నేడు మనం అత్యాధునిక మల్టీప్లెక్స్‌లు, ఐమాక్స్ స్క్రీన్‌లు, మరియు డాల్బీ అట్మాస్ సౌండ్ సిస్టమ్స్‌తో సినిమాలను ఎంజాయ్ చేస్తున్నాం. కానీ, అసలు తెలుగు నేల మీద వెండితెర అద్భుతం ఎక్కడ మొదలైందో మీకు తెలుసా?

దాదాపు వంద ఏళ్ల క్రితం, అసలు సినిమా అంటేనే తెలియని రోజుల్లో, ఒక వ్యక్తి కన్న కల తెలుగు చలనచిత్ర చరిత్రను మలుపు తిప్పింది. ఆయనే రఘుపతి వెంకయ్య నాయుడు. తెలుగు సినిమా పితామహుడు అని పిలవబడే ఆయన, మద్రాసులో మొదటి థియేటర్ నిర్మించినప్పటికీ, ప్రస్తుత తెలుగు రాష్ట్రాల్లో మొట్టమొదటి సినిమా హాలు మాత్రం మన విజయవాడలో రూపుదిద్దుకుంది. 1921వ సంవత్సరంలో విజయవాడ నడిబొడ్డున 'మరుత్ ప్రసాద్' అనే పేరుతో ఒక సినిమా థియేటర్ వెలిసింది.

అప్పట్లో అది కేవలం ఒక చిన్న తాటాకు పాక లాంటి నిర్మాణం మాత్రమే. కానీ, ఆ చిన్న పాకలోనే వెండితెర వింతలను చూసేందుకు వేలాది మంది ప్రజలు ఎగబడేవారు. ఆ రోజుల్లో సినిమాలు అంటే ఇప్పుడున్నట్లుగా మాటలు ఉండేవి కావు. కేవలం బొమ్మలు మాత్రమే కదిలేవి, వాటిని 'మూకీ' చిత్రాలు అని పిలిచేవారు.

ఆ కదిలే బొమ్మల వెనుక ఒక హార్మోనియం వాయిద్యకారుడు లేదా ఒక వ్యాఖ్యాత ఉండి కథను వివరించేవారు. 'మరుత్ ప్రసాద్' థియేటర్ అప్పట్లో ఒక వింతగా, ఒక సంబరంగా ఉండేది. విజయవాడలోని గాంధీ నగర్ ప్రాంతంలో ఈ థియేటర్ ఉండేదని చరిత్రకారులు చెబుతుంటారు. ఆ తర్వాత కాలంలో దీనికి 'మారుతి టాకీస్' అని పేరు మార్చారు.

అప్పట్లో కేవలం ఒక అణా లేదా రెండు అణాలకే సినిమా చూపించేవారట. నేటి తరం ప్రేక్షకులకు ఇది నమ్మశక్యం కాని విషయమే అయినా, ఆ రోజుల్లో అదొక పెద్ద విలాసం. ఈ థియేటర్ కేవలం వినోదానికి మాత్రమే పరిమితం కాలేదు, స్వాతంత్ర్య ఉద్యమ సమయంలో కూడా కీలక పాత్ర పోషించింది. దేశభక్తి చిత్రాలు ప్రదర్శిస్తున్నప్పుడు ప్రజలు తండోపతండాలుగా వచ్చి అప్పట్లో బ్రిటీష్ వారిపై తమ నిరసనను వ్యక్తం చేసేవారు.

అయితే, ఈ ప్రస్థానం అక్కడితో ఆగలేదు. 1930ల నాటికి టాకీ సినిమాలు (మాటలు ఉన్న సినిమాలు) రావడంతో థియేటర్ల స్వరూపం మారిపోయింది. విజయవాడ తర్వాత కాకినాడ, రాజమండ్రి, విశాఖపట్నం వంటి నగరాల్లో కూడా సినిమా హాళ్లు వెలిశాయి. కానీ, 'మారుతి టాకీస్' వేసిన పునాది మాత్రం అజరామరం.

నేడు మనం చూస్తున్న వేల కోట్ల రూపాయల తెలుగు సినీ సామ్రాజ్యానికి ఈ చిన్న థియేటరే తొలి మెట్టు. సినిమా చూస్తున్నప్పుడు మనకు కలిగే ఆ ఉద్వేగం, ఆ విజిల్స్, ఆ ఆనందం అన్నీ ఆనాడు మరుత్ ప్రసాద్ థియేటర్ గోడల మధ్యే మొగ్గతొడిగాయి. తెలుగు రాష్ట్రాల సినీ చరిత్రను తెలుసుకోవాలంటే, ఖచ్చితంగా మనం ఈ మొదటి థియేటర్ గురించి, ఆ కాలం నాటి ప్రేక్షకుల ఉత్సాహం గురించి తెలుసుకోవాల్సిందే. ఇది కేవలం ఒక కట్టడం కాదు, కోట్లాది మంది తెలుగు వారి సినీ ఆరాధనకు నిలువుటద్దం.