• శాంతియుత అవసరాల కోసం అణు సాంకేతికతను ఉపయోగించడంలో మరియు ఆసియా-పసిఫిక్ ప్రాంతంలో సైన్స్ ఆధారిత అభివృద్ధిని ప్రోత్సహించడంలో భారత్ పోషిస్తున్న వ్యూహాత్మక పాత్రకు ఈ అధ్యక్ష పదవి దక్కింది.

• భారత ప్రభుత్వ అణుశక్తి శాఖ (DAE) ఆధ్వర్యంలో 2026 మే 19 నుంచి మే 22 వరకు నవీ ముంబైలో ఈ అంతర్జాతీయ సమావేశం జరుగుతోంది.
• భాగస్వామ్యం: ఈ సదస్సులో 17 ఆసియా-పసిఫిక్ దేశాల నుంచి మొత్తం 29 మంది ప్రతినిధులు పాల్గొంటున్నారు.
• అంతర-ప్రాంతీయ సహకారం: ఆసియా దేశాలతో పాటు ఆఫ్రికా దేశాల కూటమి (AFRA) తరఫున ముగ్గురు ప్రతినిధులు కూడా ఈ సమావేశానికి హాజరయ్యారు. ఐఏఈఏ (IAEA) మరియు ఆర్‌సీఏ ప్రాంతీయ కార్యాలయం (RCARO) ప్రతినిధులు కూడా ఇందులో పాలుపంచుకున్నారు.

ఇది అంతర్జాతీయ అణుశక్తి సంస్థ (IAEA) పరిధిలో పనిచేసే ఒక అంతర-ప్రభుత్వ చట్రం.

• లక్ష్యం: అణు విజ్ఞానం మరియు సాంకేతికతను శాంతియుత మార్గాల్లో ఉపయోగించడాన్ని ఇది ప్రోత్సహిస్తుంది. ఉమ్మడి పరిశోధనలు, శిక్షణ మరియు సాంకేతిక సహకార ప్రాజెక్టులకు ఈ కూటమి మద్దతు ఇస్తుంది.
• నేపథ్యం: ఆర్‌సీఏ ఒప్పందం 1972 లో అమలులోకి వచ్చింది. ప్రస్తుతం ఆసియా-పసిఫిక్ ప్రాంతానికి చెందిన 22 దేశాలు ఇందులో ప్రభుత్వ భాగస్వాములుగా ఉన్నాయి.

• భారతదేశం ఆర్‌సీఏలో కేవలం ఒక సభ్య దేశం మాత్రమే కాదు, ఈ కూటమికి ఒక వ్యవస్థాపక పీఠం లాంటిది.
• RCA ఏర్పాటుకు సంబంధించిన ప్రాథమిక చర్చలు 1964 లో ముంబైలోని భాభా అటామిక్ రీసెర్చ్ సెంటర్ (BARC) లో జరిగిన ఐఏఈఏ కాన్ఫరెన్స్‌లోనే రూపుదిద్దుకున్నాయి.
• నాటి నుంచి నేటి వరకు శాస్త్రీయ శిక్షణ, నిపుణుల సేవలు, పరిశోధనలు మరియు సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని పంచుకుంటూ ప్రాంతీయ అణు సహకారంలో భారత్ నిరంతరం కీలక పాత్ర పోషిస్తోంది.

నవీ ముంబైలో జరుగుతున్న ఈ 48వ సమావేశంలో మానవాళికి ఉపయోగపడే కింది కీలక రంగాలపై ప్రతినిధులు ప్రధానంగా చర్చలు జరపనున్నారు.

• ఆరోగ్య రంగం: క్యాన్సర్ చికిత్స మరియు అత్యాధునిక వైద్య సేవలు.
• వ్యవసాయం & ఆహారం: ఆహార నిల్వ సాంకేతికత, వ్యవసాయ ఉత్పాదకత పెంపు.
• పర్యావరణం & నీరు: నీటి వనరుల నిర్వహణ (ఐసోటోప్ హైడ్రాలజీ), పర్యావరణ స్థిరత్వం.
• దీనితో పాటు, ప్రస్తుతం కొనసాగుతున్న ప్రాజెక్టులను సమీక్షించడంతో పాటు, వియన్నాలో జరగబోయే 70వ ఐఏఈఏ (IAEA) జనరల్ కాన్ఫరెన్స్ కు సంబంధించిన వ్యూహాలపై కూడా చర్చలు జరపనున్నారు.