తంగా 'ఏఐ కవచ్' (AI Kavach) అనే అత్యాధునిక సైబర్ సెక్యూరిటీ, అష్యూరెన్స్ ల్యాబ్‌ను నవంబర్ 2026లో ప్రారంభించాయి. ఆర్థిక రంగంపై ప్రత్యేకంగా దృష్టి సారించి దేశంలో ఏర్పాటు చేసిన మొట్టమొదటి ఏఐ సైబర్ సెక్యూరిటీ ల్యాబ్ ఇదే కావడం విశేషం.

'ఏఐ కవచ్' అంటే ఏమిటి..?
ఐఐటీ కాన్పూర్‌లోని 'వాధ్వానీ స్కూల్ ఆఫ్ ఏఐ అండ్ ఇంటెలిజెంట్ సిస్టమ్స్', 'భారత్1.ఏఐ' (ఇంటెల్లీన్యూరో ప్రైవేట్ లిమిటెడ్) భాగస్వామ్యంతో ఈ ల్యాబ్‌ను రూపొందించారు. బ్యాంకింగ్, ఫైనాన్షియల్ సర్వీసెస్, ఇన్సూరెన్స్ (BFSI) రంగాల్లో వాడే ఏఐ వ్యవస్థలను పరీక్షించడం, వాటిలోని లోపాలను గుర్తించి సైబర్ దాడుల నుంచి రక్షించడం దీని ప్రధాన ఉద్దేశం. ఈ ల్యాబ్ ద్వారా ఏటా 300 మందికి పైగా విద్యార్థులు, నిపుణులకు ప్రత్యేక శిక్షణ అందించనున్నారు.

ల్యాబ్ ప్రధానంగా దృష్టి సారించే 4 అంశాలు...
ఏఐ రెడ్ టీమ్ టెస్టింగ్ & సెక్యూరిటీ: ఆర్థిక రంగంలోని ఏఐ వ్యవస్థలను పరీక్షించి, వాటిలో ఉన్న భద్రతా లోపాలను ముందే గుర్తించడం.
సురక్షిత ఏఐ ఏజెంట్లు : స్వయంప్రతిపత్తితో పనిచేసే ఏఐ ఏజెంట్లను నియంత్రించడానికి ప్రత్యేక 'శాండ్‌బాక్సింగ్' సాధనాలను అభివృద్ధి చేయడం.
ఏఐ అష్యూరెన్స్ : నమ్మదగిన, పారదర్శకమైన, మరియు ట్రాక్ చేయదగిన ఏఐ వ్యవస్థలపై పరిశోధనలు చేయడం.
ప్రతిభ అభివృద్ధి : విద్యార్థులు, నిపుణుల కోసం ఫెలోషిప్‌లు, సైబర్ సెక్యూరిటీ ఛాలెంజ్‌లు, మరియు శిక్షణా కార్యక్రమాలను నిర్వహించడం.

ఐఐటీ కాన్పూర్ - భారత్1.ఏఐ భాగస్వామ్యం...
ఈ ప్రాజెక్టులో భాగంగా ఐఐటీ కాన్పూర్ తన వాధ్వానీ స్కూల్ ద్వారా అకడమిక్ నాయకత్వం, నిపుణులైన అధ్యాపకులు, పరిశోధనా సామర్థ్యం, మరియు ల్యాబ్ సౌకర్యాలను అందిస్తుంది. మరోవైపు భారత్1.ఏఐ సంస్థ ఏఐ మౌలిక సదుపాయాలు, సురక్షిత పరీక్షా వాతావరణం, మరియు పరిశోధనలను సైబర్ సెక్యూరిటీ పరిష్కారాలుగా మార్చేందుకు సహకరిస్తుంది. వీటితో పాటు బ్యాంకులు, ఫిన్‌టెక్ సంస్థలు, నియంత్రణ సంస్థలు, సైబర్ నిపుణులతో కలిసి ఉమ్మడి భద్రతా ప్రమాణాలను రూపొందిస్తాయి.

ఇండియాఏఐ మద్దతు & నైపుణ్యాభివృద్ధి...
ఏఐ భద్రతా పరిశోధనలు, పరీక్షల కోసం కేంద్ర ప్రభుత్వ 'ఇండియాఏఐ మిషన్' అందించే హై-పెర్ఫార్మెన్స్ కంప్యూటింగ్ వనరులను ఈ ల్యాబ్ వినియోగించుకోనుంది. రీసెర్చ్ ఫెలోషిప్‌లు, పరిశ్రమ స్థాయి శిక్షణ ద్వారా దేశంలో ఏఐ సైబర్ సెక్యూరిటీ నిపుణులను తయారు చేయడమే దీని లక్ష్యం.

ఆర్థిక రంగంలో ఏఐ సైబర్ సెక్యూరిటీ ఎందుకంత ముఖ్యం..?
ప్రస్తుతం బ్యాంకింగ్, బీమా, ఫిన్‌టెక్ రంగాల్లో మోసాలను గుర్తించడానికి, రుణ అర్హతను అంచనా వేయడానికి, కస్టమర్ సేవలు, గుర్తింపు నిర్ధారణ, మరియు లావాదేవీల ప్రాసెసింగ్ కోసం ఏఐని విస్తృతంగా వాడుతున్నారు. అయితే, మానవ ప్రమేయం తక్కువగా ఉండే అటానమస్ ఏఐ ఏజెంట్లు సున్నితమైన ఆర్థిక డేటాను యాక్సెస్ చేసే క్రమంలో సైబర్ ముప్పు పెరుగుతోంది. ఈ సమస్యలను అధిగమించడానికి అడ్వర్సరియల్ టెస్టింగ్, శాండ్‌బాక్సింగ్, మరియు నిరంతర పర్యవేక్షణ ద్వారా ఆర్థిక సేవలపై ప్రజల్లో నమ్మకాన్ని పెంచడానికి 'ఏఐ కవచ్' ఎంతగానో దోహదపడుతుంది.

భారత ప్రథమ స్వాతంత్ర్య సంగ్రామంలో (1857) బ్రిటిష్ వలస పాలనపై కత్తి దూసి, అసామాన్య ధైర్యసాహసాలను ప్రదర్శించిన వీరనారి ఝాన్సీ రాణి లక్ష్మీబాయి జయంతిని నవంబర్ 19న దేశవ్యాప్తంగా ఘనంగా జరుపుకుంటున్నారు. వారణాసిలో 'మణికర్ణిక'గా జన్మించి, ఝాన్సీ మహారాణిగా ఎదిగిన ఆమె.. బ్రిటిష్ వారి 'రాజ్య సంక్రమణ సిద్ధాంతాన్ని' (Doctrine of Lapse) ఎదిరించి చేసిన వీరోచిత పోరాటం భారత చరిత్రలో సువర్ణాక్షరాలతో లిఖించబడింది.

బాల్యం.. యుద్ధ విద్యల్లో ప్రావీణ్యం...
ఝాన్సీ లక్ష్మీబాయి అసలు పేరు మణికర్ణిక తాంబే. ఆమె 1828 నవంబర్ 19న వారణాసిలో మోరోపంత్ తాంబే, భాగీరథీ బాయి దంపతులకు జన్మించారు. (గమనిక: ఆమె జన్మించిన సంవత్సరంపై కొన్ని ఆధారాల్లో భిన్నాభిప్రాయాలు ఉన్నప్పటికీ, 1828నే ఎక్కువగా ఆమోదిస్తారు). చిన్నతనంలో అందరూ ఆమెను 'మను' అని పిలిచేవారు.
బిఠూర్‌లోని పేష్వా బాజీరావు II ఆస్థానంలో పెరగడం వల్ల ఆమెకు అసాధారణమైన విద్యాభ్యాసం లభించింది.
చిన్న వయసులోనే గుర్రపు స్వారీ, కత్తిసాము, తుపాకీ కాల్చడం వంటి యుద్ధ విద్యల్లో ఆరితేరారు.
పేష్వా ఆస్థానంలోని బాలురతో సమానంగా శారీరక శిక్షణ పొందారు. అక్కడే 1857 తిరుగుబాటులో కీలక నేతలుగా నిలిచిన నానా సాహెబ్, తాత్యా తోపేలతో ఆమెకు స్నేహం ఏర్పడింది.

వివాహం - ఝాన్సీ మహారాణిగా...
1842లో ఝాన్సీ మహారాజా గంగాధర్ రావు నెవాల్కర్‌తో మణికర్ణిక వివాహం జరిగింది. వివాహానంతరం ఆమెకు 'లక్ష్మీబాయి' అని నామకరణం చేశారు. వీరికి ఒక కుమారుడు జన్మించినప్పటికీ చిన్న వయసులోనే మరణించాడు. దీంతో 1853లో మహారాజా గంగాధర్ రావు మరణించడానికి ముందు, రాజకుటుంబానికి చెందిన 'దామోదర్ రావు' అనే బాలుడిని వారు దత్తత తీసుకున్నారు. ఝాన్సీ సింహాసనానికి వారసుడిగా దామోదర్ రావును ప్రకటించినప్పటికీ, బ్రిటిష్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ దీనిని గుర్తించడానికి నిరాకరించింది.

రాజ్య సంక్రమణ సిద్ధాంతం - బ్రిటిష్ వారితో వైరం...
అప్పటి గవర్నర్ జనరల్ లార్డ్ డల్హౌసీ ప్రవేశపెట్టిన 'రాజ్య సంక్రమణ సిద్ధాంతం' (Doctrine of Lapse) ప్రకారం.. ఏదైనా రాజుకు సొంత మగ వారసుడు లేకపోతే ఆ రాజ్యాన్ని బ్రిటిష్ సామ్రాజ్యంలో విలీనం చేసుకునేవారు. దత్తపుత్రులకు రాజ్యాధికారం ఉండదని ఆ చట్టం పేర్కొంది. దీనిని సాకుగా చూపి 1854లో బ్రిటిష్ వారు ఝాన్సీని ఆక్రమించుకున్నారు. దామోదర్ రావును వారసుడిగా గుర్తించాలని రాణి లక్ష్మీబాయి చేసిన విజ్ఞప్తిని బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం తిరస్కరించడంతో, ఆమె ఆంగ్లేయులపై తిరుగుబాటుకు సిద్ధమయ్యారు.

1857 సిపాయిల తిరుగుబాటులో వీరోచిత పోరాటం...
మీరట్‌లో ప్రారంభమైన 1857 తిరుగుబాటు బుందేల్‌ఖండ్ ప్రాంతానికి విస్తరించినప్పుడు, రాణి లక్ష్మీబాయి ఝాన్సీ పాలనా బాధ్యతలు చేపట్టి కీలక నేతగా ఎదిగారు. బ్రిటిష్ వారిని ఎదుర్కొనేందుకు సొంతంగా సైన్యాన్ని సమీకరించారు.
ఝాన్సీ ముట్టడి (మార్చి 1858): జనరల్ హ్యూ రోజ్ నేతృత్వంలోని బ్రిటిష్ సైన్యం ఝాన్సీ కోటపై దాడి చేసింది. సుమారు రెండు వారాల పాటు రాణి లక్ష్మీబాయి కోటను వీరోచితంగా రక్షించారు. అయితే, ఆమెకు సహాయంగా తాత్యా తోపే పంపిన సైన్యం 'బెట్వా యుద్ధం'లో ఓడిపోవడంతో, పరిస్థితి చేజారుతున్నట్లు గ్రహించిన రాణి కొద్దిమంది సైనికులతో కలిసి కాల్పీకి చేరుకున్నారు. అక్కడ తాత్యా తోపే, రావు సాహెబ్‌లతో చేతులు కలిపారు.
గ్వాలియర్ యుద్ధం (జూన్ 1858): తిరుగుబాటుదారులు గ్వాలియర్ కోటను స్వాధీనం చేసుకున్నారు. అయితే జనరల్ హ్యూ రోజ్ మళ్లీ దాడి చేయగా, గ్వాలియర్ సమీపంలోని 'కోటా-కి-సరాయ్' వద్ద బ్రిటిష్ సైన్యంతో పోరాడుతూ జూన్ 1858లో రాణి లక్ష్మీబాయి వీరమరణం పొందారు. (భారత ప్రభుత్వ 'డిక్షనరీ ఆఫ్ మార్టిర్స్' ప్రకారం ఆమె మరణించిన తేదీ జూన్ 17 కాగా, జూన్ 18ని ఆమె వర్ధంతిగా విస్తృతంగా పాటిస్తారు).

చెరగని వారసత్వం...
బ్రిటిష్ వలసవాదానికి వ్యతిరేకంగా ఆమె చూపిన తెగువ, నాయకత్వ పటిమ భారత స్వాతంత్ర్య ఉద్యమంపై చెరగని ముద్ర వేసింది.
రాణి ఆఫ్ ఝాన్సీ రెజిమెంట్: 1943లో నేతాజీ సుభాష్ చంద్రబోస్ తన ఆజాద్ హింద్ ఫౌజ్ (INA)లో మహిళల కోసం ప్రత్యేకంగా 'రాణి ఆఫ్ ఝాన్సీ రెజిమెంట్'ను ఏర్పాటు చేశారు. కెప్టెన్ లక్ష్మీ స్వామినాథన్ (లక్ష్మీ సెహగల్) నాయకత్వం వహించిన ఈ దళం, ఆగ్నేయాసియాలోని భారతీయ మహిళలను స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో భాగస్వాములను చేసింది.
సాహిత్యంలో అమరత్వం: ప్రముఖ కవయిత్రి సుభద్రా కుమారి చౌహాన్ రాసిన "ఖూబ్ లడీ మర్దానీ, వో తో ఝాన్సీ వాలీ రాణీ థీ" అనే కవిత నేటికీ ఆమె పరాక్రమాన్ని ప్రతి భారతీయుడికి గుర్తుచేస్తూనే ఉంది.

ఆసియా అభివృద్ధి బ్యాంక్ (ADB) తదుపరి చీఫ్ ఎకనామిస్ట్‌గా ప్రముఖ భారతీయ ఆర్థికవేత్త కార్తీక్ మురళీధరన్ నియమితులయ్యారు. ఎకనామిక్ రీసెర్చ్ అండ్ డెవలప్‌మెంట్ ఇంపాక్ట్ విభాగానికి చీఫ్ ఎకనామిస్ట్ మరియు డైరెక్టర్ జనరల్‌గా ఆయన బాధ్యతలు నిర్వహించనున్నారు. ప్రస్తుత చీఫ్ ఎకనామిస్ట్ ఆల్బర్ట్ పార్క్ స్థానంలో జులై 1, 2027న ఆయన పదవీ బాధ్యతలు స్వీకరించనున్నారు. ఆసియా-పసిఫిక్ ప్రాంతంలోని దేశాలకు ఆర్థిక పరిశోధన, విశ్లేషణ మరియు ఆర్థిక అంచనాలను అందించడంలో ఆయన కీలక పాత్ర పోషించనున్నారు.

ఎవరీ కార్తీక్ మురళీధరన్..?
భారతదేశానికి చెందిన ప్రముఖ డెవలప్‌మెంట్ ఎకనామిస్ట్ అయిన కార్తీక్ మురళీధరన్.. ప్రస్తుతం అమెరికాలోని యూనివర్సిటీ ఆఫ్ కాలిఫోర్నియా (శాన్ డియాగో)లో 'టాటా ఛాన్సలర్స్ ప్రొఫెసర్ ఆఫ్ ఎకనామిక్స్'గా పనిచేస్తున్నారు. భారీ స్థాయి డేటా విశ్లేషణను ప్రభుత్వాలతో కలిసి పనిచేయడంతో మేళవించి, ప్రజా విధానాలను మెరుగుపరచడంలో ఆయన దిట్ట.

ఆయన పరిశోధనలు...
ప్రభుత్వ వ్యయం
విద్య మరియు ఆరోగ్య రంగాలు
సామాజిక భద్రత
సుపరిపాలన, సామర్థ్య నిర్మాణం
ప్రజా సేవల మెరుగుదల

విద్యార్హతలు...
పీహెచ్‌డీ (ఎకనామిక్స్): హార్వర్డ్ యూనివర్సిటీ, అమెరికా
ఎంఫిల్ (ఎకనామిక్స్): యూనివర్సిటీ ఆఫ్ కేంబ్రిడ్జ్, యూకే
బ్యాచిలర్ ఆఫ్ ఎకనామిక్స్: హార్వర్డ్ యూనివర్సిటీ, అమెరికా

కీలక సేవలు - ప్రముఖ సంస్థలతో అనుబంధం...
భారతదేశంలోని రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల పాలనా సామర్థ్యాన్ని, ప్రజా వ్యయ ప్రభావాన్ని పెంచడానికి పనిచేసే 'సెంటర్ ఫర్ ఎఫెక్టివ్ గవర్నెన్స్ ఆఫ్ ఇండియన్ స్టేట్స్' కు ఆయన సహ వ్యవస్థాపకుడు మరియు సైంటిఫిక్ డైరెక్టర్‌గా వ్యవహరిస్తున్నారు. దీంతో పాటు ఆయన కింది అంతర్జాతీయ సంస్థలతోనూ అనుబంధం కలిగి ఉన్నారు.
నేషనల్ బ్యూరో ఆఫ్ ఎకనామిక్ రీసెర్చ్
అబ్దుల్ లతీఫ్ జమీల్ పావర్టీ యాక్షన్ ల్యాబ్ (J-PAL), MIT
గ్లోబల్ ఎడ్యుకేషన్ ఎవిడెన్స్ అడ్వైజరీ ప్యానెల్
(గమనిక: భారతదేశంలోని పాలనా సమస్యలు, ప్రజా సేవలను మెరుగుపరిచేందుకు అవసరమైన సంస్కరణలపై ఆయన 2024లో 'యాక్సిలరేటింగ్ ఇండియాస్ డెవలప్‌మెంట్' అనే ప్రముఖ పుస్తకాన్ని ప్రచురించారు).

ఏడీబీ లో ఆయన ప్రధాన బాధ్యతలు...
ఆర్థిక పరిశోధన: సభ్య దేశాలు ఎదుర్కొంటున్న ఆర్థిక, అభివృద్ధి సమస్యలపై పరిశోధనలకు నాయకత్వం వహించడం.
విధానపరమైన సలహాలు: ఆసియా-పసిఫిక్ ప్రాంత ప్రభుత్వాలకు ఆధారాలతో కూడిన పాలసీ సిఫార్సులు అందించడం.
ఆర్థిక అంచనాలు: ప్రాంతీయ ఆర్థిక పరిస్థితులపై అంచనాలు, విశ్లేషణలను పర్యవేక్షించడం.
ప్రధాన ప్రచురణ: ఏడీబీ ప్రతిష్టాత్మక వార్షిక నివేదిక అయిన 'ఏషియన్ డెవలప్‌మెంట్ అవుట్‌లుక్' రూపకల్పనకు నేతృత్వం వహించడం.
ఆర్థిక పరిశోధనలను ఆచరణాత్మక విధాన సిఫార్సులుగా, పెట్టుబడులుగా మార్చడంలో మురళీధరన్ అనుభవం బ్యాంకుకు ఎంతగానో తోడ్పడుతుందని ఏడీబీ అధ్యక్షుడు మసాటో కందా పేర్కొన్నారు.

ఆసియా అభివృద్ధి బ్యాంక్ (ADB) - ముఖ్యాంశాలు...
ఆసియా-పసిఫిక్ ప్రాంతంలో సుస్థిర, సమ్మిళిత అభివృద్ధిని ప్రోత్సహించడానికి ఏర్పాటైన బహుపాక్షిక అభివృద్ధి బ్యాంక్ ఇది.
స్థాపన: 1966
ప్రధాన కార్యాలయం: మనీలా, ఫిలిప్పీన్స్
అధ్యక్షుడు: మసాటో కందా
నూతన చీఫ్ ఎకనామిస్ట్: కార్తీక్ మురళీధరన్ (జులై 1, 2027 నుంచి)
కీలక ప్రచురణ: ఏషియన్ డెవలప్‌మెంట్ అవుట్‌లుక్

సమాజం, కుటుంబం మరియు దేశాభివృద్ధిలో పురుషులు, బాలురు అందిస్తున్న సేవలను గుర్తించి, వారిని గౌరవించుకోవడానికి ప్రతి ఏటా నవంబర్ 19న 'అంతర్జాతీయ పురుషుల దినోత్సవం' జరుపుకుంటారు. 2026 సంవత్సరానికి గాను ఈ దినోత్సవాన్ని గురువారం (నవంబర్ 19) ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఘనంగా నిర్వహిస్తున్నారు. పురుషుల శారీరక, మానసిక ఆరోగ్యం, సంక్షేమం మరియు సమాజంలో సానుకూల రోల్ మోడల్స్‌ను ప్రోత్సహించడమే ఈ రోజు ప్రధాన ఉద్దేశం.

2026 థీమ్ ప్రత్యేకత...
ఈ ఏడాది అంతర్జాతీయ పురుషుల దినోత్సవ థీమ్‌గా "ది ఫ్యూచర్ ఈజ్ ఎవ్రీవన్" (The Future Is Everyone) ను ప్రకటించారు. సమ్మిళితత్వం, సమానత్వం మరియు ఉమ్మడి బాధ్యతతో అందరి కోసం మెరుగైన భవిష్యత్తును నిర్మించుకోవాలని ఈ థీమ్ పిలుపునిస్తోంది. సుమారు 2020లో అమెరికాకు చెందిన లిసా బ్రిట్టన్ ఈ భావనను రూపొందించారు.

అంతర్జాతీయ పురుషుల దినోత్సవ చరిత్ర...
1999లో ట్రినిడాడ్ అండ్ టొబాగోలోని యూనివర్సిటీ ఆఫ్ ది వెస్ట్ ఇండీస్‌లో చరిత్ర అధ్యాపకుడిగా పనిచేస్తున్న డాక్టర్ జెరోమ్ టీలక్‌సింగ్ ఈ దినోత్సవాన్ని ప్రారంభించారు.
తన తండ్రి పుట్టినరోజును పురస్కరించుకుని, అలాగే ట్రినిడాడ్ అండ్ టొబాగో ప్రజలను ఏకం చేసిన ఒక ముఖ్యమైన ఫుట్‌బాల్ ఈవెంట్‌కు గుర్తుగా ఆయన నవంబర్ 19వ తేదీని ఎంపిక చేశారు.
అప్పటి నుంచి ఈ దినోత్సవం ప్రపంచవ్యాప్తంగా విస్తరించి, ప్రస్తుతం 80కి పైగా దేశాల్లో జరుపుకుంటున్నారు.

భారతదేశంలో పురుషుల దినోత్సవం...
భారతదేశంలో 2007 నుంచి అంతర్జాతీయ పురుషుల దినోత్సవం ప్రాచుర్యం పొందింది. బెంగళూరుకు చెందిన 'సేవ్ ఇండియన్ ఫ్యామిలీ ఫౌండేషన్'తో అనుబంధం ఉన్న ఉమా చల్లా భారత్‌లో ఈ వేడుకలను ప్రోత్సహించడంలో కీలక పాత్ర పోషించారు. పురుషులు ఎదుర్కొంటున్న సమస్యలు, కుటుంబ అంశాలు, వారి సంక్షేమంపై అవగాహన కల్పించడంపై భారత్‌లో ప్రధానంగా దృష్టి సారిస్తున్నారు.

పురుషుల దినోత్సవం యొక్క 6 ప్రధాన లక్ష్యాలు...
సానుకూల పురుష రోల్ మోడల్స్‌ను ప్రోత్సహించడం.
సమాజం, కుటుంబం కోసం పురుషులు, బాలురు చేస్తున్న కృషిని అభినందించడం.
పురుషుల శారీరక, మానసిక ఆరోగ్యం మరియు సంక్షేమాన్ని మెరుగుపరచడం.
పురుషులు, బాలురు ఎదుర్కొంటున్న వివక్ష మరియు అసమానతలను అరికట్టడం.
స్త్రీ, పురుషుల మధ్య సంబంధాలను, లింగ సమానత్వాన్ని మెరుగుపరచడం.
ప్రతి ఒక్కరికీ సురక్షితమైన, మెరుగైన సమాజాన్ని నిర్మించడం.

ఆరోగ్యం, మానసిక సంక్షేమంపై దృష్టి...
పురుషుల్లో పెరుగుతున్న ఒత్తిడి, డిప్రెషన్, మానసిక ఆరోగ్య సమస్యలు మరియు ఆత్మహత్యల నివారణపై బహిరంగంగా చర్చించడానికి ఈ రోజు ఒక వేదికగా నిలుస్తుంది. అలాగే శారీరక ఆరోగ్యం, ముందస్తు జాగ్రత్తలు మరియు వైద్య సేవల అందుబాటుపై అవగాహన పెంచుతుంది.

మహిళా దినోత్సవానికి పోటీ కాదు...
అంతర్జాతీయ పురుషుల దినోత్సవం అనేది మార్చి 8న జరుపుకునే అంతర్జాతీయ మహిళా దినోత్సవానికి పోటీగానో లేదా వ్యతిరేకంగానో ఉద్దేశించింది కాదు. మహిళల విజయాలను, సమస్యలను మహిళా దినోత్సవం ఎలా గుర్తిస్తుందో.. పురుషుల అనుభవాలను, సానుకూల సేవలను గుర్తించి, స్త్రీ-పురుషుల మధ్య పరస్పర గౌరవాన్ని, సమానత్వాన్ని పెంపొందించడానికి ఈ రెండు దినోత్సవాలు ఒకదానికొకటి తోడ్పడతాయి.

భారతదేశ తొలి మహిళా ప్రధానమంత్రి, 'ఉక్కు మహిళ'గా పేరుగాంచిన ఇందిరా ప్రియదర్శిని గాంధీ జయంతిని నవంబర్ 19, 2026న దేశవ్యాప్తంగా ఘనంగా జరుపుకుంటున్నారు. 1917 నవంబర్ 19న జన్మించిన ఆమె.. 1966 నుంచి 1977 వరకు, మళ్లీ 1980 నుంచి 1984లో తన హత్య జరిగే వరకు దేశ ప్రధానిగా సేవలందించారు. బ్యాంకుల జాతీయీకరణ, హరిత విప్లవం, 1971 భారత్-పాక్ యుద్ధం, మరియు 1975-77 ఎమర్జెన్సీ వంటి కీలక ఘట్టాలతో ఆధునిక భారత చరిత్రలో ఆమె రాజకీయ ప్రస్థానం చెరగని ముద్ర వేసింది.

బాల్యం - కుటుంబ నేపథ్యం...
ఇందిరా గాంధీ 1917 నవంబర్ 19న అప్పటి బ్రిటిష్ ఇండియాలోని అలహాబాద్ (ప్రస్తుత ప్రయాగ్‌రాజ్, ఉత్తరప్రదేశ్)లో జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ, కమలా నెహ్రూ దంపతులకు ఏకైక సంతానంగా జన్మించారు.
తండ్రి: జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ (భారత తొలి ప్రధాని)
తల్లి: కమలా నెహ్రూ (స్వాతంత్ర్య సమరయోధురాలు)
తాత: మోతీలాల్ నెహ్రూ (ప్రముఖ న్యాయవాది, కాంగ్రెస్ నేత)
భర్త: ఫిరోజ్ గాంధీ (1942లో వివాహం)
కుమారులు: రాజీవ్ గాంధీ, సంజయ్ గాంధీ
చిన్నతనంలోనే స్వాతంత్ర్య ఉద్యమంలో చురుగ్గా పాల్గొన్న ఇందిర.. 'బాల్ చరఖా సంఘ్'ను ఏర్పాటు చేశారు. 1930లో 'వానర సేన' అనే యువజన బృందాన్ని స్థాపించి, భారత జాతీయ కాంగ్రెస్‌కు సమాచార మార్పిడిలో, ఉద్యమ నిర్వహణలో సహాయం చేశారు.

విద్యాభ్యాసం...
తల్లిదండ్రుల రాజకీయ కార్యకలాపాలు, తల్లి అనారోగ్యం కారణంగా ఆమె విద్యాభ్యాసం భారత్ మరియు విదేశాల్లోని పలు విద్యాసంస్థల్లో సాగింది.
ప్యూపిల్స్ ఓన్ స్కూల్ (పూణే & బొంబాయి)
విశ్వభారతి విశ్వవిద్యాలయం (శాంతినికేతన్ - రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ భావజాలంతో ప్రభావితమయ్యారు)
స్విట్జర్లాండ్‌లోని పాఠశాలలు
బ్యాడ్మింటన్ స్కూల్ (బ్రిస్టల్, యూకే)
సోమర్‌విల్లే కాలేజ్ (ఆక్స్‌ఫర్డ్ యూనివర్సిటీ, యూకే)

రాజకీయ ప్రస్థానం - తొలి మహిళా ప్రధానిగా...
స్వాతంత్ర్యం తర్వాత కాంగ్రెస్ పార్టీలో కీలక పాత్ర పోషించిన ఇందిర.. 1955లో కాంగ్రెస్ వర్కింగ్ కమిటీ (CWC) సభ్యురాలిగా, 1959-60లో భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ అధ్యక్షురాలిగా పనిచేశారు. 1964లో నెహ్రూ మరణానంతరం, లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి ప్రభుత్వంలో సమాచార, ప్రసార శాఖ మంత్రిగా బాధ్యతలు చేపట్టారు. 1966 జనవరిలో శాస్త్రి ఆకస్మిక మరణం తర్వాత, 1966 జనవరి 24న భారతదేశ తొలి మహిళా ప్రధానమంత్రిగా ప్రమాణస్వీకారం చేశారు.

ఆమె పాలనలోని కీలక నిర్ణయాలు...
బ్యాంకుల జాతీయీకరణ (1969): 1969 జులైలో 14 ప్రధాన వాణిజ్య బ్యాంకులను జాతీయం చేశారు. దీనివల్ల సామాన్యులకు, వ్యవసాయానికి, చిన్న తరహా పరిశ్రమలకు బ్యాంకింగ్ మరియు రుణ సేవలు అందుబాటులోకి వచ్చాయి.
హరిత విప్లవం : అధిక దిగుబడినిచ్చే విత్తనాలు, సాగునీరు, ఎరువులు మరియు ఆధునిక వ్యవసాయ పద్ధతులను ప్రోత్సహించి ఆహార ధాన్యాల ఉత్పత్తిని గణనీయంగా పెంచారు. దీంతో ఆహార దిగుమతులపై ఆధారపడటం తగ్గింది.
1971 భారత్-పాక్ యుద్ధం & బంగ్లాదేశ్ ఆవిర్భావం: తూర్పు పాకిస్థాన్ సంక్షోభ సమయంలో భారత్‌కు వచ్చిన లక్షలాది శరణార్థులకు ఆశ్రయం కల్పించారు. డిసెంబర్ 1971లో జరిగిన యుద్ధంలో పాకిస్థాన్‌ను ఓడించి, స్వతంత్ర బంగ్లాదేశ్ ఏర్పాటులో కీలక పాత్ర పోషించారు.
తొలి అణు పరీక్ష (1974): 1974 మే 18న రాజస్థాన్‌లోని పోఖ్రాన్‌లో 'స్మైలింగ్ బుద్ధ' పేరిట భారతదేశపు మొట్టమొదటి అణు పరీక్షను విజయవంతంగా నిర్వహించారు.
విదేశాంగ విధానం & భారతరత్న: 1971 ఆగస్టు 9న సోవియట్ యూనియన్‌తో చారిత్రక 'ఇండో-సోవియట్ శాంతి, స్నేహ మరియు సహకార ఒప్పందం'పై సంతకం చేశారు. 1971లో ఆమెకు దేశ అత్యున్నత పురస్కారం 'భారతరత్న' లభించింది.

వివాదాస్పద ఘట్టాలు...
ఎమర్జెన్సీ (1975-1977): 'అంతర్గత కల్లోలాల' కారణంగా రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 352 కింద 1975 జూన్ 25న దేశంలో అత్యవసర పరిస్థితి (ఎమర్జెన్సీ) విధించారు. ఈ కాలంలో పౌర హక్కులు రద్దయ్యాయి, మీడియాపై సెన్సార్‌షిప్ విధించారు, ప్రతిపక్ష నేతలను అరెస్టు చేశారు. మార్చి 1977లో జరిగిన ఎన్నికల్లో కాంగ్రెస్ ఓడిపోవడంతో మొరార్జీ దేశాయ్ ప్రధాని అయ్యారు.
ఆపరేషన్ బ్లూ స్టార్ (1984): 1980 జనవరిలో మళ్లీ ప్రధాని అయిన ఇందిర.. పంజాబ్‌లో ఉగ్రవాదులను ఏరివేయడానికి జూన్ 1984లో అమృత్‌సర్‌లోని స్వర్ణ దేవాలయంలో భారత సైన్యంతో 'ఆపరేషన్ బ్లూ స్టార్' నిర్వహించారు. ఈ ఘటనలో దేవాలయానికి నష్టం జరగడం, ప్రాణనష్టం సంభవించడంతో సిక్కు వర్గాల్లో తీవ్ర ఆగ్రహం వ్యక్తమైంది.

హత్య - భారత చరిత్రలో ఆమె స్థానం...
ఆపరేషన్ బ్లూ స్టార్ అనంతరం, 1984 అక్టోబర్ 31న న్యూఢిల్లీలోని తన నివాసంలోనే ఇద్దరు అంగరక్షకుల చేతిలో ఇందిరా గాంధీ హత్యకు గురయ్యారు. ఆమె మరణానంతరం కుమారుడు రాజీవ్ గాంధీ ప్రధాని అయ్యారు. ఆ సమయంలో దేశవ్యాప్తంగా సిక్కు వ్యతిరేక అల్లర్లు చెలరేగాయి.
వ్యవసాయం, బ్యాంకింగ్, భద్రత, విదేశాంగ విధానంలో దేశాన్ని ముందుకు నడిపిన అత్యంత ప్రభావవంతమైన నేతగా.. అదే సమయంలో ఎమర్జెన్సీ వంటి నిర్ణయాలతో ప్రజాస్వామ్య, పౌర హక్కుల చర్చకు కేంద్రబిందువుగా నిలిచిన ఇందిరా గాంధీ ప్రస్థానం, స్వాతంత్ర్యానంతర భారత పార్లమెంటరీ ప్రజాస్వామ్యాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి అత్యంత కీలకం.

పశ్చిమ మధ్య బంగాళాఖాతంలో ఏర్పడిన 'అక్వాన్' (Cyclone Akvan) తుపాను తీవ్ర తుపానుగా బలపడింది. భారత వాతావరణ శాఖ (IMD) నవంబర్ 19 ఉదయం విడుదల చేసిన బులెటిన్ ప్రకారం.. ఈ తుపాను నవంబర్ 20, 2026 మధ్యాహ్నం నాటికి ఉత్తర ఆంధ్రప్రదేశ్, యానాం మరియు దక్షిణ ఒడిశా తీరాల మధ్య నర్సాపూర్ - పూరీ ప్రాంతంలో (గోపాల్‌పూర్‌కు తూర్పున) తీరం దాటే అవకాశం ఉంది. దీని ప్రభావంతో తీర ప్రాంతాల్లో గంటకు 90-100 కి.మీ వేగంతో (గరిష్టంగా 110 కి.మీ వరకు) బలమైన గాలులు, భారీ నుంచి అతి భారీ వర్షాలు కురుస్తాయని వాతావరణ శాఖ హెచ్చరించింది.

తీరం దాటే సమయం - ప్రదేశం...
నవంబర్ 18న తీవ్ర తుపానుగా మారిన అక్వాన్.. ప్రస్తుతం ఉత్తర-వాయువ్య దిశగా కదులుతోంది. గత అంచనాల (మచిలీపట్నం-పూరీ మధ్య) కంటే దీని గమనం కాస్త ఉత్తరం వైపుకు మళ్లింది.
తీరం దాటే తేదీ: 20 నవంబర్ 2026 (మధ్యాహ్నం సమయానికి)
ప్రాంతం: నర్సాపూర్ మరియు పూరీ మధ్య (గోపాల్‌పూర్‌కు తూర్పు వైపు సమీపంలో)
ప్రధాన ప్రభావిత ప్రాంతాలు: ఉత్తర ఆంధ్రప్రదేశ్, యానాం (పుదుచ్చేరి) మరియు దక్షిణ ఒడిశా.

గాలుల వేగం - తీవ్రత...
తుపాను తీరం దాటే సమయంలో గంటకు 90 నుంచి 100 కి.మీ వేగంతో నిరంతర గాలులు, అప్పుడప్పుడు గంటకు 110 కి.మీ వేగంతో ఈదురుగాలులు వీచే అవకాశం ఉంది. గతంలో ఇది 120-130 కి.మీ వేగంతో 'అతి తీవ్ర తుపాను' గా మారవచ్చని అంచనా వేసినప్పటికీ, తాజా నివేదికల ప్రకారం అంత తీవ్రత ఉండకపోవచ్చని ఐఎండీ స్పష్టం చేసింది.

'అక్వాన్' పేరు ఎలా వచ్చింది..?
ప్రపంచ వాతావరణ సంస్థ (WMO/UNESCAP) ప్యానెల్ ఆధ్వర్యంలోని ప్రాంతీయ తుపాను పేర్ల జాబితా నుంచి 'అక్వాన్' (Akvan) అనే పేరును ఇరాన్ దేశం సూచించింది.
ఏప్రిల్ 2020 నుంచి అమలులో ఉన్న ఈ జాబితాలో మొత్తం 169 పేర్లు ఉన్నాయి.
బంగ్లాదేశ్, భారత్, ఇరాన్, మాల్దీవులు, మయన్మార్, ఒమన్, పాకిస్థాన్, ఖతార్, సౌదీ అరేబియా, శ్రీలంక, థాయ్‌లాండ్, యూఏఈ, యెమెన్.. ఇలా మొత్తం 13 దేశాలు ఒక్కొక్కటి 13 పేర్ల చొప్పున అందించాయి.
ఉత్తర హిందూ మహాసముద్రం (బంగాళాఖాతం, అరేబియా సముద్రం)లో ఏర్పడే తుపానులకు న్యూఢిల్లీలోని రీజినల్ స్పెషలైజ్డ్ మెటియోలాజికల్ సెంటర్ పేర్లను ఖరారు చేస్తుంది.

ప్రభావిత రాష్ట్రాలు - వర్ష సూచన...
తూర్పు మరియు మధ్య భారతదేశంలోని పలు రాష్ట్రాలపై అక్వాన్ తుపాను ప్రభావం ఉండనుంది.
ఉత్తర కోస్తా ఏపీ, యానాం & దక్షిణ ఒడిశా: నవంబర్ 19, 20 తేదీల్లో భారీ నుంచి అతి భారీ వర్షాలు, కొన్ని చోట్ల అత్యంత భారీ వర్షాలు (21 సెం.మీ లేదా అంతకంటే ఎక్కువ) కురిసే అవకాశం ఉంది. బలమైన గాలులు వీస్తాయి.
ఉత్తర ఒడిశా & గ్యాంగెటిక్ పశ్చిమ బెంగాల్: నవంబర్ 20న భారీ నుంచి అతి భారీ వర్షాలు.
తెలంగాణ: నవంబర్ 20న రాష్ట్రంలోని తూర్పు ప్రాంతాల్లో అక్కడక్కడ భారీ వర్షాలు కురిసే అవకాశం ఉంది.
ఛత్తీస్‌గఢ్ & జార్ఖండ్: నవంబర్ 20, 21 తేదీల్లో అక్కడక్కడ భారీ వర్షాలు.

రెడ్ అలర్ట్ - ప్రజలు తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు...
ఉత్తర ఆంధ్రప్రదేశ్, యానాం మరియు దక్షిణ ఒడిశా తీర ప్రాంతాలకు వాతావరణ శాఖ 'రెడ్ మెసేజ్' జారీ చేసింది. మత్స్యకారులు ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ సముద్రంలో వేటకు వెళ్లవద్దని హెచ్చరించింది.
ఐఎండీ మరియు స్థానిక విపత్తు నిర్వహణ అధికారుల సూచనలను తప్పక పాటించాలి.
లోతట్టు, తీర ప్రాంతాల ప్రజలు అధికారులు సూచించిన వెంటనే సురక్షిత పునరావాస కేంద్రాలకు తరలివెళ్లాలి.
బలమైన గాలులు వీచే సమయంలో ఇళ్లలోనే ఉండాలి. శిథిలావస్థలో ఉన్న భవనాల్లో ఉండకూడదు.
అత్యవసర మందులు, తాగునీరు, ఆహారం, టార్చ్ లైట్లు, ముఖ్యమైన పత్రాలను సిద్ధంగా ఉంచుకోవాలి.
బీచ్‌లు, వరద నీరు నిలిచిన రోడ్లు, నదుల వద్దకు వెళ్లకూడదు.(గమనిక: తుపాను ప్రభావంతో పూరిళ్లు, కచ్చా ఇళ్లు, విద్యుత్ మరియు కమ్యూనికేషన్ వ్యవస్థలు, చేతికొచ్చిన పంటలు, చెట్లు మరియు రవాణా వ్యవస్థకు నష్టం వాటిల్లే అవకాశం ఉంది).

అంతర్జాతీయ సంగీత ప్రపంచంలో అత్యున్నత పురస్కారమైన 'గ్రామీ అవార్డుల' బరిలో ఒక తమిళ పాట నిలిచి సరికొత్త చరిత్ర సృష్టించింది. మహాకవి సుబ్రహ్మణ్య భారతి రాసిన భక్తి గీతానికి ఆధునిక రూపమైన 'వరువాయ్'.. గ్రామీ అవార్డుకు నామినేట్ అయిన మొట్టమొదటి తమిళ పాటగా రికార్డు నెలకొల్పింది. 2027 ఫిబ్రవరిలో లాస్ ఏంజెల్స్‌లో జరగనున్న 69వ గ్రామీ అవార్డుల వేడుకలో 'బెస్ట్ గ్లోబల్ మ్యూజిక్ పెర్ఫార్మెన్స్' విభాగంలో ఈ పాట పోటీ పడనుంది.

'వరువాయ్' పాట విశేషాలు...
శ్రీకృష్ణుడిని ప్రార్థిస్తూ రాసిన పురాతన గీతానికి ఆధునిక సొబగులు అద్ది ఈ పాటను రూపొందించారు. ఇందులో కర్ణాటక సంగీతం, నియో-జాజ్ మరియు ఆధునిక వాయిద్యాలను అద్భుతంగా మేళవించారు.
సంగీతం / రూపకల్పన: దేవన్ ఏకాంబరం (ఇండో-అమెరికన్ సంగీతకారుడు)
గానం: సుభిక్షా రంగరాజన్ (సుషా)
రాగం: దేశ్
మూలం: సుబ్రహ్మణ్య భారతి రాసిన భక్తి గీతం
విభాగం: బెస్ట్ గ్లోబల్ మ్యూజిక్ పెర్ఫార్మెన్స్ (69వ గ్రామీ అవార్డులు - 2027)
ప్రాముఖ్యత: ఈ నామినేషన్ తమిళ సంగీతానికి అంతర్జాతీయ వేదికపై అరుదైన గుర్తింపును తీసుకువచ్చింది.

పాట వెనుక ఉన్న కళాకారులు వీరే...
1. దేవన్ ఏకాంబరం:
ఇండో-అమెరికన్ సంగీతకారుడు, గాయకుడైన దేవన్ ఏకాంబరం అమెరికాలోని యూనివర్సిటీ ఆఫ్ ఇల్లినాయిస్‌లో ఇంజనీరింగ్ పూర్తి చేశారు. 1995లో కాలేజీ సెలవుల్లో భారత్‌కు వచ్చిన ఆయన, సంగీత రంగంలో అవకాశాల కోసం ప్రయత్నించి చెన్నైలో ఒక రికార్డ్ లేబుల్‌తో ఒప్పందం కుదుర్చుకున్నారు. 1999లో ఏఆర్ రెహమాన్ సంగీత దర్శకత్వంలో వచ్చిన 'కాదలర్ దినం' (ప్రేమికుల రోజు) చిత్రంతో బ్యాకింగ్ వోకలిస్ట్‌గా కెరీర్ ప్రారంభించారు. ఇప్పటివరకు 500కు పైగా చిత్రాల్లో పనిచేసిన ఆయన, 2010 నుంచి సంగీత దర్శకత్వం వహిస్తున్నారు.

2. సుభిక్షా రంగరాజన్ (సుషా):
కర్ణాటక సంగీతం మరియు జాజ్ (Jazz) రెండింటిలోనూ ప్రావీణ్యం ఉన్న సుషా.. యూనివర్సిటీ ఆఫ్ టొరంటోలో జాజ్ విభాగంలో డిగ్రీ పూర్తి చేశారు. 2019లో ఏఆర్ రెహమాన్, క్లింటన్ సెరెజో నిర్వహించిన 'నెక్సా మ్యూజిక్' ప్రాజెక్ట్‌లో టాప్ 24 సంగీతకారుల్లో ఒకరిగా నిలిచారు. ఆగస్టు 2026లో తన తొలి ఆల్బమ్ 'లవ్ లాంగ్వేజ్'ను విడుదల చేశారు. భారతీయ సాంప్రదాయ రాగాలను జాజ్, ఆధునిక సంగీతంతో మేళవించడం ఆమె ప్రత్యేకత.

మహాకవి సుబ్రహ్మణ్య భారతితో అనుబంధం...
భారత స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, ప్రముఖ తమిళ కవి, సామాజిక సంస్కర్త సుబ్రహ్మణ్య భారతి (1882-1921) రాసిన గీతం ఆధారంగా ఈ పాటను రూపొందించారు. మనసులోకి ప్రవేశించి, లోపల ఉన్న రాక్షసులను (దుష్ట శక్తులను) సంహరించమని శ్రీకృష్ణుడిని వేడుకునే భావం ఇందులో ఉంటుంది. ఈ రాక్షసులు బ్రిటిష్ వలసవాద అణచివేతకు ప్రతీకగా కూడా భావిస్తారు. బ్రిటిష్ ప్రభుత్వ అరెస్టు నుంచి తప్పించుకోవడానికి ఫ్రెంచ్ పాలనలో ఉన్న పాండిచ్చేరిలో భారతి 10 ఏళ్ల పాటు ప్రవాసంలో ఉన్న సమయంలో ఈ గీతాన్ని రాసినట్లు నమ్ముతారు.

2027 గ్రామీలో భారత్‌కు మరో గుర్తింపు...
'వరువాయ్'తో పాటు 2027 గ్రామీ అవార్డుల్లో భారత్‌కు మరో ప్రత్యేక అనుబంధం ఉంది. ప్రముఖ బ్యాండ్ 'గొరిల్లాజ్' రూపొందించిన 'ది మౌంటెన్' ఆల్బమ్ 'బెస్ట్ ఆల్టర్నేటివ్ మ్యూజిక్ ఆల్బమ్' విభాగంలో నామినేట్ అయింది. ఈ ఆల్బమ్‌లో పలువురు భారతీయ దిగ్గజ సంగీతకారులు పాలుపంచుకున్నారు.
అనౌష్క శంకర్
అజయ్ ప్రసన్న
ఆశా భోంస్లే
అమాన్ అలీ ఖాన్
అయాన్ అలీ ఖాన్

TGPSC,APPSC ONLINE CLASSES :sakshi education app(click here)

☛Follow our YouTube Channel (Click Here)

☛ Follow our Facebook Page (Click Here)

☛ Follow our Instagram Page (Click Here)

Dailyhunt
Disclaimer: This content has not been generated, created or edited by Dailyhunt. Publisher: Sakshi Education