• పాలిమర్ నోట్ల ఆలోచన కొత్తదేమీ కాదు. ఒక దశాబ్దం క్రితమే దీనిపై చర్చలు జరిగినప్పటికీ, సాంకేతిక పరిమితుల కారణంగా అప్పట్లో దీనిని నిలిపివేశారు. ఇప్పుడు పైలట్ ప్రాజెక్ట్ ద్వారా దీనిని మళ్లీ పరిశీలిస్తున్నారు.

కాగితపు నోట్లు తరచుగా చేతులు మారడం వల్ల త్వరగా పాడైపోతున్నాయి. ముఖ్యంగా చిన్న నాణేలు/నోట్ల వినియోగం ఎక్కువగా ఉంటుంది. వీటి స్థానంలో పాలిమర్ (ప్లాస్టిక్) నోట్లను వాడటం వల్ల కింది ప్రయోజనాలు ఉంటాయి.,

• కాగితపు నోట్లతో పోలిస్తే ఎక్కువ కాలం మన్నిక.
• కరెన్సీ ముద్రణ, రీప్లేస్‌మెంట్ ఖర్చుల తగ్గింపు.
• త్వరగా చిరిగిపోకుండా లేదా పాడవకుండా నిరోధించే శక్తి.
• వాతావరణ పరిస్థితుల వల్ల పాడవకుండా ఉండటం.
• నకిలీ నోట్లను అరికట్టేలా మెరుగైన భద్రతా లక్షణాలు.

• యూపీఐ వంటి డిజిటల్ చెల్లింపుల వ్యవస్థలు వేగంగా వృద్ధి చెందుతున్నప్పటికీ, భౌతిక కరెన్సీకి (నగదుకు) డిమాండ్ మాత్రం బలంగానే ఉంది.
• మే 15 నాటికి మార్కెట్లో చెలామణిలో ఉన్న కరెన్సీ (Currency in Circulation - CiC) ₹42.86 లక్షల కోట్లకు చేరుకుంది.
• నగదు చెలామణి సంవత్సరానికి (year-on-year) 11.5% చొప్పున పెరిగింది.

• కరెన్సీ నోట్ల ముద్రణ ఖర్చు ఆర్బీఐకి ఆర్థిక భారంగా మారుతోందని వార్షిక నివేదిక హైలైట్ చేసింది.
• ప్రింటింగ్ ఖర్చు: 2023-24 (FY24)లో నోట్ల ముద్రణకు ₹5,101.4 కోట్లు ఖర్చు కాగా, 2024-25 (FY25)లో అది ఏకంగా ₹6,372.8 కోట్లకు పెరిగింది.
• పాడైన నోట్ల తొలగింపు: FY25లో మార్కెట్ నుంచి 23.8 బిలియన్ల (2,380 కోట్ల) పాడైన నోట్లను ఆర్బీఐ వెనక్కి తీసుకుని ధ్వంసం చేసింది. ఇది క్రితం ఏడాదితో పోలిస్తే 12.3% ఎక్కువ.
• ఇలా తొలగించిన వాటిలో అత్యధికంగా ₹500 నోట్లు ఉండగా, ఆ తర్వాతి స్థానంలో ₹100 నోట్లు ఉన్నాయి.

• ప్లాస్టిక్ కరెన్సీ నోట్లను ప్రవేశపెట్టాలనే ఆలోచన 2012లోనే వచ్చింది.
• నకిలీ నోట్లను అరికట్టడం కంటే, నోట్ల మన్నికను పెంచడమే లక్ష్యంగా.. ఎంపిక చేసిన కొన్ని నగరాల్లో పైలట్ ప్రాజెక్ట్ కింద 100 కోట్ల ప్లాస్టిక్ ₹10 నోట్లను చెలామణిలోకి తీసుకురావాలని అప్పట్లో ప్రభుత్వం ఆమోదించింది.

☛Follow our YouTube Channel (Click Here)

☛ Follow our Facebook Page (Click Here)

☛ Follow our Instagram Page (Click Here)

☛ Join our WhatsApp Channel (Click Here)

☛ Join our Telegram Channel (Click Here)