శిలాద మహర్షికి పుట్టిన నందీశ్వరుడు బాల్యంనుంచే శివారాధనలో లీనమై, పరమేశ్వరుడి సన్నిధిలోనే ఉండే వరం పొందినవాడిగా పూరాణాలు చెబుతున్నాయి. అందుకే ప్రతి శివాలయంలో గర్భగుడి ఎదుట నంది విగ్రహం దర్శనమిస్తుంది.

నంది కేవలం ఒక వాహనం కాదు, ఆయన ధర్మ స్వరూపుడు. నంది యొక్క నాలుగు కాళ్లు నాలుగు వేదాలను సూచిస్తాయని ఆధ్యాత్మిక గ్రంథాలు వివరిస్తాయి. కలియుగంలో ధర్మం క్షీణిస్తున్నదనే సంకేతంగా నంది విగ్రహాల్లో ఒక కాలు పైకి లేవబెట్టిన రూపం కనిపించడం విశేషంగా భావిస్తారు. మిగిలిన మూడు కాళ్లు మడిచివేసి ఉండటం, ధర్మం క్రమంగా తగ్గిపోతున్నదనే సూచనగా పండితులు విశ్లేషిస్తారు.

శివాలయాల్లో నంది కేవలం ప్రతీకాత్మకంగా ఉండడమే కాదు, ఆలయ రక్షకుడిగా కూడా భావిస్తారు. అనేక క్షేత్రాల్లో నందీశ్వరుని మహిమను తెలియజేసే కథలు స్థానిక స్థలపురాణాలుగా తరతరాలుగా వినిపిస్తూనే ఉన్నాయి. ముఖ్యంగా ఒక ప్రాచీన శివక్షేత్రంలో జరిగిన ఘటన భక్తుల్లో భక్తిని మరింత బలపరుస్తుంది.

అక్కడి కథనం ప్రకారం, ఒకసారి కొంతమంది దొంగలు ఆలయంలోని విలువైన వస్తువులను దోచుకోవాలని ప్రయత్నించారు. రాత్రి వేళలో ఆలయంలోకి చొరబడి తమ పనిని మొదలుపెట్టిన వారు, గర్భగుడి ముందున్న నంది విగ్రహాన్ని పెద్దగా పట్టించుకోలేదని చెబుతారు. అయితే, ఆ సమయంలో ఊహించని సంఘటన జరిగింది.

దొంగలు తమ ప్రయత్నాన్ని కొనసాగిస్తున్న వేళ, అకస్మాత్తుగా ఆలయం అంతటా ఒక గర్జన వినిపించిందని కథనం చెబుతుంది. నంది విగ్రహం సజీవంగా మారినట్టుగా అనిపించి, దొంగలపై విరుచుకుపడిందని స్థానికులు నమ్ముతారు. భయంతో వణికిపోయిన దొంగలు తమ ప్రాణాలను రక్షించుకునేందుకు అక్కడి నుంచి పారిపోయారని చెబుతారు. ఈ ఘటన తర్వాత ఆ ఆలయానికి నంది కాపలా మరింత విశ్వాసాన్ని తెచ్చిందని అంటారు.

ఈ సంఘటన తర్వాత ఆ క్షేత్రానికి భక్తుల రాక పెరిగిందని స్థానికులు చెబుతున్నారు. నందీశ్వరుడు కేవలం దర్శనార్థం కూర్చున్న విగ్రహం కాదని, ఆలయాన్ని కాపాడే దైవ శక్తిగా భావించే విశ్వాసం మరింత బలపడింది. నంది ముందు మనసులోని కోరికను చెప్పుకుంటే అది పరమేశ్వరునికి నేరుగా చేరుతుందని భక్తులు విశ్వసిస్తారు.

ఇలాంటి కథలు కేవలం పురాణాల్లో మాత్రమే కాకుండా, మన చుట్టూ ఉన్న ఆలయాల చరిత్రలో కూడా కనిపిస్తుంటాయి. ఇవి భక్తిలోని నమ్మకాన్ని, సంప్రదాయాల విలువను తెలియజేస్తూ తరతరాలకు స్ఫూర్తిగా నిలుస్తున్నాయి. నందీశ్వరుడి మహిమను చాటే ఈ క్షేత్ర కథనం, భక్తులలో ఆధ్యాత్మిక భావనను మరింతగా పెంచుతోంది.

మొత్తానికి, నంది అనేది కేవలం శివుడి వాహనం మాత్రమే కాకుండా, ధర్మానికి ప్రతీకగా, ఆలయ రక్షకుడిగా, భక్తుల కోరికలను శివుడికి చేరవేసే దైవంగా భావించబడుతున్నాడు. ఈ విశ్వాసం కారణంగానే ప్రతి శివాలయంలో నందీశ్వరునికి ప్రత్యేక స్థానం లభించింది.