• మ్యూజియాలు సమాజంలో పోషించే కీలక పాత్రను గుర్తించేందుకు మరియు గౌరవించేందుకు ఉద్దేశించినదే ఈ అంతర్జాతీయ దినోత్సవం.
• ఇంటర్నేషనల్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ మ్యూజియమ్స్ (ICOM) ఆధ్వర్యంలో ప్రతి సంవత్సరం మే 18న దీన్ని నిర్వహిస్తారు.

• సాంస్కృతిక మార్పిడి, వారసత్వ సంపద పరిరక్షణ, విద్య, సామాజిక సమ్మిళితత్వం మరియు శాంతి స్థాపనకు మ్యూజియాలు ఎలా దోహదపడతాయో ప్రజల్లో అవగాహన పెంచడం దీని ముఖ్య ఉద్దేశం.
• ప్రస్తుతం ప్రపంచ మ్యూజియం కమ్యూనిటీకి ఇది అత్యంత ముఖ్యమైన వార్షిక కార్యక్రమంగా మారింది.

• సమాజానికి మరియు మ్యూజియాలకు మధ్య ఉన్న అనుబంధాన్ని బలోపేతం చేసే లక్ష్యంతో ICOM ఈ దినోత్సవాన్ని 1977లో లాంచ్ చేసింది.
• దశాబ్దాల కాలంలో ఈ దినోత్సవంలో పాల్గొనే వారి సంఖ్య గణనీయంగా పెరిగింది.
• ఇటీవలి కాలంలో, దాదాపు 158 దేశాలు మరియు ప్రాదేశిక ప్రాంతాల నుండి 37,000కు పైగా మ్యూజియాలు ఈ కార్యక్రమంలో పాల్గొంటున్నాయి. కేవలం సాంప్రదాయ ప్రదర్శనలకే పరిమితం కాకుండా మ్యూజియాలు పోషిస్తున్న గ్లోబల్ పాత్రకు ఇది నిదర్శనం.

• 2026 సంవత్సరానికి అధికారిక థీమ్ 'మ్యూజియమ్స్ యునైటింగ్ ఏ డివైడెడ్ వరల్డ్' (విడిపోతున్న ప్రపంచాన్ని ఏకం చేస్తున్న మ్యూజియాలు). విభేదాలను తొలగించి, ప్రజలను ఏకతాటిపైకి తీసుకురావడంలో మ్యూజియాల శక్తిని ఇది నొక్కి చెబుతుంది.
• ప్రస్తుత ప్రపంచం సామాజిక విభజన, రాజకీయ ధ్రువీకరణ, భౌగోళిక రాజకీయ సంఘర్షణలు మరియు జ్ఞానానికి అసమాన ప్రాప్యత వంటి పెరుగుతున్న సవాళ్లను ఎదుర్కొంటోంది.
• సాంస్కృతిక అపార్థాలు ఉద్రిక్తతలను పెంచుతున్న ప్రస్తుత తరుణంలో, మ్యూజియాలు తటస్థ, విద్యాపరమైన మరియు సమ్మిళిత బహిరంగ ప్రదేశాలుగా ఉపయోగపడతాయి.
• చరిత్ర నుంచి నేర్చుకోవడం, విభిన్న దృక్కోణాలను అర్థం చేసుకోవడం, సానుభూతిని పెంపొందించడం మరియు శాంతియుత సంభాషణలు జరపడానికి ఇవి వేదికలుగా నిలుస్తాయి.

2020 సంవత్సరం నుంచి అంతర్జాతీయ మ్యూజియం దినోత్సవాన్ని ఐక్యరాజ్యసమితి 'సుస్థిర అభివృద్ధి లక్ష్యాల (SDGs)'తో అనుసంధానం చేస్తున్నారు. 2026లో ప్రధానంగా కింది మూడు లక్ష్యాలపై దృష్టి సారించారు.

• SDG 10: అసమానతల తగ్గింపు.
• SDG 16: శాంతి, న్యాయం మరియు బలమైన సంస్థలు.
• SDG 17: లక్ష్యాల కోసం భాగస్వామ్యాలు.

ప్రభుత్వాలు, పాఠశాలలు, కమ్యూనిటీలు, కళాకారులు మరియు అంతర్జాతీయ సంస్థలతో మ్యూజియాలు అంతకంతకూ తమ భాగస్వామ్యాలను పెంచుకుంటున్నాయి.

• ఇది ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న మ్యూజియాలు మరియు మ్యూజియం నిపుణులకు ప్రాతినిధ్యం వహించే ప్రముఖ అంతర్జాతీయ సంస్థ.
• దీనిని 1946లో స్థాపించారు. మ్యూజియం ప్రమాణాలు, సాంస్కృతిక పరిరక్షణ, నైతిక పద్ధతులు మరియు అంతర్జాతీయ సహకారాన్ని పెంపొందించేందుకు ఇది ప్రపంచవ్యాప్తంగా పనిచేస్తుంది.
• 2026 నాటికి ICOM ఏర్పడి 80 వసంతాలు పూర్తవుతున్నాయి. అందువల్ల ఈ ఏడాది దినోత్సవం మరింత ప్రత్యేకతను సంతరించుకుంది.

1. నేషనల్ మ్యూజియం - న్యూఢిల్లీ
2. ఇండియన్ మ్యూజియం - కోల్‌కతా
3. ఛత్రపతి శివాజీ మహారాజ్ వాస్తు సంగ్రహాలయ - ముంబై
4. సాలార్ జంగ్ మ్యూజియం - హైదరాబాద్
5. విక్టోరియా మెమోరియల్ - కోల్‌కతా
6. గవర్నమెంట్ మ్యూజియం - చెన్నై
7. సిటీ ప్యాలెస్ మ్యూజియం - జైపూర్
8. కాలికో మ్యూజియం ఆఫ్ టెక్స్‌టైల్స్ - అహ్మదాబాద్
9. నేషనల్ రైల్ మ్యూజియం - న్యూఢిల్లీ
10. డాక్టర్ భౌ దాజీ లాడ్ మ్యూజియం - ముంబై