యూపీఐ లావాదేవీలపై సుమారు 0.4 శాతం రుసుము విధించే ప్రతిపాదనపై నేషనల్ పేమెంట్స్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (ఎన్‌పీసీఐ), రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (ఆర్‌బీఐ), బ్యాంకులు, చెల్లింపు సంస్థలు చర్చలు జరుపుతున్నట్లు సంబంధిత వర్గాలు వెల్లడించాయి.

రుసుము ఎంత ఉండాలి, వసూలైన మొత్తాన్ని బ్యాంకులు, చెల్లింపు దరఖాస్తులు, వ్యాపార చెల్లింపు సేవల సంస్థల మధ్య ఏ విధంగా పంచాలన్న అంశాలపై కూడా తుది నిర్ణయం తీసుకోవాల్సి ఉంది.

0.4 శాతం రుసుము అమల్లోకి వస్తే రూ.5,000 విలువైన వ్యాపార చెల్లింపుపై రూ.20, రూ.10,000 చెల్లింపుపై రూ.40, రూ.50,000 చెల్లింపుపై రూ.200 వరకు రుసుము వచ్చే అవకాశం ఉంటుంది. అయితే ఇవి కేవలం ప్రతిపాదిత రేటు ఆధారంగా చేసిన అంచనాలు మాత్రమేనని, తుది రుసుము ఖరారు కాలేదని సంబంధిత వర్గాలు తెలిపాయి.

ఏ నిష్పత్తిలో పంచుకోవాలి?

వ్యాపార సంస్థలకు చేసే చెల్లింపులపై మొత్తం ఎంత రుసుము విధించాలి, ఆ మొత్తాన్ని బ్యాంకులు, చెల్లింపు దరఖాస్తులు, చెల్లింపు సేవల మధ్య ఏ నిష్పత్తిలో పంచాలి అనే అంశాలు ఈ సమావేశంలో చర్చకు వచ్చినట్లు సమాచారం. ఈ విధానం అమల్లోకి వస్తే డిజిటల్ చెల్లింపుల వ్యవస్థలోని వివిధ భాగాలకు అదనపు ఆదాయ మార్గం ఏర్పడే అవకాశం ఉంది.

వసూలయ్యే రుసుములో 40 శాతం బ్యాంకులకు, మిగిలిన 60 శాతాన్ని చెల్లింపు దరఖాస్తులు, వ్యాపార చెల్లింపు సేవల సంస్థలు చెరో 30 శాతం చొప్పున పొందే అవకాశం ఉంది. అంటే 40:30:30 నిష్పత్తిలో రుసుము పంపిణీ చేసే ప్రతిపాదన పరిశీలనలో ఉన్నట్లు తెలుస్తోంది. అయితే ఇది కూడా ఇంకా తుది నిర్ణయం కాదు.

అధిక విలువైన యూపీఐ చెల్లింపులపై రుసుము విధించే అవకాశం ఉన్నప్పటికీ, ప్రతి యూపీఐ వినియోగదారుడూ వెంటనే రుసుము చెల్లించాల్సి వస్తుందని దీని అర్థం కాదని సంబంధిత వర్గాలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి. ప్రస్తుతం పరిశీలిస్తున్న విధానం ప్రధానంగా వ్యక్తుల నుంచి వ్యాపార సంస్థలకు చేసే చెల్లింపులకే వర్తించే అవకాశం ఉంది.

వ్యక్తి నుంచి మరో వ్యక్తికి చేసే యూపీఐ చెల్లింపులు మాత్రం ఉచితంగానే కొనసాగుతాయని తెలుస్తోంది. అంటే ఇద్దరు వ్యక్తుల మధ్య జరిగే సాధారణ యూపీఐ లావాదేవీలపై రుసుము ఉండకపోవచ్చు. అయితే వినియోగదారు ఒక దుకాణం, వ్యాపార సంస్థ లేదా ఇతర వ్యాపార సేవలందించే సంస్థకు అధిక మొత్తాన్ని చెల్లించినప్పుడు రుసుము వర్తించే అవకాశం ఉంది.

రూ.2,000 వరకు జరిగే యూపీఐ లావాదేవీలపై ఎలాంటి రుసుము విధించరాదని కేంద్ర ప్రభుత్వం సోమవారం స్పష్టం చేసింది. బ్యాంకులు లేదా చెల్లింపు వ్యవస్థల సంస్థలు ఈ పరిమితి వరకు యూపీఐ లావాదేవీలపై రుసుము వసూలు చేయకూడదని పేర్కొంది. రూపే ఆధారిత డెబిట్ కార్డుల ద్వారా జరిగే చెల్లింపులకు కూడా ఈ రక్షణ వర్తిస్తుంది.

తాజా నిర్ణయం నేపథ్యంలో రూ.2,000 వరకు యూపీఐ లావాదేవీలకు రుసుము లేకుండా కొనసాగిస్తూ, అధిక విలువైన వ్యాపార లావాదేవీలకు ప్రత్యామ్నాయ రుసుము విధానాన్ని తీసుకురావడానికి అవకాశం ఏర్పడింది. అయితే దీనికి సంబంధించిన పూర్తి కార్యాచరణ విధానం, రుసుము పరిమితులు, ఎవరిపై ఎంత భారం పడుతుంది, వసూలైన మొత్తాన్ని ఎలా పంపిణీ చేస్తారన్న అంశాలపై తుది నిర్ణయం రావాల్సి ఉంది.