- భారత మార్కెట్లో AI వినియోగం అనూహ్యంగా పెరుగుతోంది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా జెనరేటివ్ AIని వినియోగించే సంస్థలు 2023లో 33 శాతం ఉండగా, 2024లో అవి 71 శాతానికి పెరిగాయి.
- బోస్టన్ కన్సల్టెన్సీ గ్రూప్ నివేదిక ప్రకారం, భారత AI మార్కెట్ 2027 నాటికి 17 బిలియన్ డాలర్లకు చేరుకునే అవకాశం ఉంది. దీనికి ప్రధాన కారణాలు భారతదేశంలో ఉన్న పటిష్టమైన వృత్తి నైపుణ్యం కలిగిన శ్రామిక శక్తి, సాంకేతికతపై సంస్థల భారీ పెట్టుబడులు మరియు అభివృద్ధి చెందుతున్న డిజిటల్ ఎకోసిస్టమ్.
- ఆర్థికంగా చూస్తే, 2030 నాటికి AI ద్వారా డేటా ఎన్నొటేషన్, AI ఇంజినీరింగ్ మరియు కస్టమర్ సేవలు వంటి రంగాలలో 40 లక్షల మందికి కొత్త ఉపాధి లభిస్తుందని నీతి ఆయోగ్ అంచనా వేసింది. ఫైనాన్స్, ఆరోగ్య సంరక్షణ, ఐటీ సేవలు, విద్య, వ్యవసాయ రంగాలలో AI గణనీయమైన మార్పులు తీసుకువస్తోంది.
- AI యొక్క విస్తరణలో అత్యంత కీలకమైన అంశం విద్యా వ్యవస్థలో దాని అనుసంధానం. కేంద్ర ప్రభుత్వం మరియు CBSE AIని పాఠశాల స్థాయి నుంచే ప్రవేశపెట్టేందుకు చర్యలు తీసుకుంటున్నప్పటికీ, మౌలిక వసతుల కొరత ప్రధాన అడ్డంకిగా ఉంది.
- CBSE 9, 10వ తరగతులకు AIని ఐచ్ఛిక సబ్జెక్ట్గా ప్రవేశపెట్టినప్పటికీ, 2021-22 నాటికి కేవలం 33.9% పాఠశాలలు మాత్రమే ఇంటర్నెట్ లభ్యతను కలిగి ఉన్నాయి. అలాగే, ఆయా పాఠశాలల్లోని ఉపాధ్యాయులలో 50% కన్నా తక్కువమందికి కంప్యూటర్ వినియోగంపై అవగాహన ఉంది.
- 2026-27 విద్యా సంవత్సరంలో మూడో తరగతి నుండే పాఠశాల విద్యా ప్రణాళికలో AIని ప్రవేశపెట్టాలనే కేంద్ర లక్ష్యం సవాళ్లతో కూడుకున్నది. ముఖ్యంగా, దేశవ్యాప్తంగా కోటిమంది ఉపాధ్యాయులకు AI-సంబంధిత విద్యలో శిక్షణనివ్వడం అనేది వ్యయంతో కూడిన మరియు క్లిష్టతరమైన ప్రక్రియ.
- AI అడాప్షన్లో రాష్ట్రాల మధ్య స్పష్టమైన అసమానతలు కనిపిస్తున్నాయి.
- ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ప్రాథమిక విద్య నుండి ఉన్నత విద్య వరకు కరిక్యులమ్లో AIని చేర్చాలని, విద్యార్థులను **'AI క్రియేటర్స్'**గా రూపొందించాలనే లక్ష్యాన్ని ప్రకటించింది.
- తెలంగాణ ప్రభుత్వం AIని ప్రోత్సహించడానికి సమగ్ర వ్యూహాన్ని రూపొందించి, ఆరోగ్య సంరక్షణ, విద్య, వ్యవసాయ రంగాలలో AIని అనుసంధానపరచింది. 2027 నాటికి 5 లక్షల మందికి AI నైపుణ్యంపై శిక్షణనివ్వడం, హైదరాబాద్ను గ్లోబల్ AI ఇన్నోవేషన్ హబ్గా తీర్చిదిద్దడం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
- కర్ణాటక, మహారాష్ట్ర, గుజరాత్ వంటి పారిశ్రామికంగా అభివృద్ధి చెందిన రాష్ట్రాలు AI కేంద్రాలు మరియు నైపుణ్యాలకు ప్రాధాన్యమిస్తున్నాయి.
అయితే, బిహార్, జార్ఖండ్ వంటి రాష్ట్రాలలో మౌలిక వసతుల లేమి, పట్టణ - గ్రామీణ అసమానతల కారణంగా కృత్రిమ మేధ ప్రగతి వెనుకబడి ఉంది.
- కృత్రిమ మేధ యొక్క ప్రయోజనాలు అన్ని వర్గాల ప్రజలకు సమానంగా పంపిణీ కావడం లేదు. AI సాంకేతికత ఉపాధి పెంపు, ఆదాయ సమాన పంపిణీకి దారి తీయకపోతే, సమాజంలో ఆర్థిక అసమానతలు పెరిగే ప్రమాదం ఉంది.
- డిజిటల్ విభజన: గ్రామీణ, మారుమూల ప్రాంతాలలో బ్రాడ్బ్యాండ్ కనెక్టివిటీ తక్కువగా ఉండటం, పట్టణ ప్రాంతాలతో పోలిస్తే గ్రామీణ ప్రాంతాలలో కేవలం 25% డిజిటల్ లిటరసీ ఉండటం AI సాంకేతికత అందుబాటులో అసమానతలకు కారణమవుతోంది.
- విద్యుత్ లభ్యత: AI యొక్క భారీ పరిమాణంలో డేటా ప్రాసెసింగ్ మరియు శిక్షణకు అధిక విద్యుత్ అవసరం. 2030-35 నాటికి డేటా సెంటర్ల వాటా ప్రపంచ విద్యుత్ వినియోగంలో 20 శాతంగా ఉంటుందని అంచనా. పట్టణ ప్రాంతాలతో పోలిస్తే గ్రామీణ ప్రాంతాలలో విద్యుత్ లభ్యత తక్కువగా ఉండటం కూడా AI అడాప్షన్లో తేడాలకు దారితీస్తుంది.
- డేటా భద్రత-ప్రైవసీ, క్లౌడ్ కంప్యూటింగ్ ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ కొరత, మరియు ఎథికల్ AI సొల్యూషన్స్ అమలుపరచడానికి పెట్టుబడి లేకపోవడం వంటివి AI సాంకేతిక వినియోగంలో ప్రధాన సవాళ్లుగా ఉన్నాయి.
AI పరిశోధన మరియు అభివృద్ధి (R&D)కి అవసరమైన ప్రపంచ స్థాయి AI శాస్త్రవేత్తలు మరియు డేటా సైంటిస్టుల సంఖ్య దేశ అవసరాలకు అనుగుణంగా లేదు. కోటి మంది ఉపాధ్యాయులకు శిక్షణ ఇవ్వడం ఒక సవాలుగా ఉన్నట్లే, పరిశ్రమ అవసరాలకు తగ్గట్టుగా నిపుణులను తయారుచేయడం కూడా కీలకం.- ప్రస్తుతం ఉన్న అనేక AI నమూనాలు ప్రధానంగా ఆంగ్ల భాషపై ఆధారపడి ఉన్నాయి. భారతదేశంలోని వివిధ ప్రాంతీయ భాషలు మరియు సంస్కృతులకు అనుగుణంగా AIని అభివృద్ధి చేయడం, తద్వారా AI సేవలను గ్రామీణ ప్రాంత ప్రజలకు చేరువ చేయడం ఒక పెద్ద సాంకేతిక సవాలు.
- AI వినియోగం పెరుగుతున్న కొద్దీ, దానిని నియంత్రించడానికి స్పష్టమైన నిబంధనలు (Regulations) మరియు పాలనా చట్రం (Governance Framework) అవసరం. AI నిర్ణయాల పారదర్శకత (Explainability), బాధ్యత (Accountability) మరియు చట్టపరమైన చిక్కులు (Legal implications) వంటి అంశాలపై స్పష్టత లేకపోవడం పెట్టుబడులను మరియు విస్తరణను ఆలస్యం చేస్తుంది.
- AI ప్రధానంగా నైపుణ్యం తక్కువగా ఉన్న ఉద్యోగాలను (Routine tasks) ఆటోమేట్ చేస్తుంది. దీని వలన పారిశ్రామిక మరియు సేవారంగంలో పెద్ద ఎత్తున ఉద్యోగాలు కోల్పోయే (Job Displacement) ప్రమాదం ఉంది. తగిన 'రీ-ట్రైనింగ్' లేకపోతే, ఈ వర్గాల ప్రజలు మరింత ఆర్థిక అసమానతలకు గురవుతారు.
- విద్యుత్ లభ్యత, బ్రాడ్బ్యాండ్ కనెక్టివిటీ మరియు స్మార్ట్ఫోన్/కంప్యూటర్ యాజమాన్యం వంటి డిజిటల్ మౌలిక వసతులు కేవలం సామాజిక తరగతి (Social Class) మరియు ఆదాయ స్థాయిని బట్టే కాక, లింగం (Gender) మరియు ప్రాంతాన్ని బట్టి కూడా అసమానంగా పంపిణీ అవుతున్నాయి. దీని వలన మహిళలు మరియు గ్రామీణ ప్రాంతాల ప్రజలు AI ప్రయోజనాలను పొందడంలో మరింత వెనుకబడతారు.
- AI నమూనాలకు శిక్షణ ఇవ్వడానికి ఉపయోగించే డేటాలో ఇప్పటికే ఉన్న సామాజిక పక్షపాతం (Societal Bias) ప్రతిబింబిస్తే, AI వ్యవస్థలు కూడా వివక్షతో కూడిన ఫలితాలను ఇస్తాయి. ఇది రుణాలు ఇవ్వడం, ఉపాధి నియామకాలు లేదా నేరాల అంచనా వంటి సున్నితమైన రంగాలలో దళిత, మైనారిటీ లేదా గ్రామీణ వర్గాలపై వివక్ష చూపవచ్చు.
- AI ద్వారా మానవ శ్రేయస్సు (Human Welfare) మరియు సామాజిక సమానత్వం సాధించాలంటే, భారతదేశం ఈ క్రింది అంశాలపై దృష్టి సారించాలి.
- పౌర-కేంద్రీకృత AI (Citizen-Centric AI): AI సొల్యూషన్లను ఆరోగ్య సంరక్షణ, విద్య మరియు వ్యవసాయ రంగాలలో సామాజిక సమస్యలను పరిష్కరించే విధంగా రూపొందించాలి.
- పారదర్శకత మరియు జవాబుదారీతనం (Transparency and Accountability): AI నిర్ణయాలలో పారదర్శకత, బాధ్యత మరియు న్యాయబద్ధతను నిర్ధారించడానికి పటిష్టమైన ఎథికల్ AI ఫ్రేమ్వర్క్ను తప్పనిసరి చేయాలి.
- పబ్లిక్-ప్రైవేట్ భాగస్వామ్యం (PPP): విద్య, ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ మరియు రీ-ట్రైనింగ్ కార్యక్రమాలను వేగవంతం చేయడానికి ప్రభుత్వ-ప్రైవేట్ భాగస్వామ్యాన్ని మరింత బలోపేతం చేయాలి.
- కృత్రిమ మేధ యొక్క ప్రగతిలో ఈ సవాళ్లు మరియు అసమానతలను అధిగమించడం అత్యంత ముఖ్యం. భారతదేశం AI శక్తిని నిజంగా సద్వినియోగం చేసుకోవాలంటే, డిజిటల్ ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ మరియు డిజిటల్ నైపుణ్యం గల శ్రామిక శక్తిపై భారీ పెట్టుబడులు పెట్టాలి.
- అన్నింటికంటే ముఖ్యంగా, సమాజంలో విస్మరణకు గురైన వర్గాల ప్రజలకు కొత్త ఉద్యోగాలకు అనుగుణంగా 'రీ-ట్రైనింగ్' అందించే సామాజిక భద్రతా పథకాలు అవసరం.
- AI సాంకేతికతను కేవలం ఆర్థికాభివృద్ధికి మాత్రమే కాకుండా, మానవ శ్రేయస్సు పెంపునకు మరియు సామాజిక సమానత్వం సాధనకు దోహదపడే విధంగా రూపొందించుకోవాలి.
- భారతదేశం AI విషయంలో 'గ్లోబల్ లీడర్' కావాలనే లక్ష్యాన్ని సాధించడానికి కొన్ని జాతీయ స్థాయి చర్యలు తీసుకుంది, వీటిని విశ్లేషణలో చేర్చవచ్చు.
- ఎలక్ట్రానిక్స్ మరియు ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ మంత్రిత్వ శాఖ (MeitY) మరియు నాస్కామ్ (NASSCOM) సంయుక్తంగా 'indiaAI' పోర్టల్ను ప్రారంభించాయి. ఇది దేశంలో AIకి సంబంధించిన పరిశోధన, స్టార్టప్లు, పెట్టుబడులు మరియు నైపుణ్యాల అభివృద్ధికి కేంద్ర బిందువుగా పనిచేస్తుంది.
- ప్రభుత్వం 'నేషనల్ ప్రోగ్రామ్ ఆన్ ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్' ను ప్రతిపాదించింది. దీని ద్వారా దేశంలోని ప్రముఖ విద్యా సంస్థల్లో 'సెంటర్స్ ఆఫ్ ఎక్సలెన్స్' ను ఏర్పాటు చేసి, AI పరిశోధనను ప్రోత్సహించడం లక్ష్యం.
- NITI ఆయోగ్ యొక్క ఈ విజన్, ఆరోగ్య సంరక్షణ, విద్య మరియు వ్యవసాయం వంటి సామాజిక ప్రాధాన్యత కలిగిన రంగాలలో AIని వినియోగించడంపై దృష్టి సారించింది.
☛Follow our YouTube Channel (Click Here)
☛ Follow our Instagram Page (Click Here)
☛ Join our WhatsApp Channel (Click Here)
☛ Join our Telegram Channel (Click Here)