వారి హాజరుతో దేశంలో ఐక్యత, ధైర్యం, భద్రతపై విశ్వాసం ఉన్నట్లు సంకేతాలు వెళ్లాయి. ఇదే సమయంలో యుద్ధానికి శాశ్వత ముగింపు కోసం జరుగుతున్న చర్చల్లో అమెరికా ఒత్తిడిని ఇరాన్ ఎదుర్కొంటోంది. అంత్యక్రియలకు హాజరైన లక్షలాది మంది "అమెరికా నశించాలి", "ఇజ్రాయెల్ నశించాలి" అంటూ నినాదాలు చేశారు. ఫిబ్రవరి 28న జరిగిన వైమానిక దాడిలో 86 ఏళ్ల ఖమేనీతో పాటు పలువురు అగ్రనేతలు మరణించిన ఘటనకు ప్రతీకారం తీర్చుకోవాలని డిమాండ్ చేశారు. కొందరు కఠినవాదులు అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్‌ను హత్య చేయాలని కూడా పిలుపునిచ్చారు.

కొత్త సుప్రీం లీడర్ మాత్రం...కొత్త సుప్రీం లీడర్ అయతుల్లా మొజ్తబా ఖమేనీ ఇప్పటివరకు అంత్యక్రియల్లో కనిపించలేదు. తన తండ్రి మరణించిన వైమానిక దాడిలో ఆయన్ను కూడా గాయపరిచినట్లు వార్తలు రావడంతో ప్రస్తుతం రహస్య ప్రాంతంలో ఉన్నట్లు భావిస్తున్నారు.ఏప్రిల్‌లో కాల్పుల విరమణ అమల్లోకి రాకముందు జరిగిన యుద్ధంలో ఇజ్రాయెల్ పలువురు ఇరాన్ అగ్రనేతలను లక్ష్యంగా చేసుకుంది. కనీసం ఒక సందర్భంలో వారి బహిరంగ హాజరును ఆధారంగా తీసుకుని దాడి చేసినట్లు భావిస్తున్నారు. మొజ్తబా ఖమేనీని కూడా హతమారుస్తామని ఇజ్రాయెల్ హెచ్చరించింది.ఇక మరోవైపు హోర్ముజ్ జలసంధిని పూర్తిగా తెరవడం, ఇరాన్ అణు కార్యక్రమాన్ని వెనక్కి తగ్గించడం, యుద్ధానికి శాశ్వత ముగింపు తీసుకురావడం లక్ష్యంగా అమెరికా చర్చలను కొనసాగిస్తోంది. అయితే ఖమేనీ అంత్యక్రియలు పూర్తయ్యే వరకు ఈ చర్చలు నిలిచిపోయే అవకాశం కనిపిస్తోంది.అంత్యక్రియలకు వచ్చిన నర్సు జిబా నదేరి మాట్లాడుతూ, "ప్రతీకారం తీర్చుకోవాలనే పిలుపు విన్నాను. కానీ మనం ఏం చేయాలో మన నాయకుడే చెప్పాలి. ఆయన ఆదేశాలను పాటించాలి" అని అన్నారు.అగ్రనేతల హాజరు...టెహ్రాన్ గ్రాండ్ మొసల్లాలో జరిగిన ప్రార్థనలకు 97 ఏళ్ల షియా మతపెద్ద అయతుల్లా జాఫర్ సోభానీ నాయకత్వం వహించారు. ఖమేనీతో పాటు దాడిలో మరణించిన ఆయన కుటుంబ సభ్యుల కోసం ప్రత్యేక ప్రార్థనలు చేశారు.ఖమేనీ కుమారులు మసూద్, మేయ్‌సమ్, మొస్తఫా కూడా ఈ కార్యక్రమానికి హాజరయ్యారు. యుద్ధం తర్వాత వారు తొలిసారి బహిరంగంగా కనిపించారు. రివల్యూషనరీ గార్డ్ అధిపతి జనరల్ అహ్మద్ వాహిది కూడా భద్రతా సిబ్బంది మధ్య నల్లటి టోపీ ధరించి కనిపించారు.ఇరాన్ అధ్యక్షుడు మసూద్ పెజెష్కియన్, పార్లమెంట్ స్పీకర్ మొహమ్మద్ బాఘర్ ఖలీబాఫ్, రివల్యూషనరీ గార్డ్‌కు చెందిన కుద్స్ దళాధిపతి ఇస్మాయిల్ ఖానీ కూడా అంత్యక్రియల్లో పాల్గొన్నారు.నల్లటి దుస్తులు ధరించిన ప్రజలు ఖమేనీ చిత్రాలతో కూడిన జెండాలు, బ్యానర్లు పట్టుకుని నివాళులు అర్పించారు.ట్రంప్‌పై ఆగ్రహం...గ్రాండ్ మొసల్లా ప్రాంగణంలో ట్రంప్, ఇజ్రాయెల్ ప్రధాని బెంజమిన్ నెతన్యాహుపై వ్యతిరేక పోస్టర్లు, గోడలపై నినాదాలు కనిపించాయి. ప్రార్థనలకు ముందు కార్యక్రమాన్ని నిర్వహించిన కవి మొహమ్మద్ రసౌలి మాట్లాడుతూ, "ప్రపంచంలో అతిపెద్ద దుర్మార్గుడు ఇంకా ఎందుకు బతికే ఉన్నాడు?" అంటూ ట్రంప్‌ను ఉద్దేశించి ప్రశ్నించారు. "ట్రంప్‌కు ఇక ప్రపంచం మంచిది కాదు" అని చెప్పగానే అక్కడున్న ప్రజలు హర్షధ్వానాలు చేశారు. కిరాణా దుకాణంలో పనిచేసే 29 ఏళ్ల ఘోలామ్‌రెజా సబూనీ మాట్లాడుతూ, "ప్రతీకారం కోరడానికే వచ్చాను. వారు మా మత గురువును చంపారు. వారి నాయకుడు ట్రంప్‌ను కూడా చంపాలి" అని అన్నారు. అదే సమయంలో అమెరికా రాజధాని వాషింగ్టన్‌లో జరిగిన కార్యక్రమంలో ట్రంప్ మాట్లాడుతూ, "అమెరికా సైన్యం గొప్ప విజయాలు సాధించింది. వెనిజులా, ఇరాన్ పరిస్థితి చూడండి. వారి సైనిక శక్తిని పూర్తిగా ధ్వంసం చేశాం" అని అన్నారు. 2020లో కుద్స్ దళాధిపతి జనరల్ ఖాసిం సులేమానీ హత్యకు ట్రంప్ ఆదేశాలు ఇవ్వడంతో ఆయనపై ఇరాన్ నుంచి ముప్పు ఉందని అమెరికా అధికారులు చాలా కాలంగా నిఘా కొనసాగిస్తున్నారు. ట్రంప్‌ను హత్య చేయాలనే కుట్రలు లేవని ఇరాన్ పలుమార్లు ఖండించినా, కఠినవాద ప్రచారంలో మాత్రం ఆయనను లక్ష్యంగా చూపించే దృశ్యాలు తరచూ కనిపించాయి. యుద్ధ సమయంలో ట్రంప్ కూడా ఇరాన్ నాగరికతను నాశనం చేస్తామని హెచ్చరించారు.అంత్యక్రియల తర్వాతే చర్చలు...ఖమేనీ భౌతికకాయాన్ని ఇరాన్‌లోని పలు నగరాలతో పాటు పొరుగు దేశమైన ఇరాక్‌కు కూడా తీసుకెళ్లనున్నారు. సోమవారం టెహ్రాన్ వీధుల్లో అంతిమయాత్ర నిర్వహించేందుకు అధికారులు ఏర్పాట్లు చేశారు. ఇందుకోసం రహదారులు, గగనతలం మూసివేశారు. గురువారం మష్హద్‌లోని ఇమామ్ రిజా దర్గా వద్ద ఖమేనీకి అంత్యక్రియలు నిర్వహించనున్నారు. అదే ఆయన జన్మస్థలం.ఈ కార్యక్రమానికి ఎంతమంది హాజరయ్యారో అధికారులు వెల్లడించలేదు. ఇరాన్‌లోని ఇతర నగరాల్లో కూడా సంతాప కార్యక్రమాలు జరిగాయి.హోర్ముజ్ జలసంధిపై కొంత నియంత్రణ కోరుతున్న ఇరాన్‌కు మద్దతుగా ఈ అంత్యక్రియలు ఐక్యత ప్రదర్శనగా కూడా మారాయి. ప్రపంచ ఇంధన రవాణాకు కీలకమైన ఈ జలసంధిని యుద్ధ సమయంలో ఇరాన్ మూసివేసింది. ఈ అంశంతో పాటు అణు కార్యక్రమం, లెబనాన్‌లో ఇరాన్ మద్దతు ఉన్న హెజ్బొల్లా వ్యవహారంపై అమెరికా, ఇరాన్ మధ్య ఇంకా విభేదాలు కొనసాగుతున్నాయి.గత 72 గంటల్లో హోర్ముజ్ జలసంధి గుండా 70 నౌకల రాకపోకలకు సహకరించినట్లు అమెరికా నౌకాదళ పర్యవేక్షణలో పనిచేసే బహుళజాతి సముద్ర భద్రతా సంస్థ తెలిపింది. శనివారం ఒక్కరోజే 18 ప్రయాణాలు జరిగాయని వెల్లడించింది. ఒమాన్, ఇరాన్ సమీప సముద్ర మార్గాల్లో రాకపోకలు కొనసాగుతున్నప్పటికీ యుద్ధానికి ముందు ఉన్న స్థాయికి చేరలేదని పేర్కొంది. ప్రమాద స్థాయి ఇంకా ఎక్కువగానే ఉందని, సముద్రంలో మైన్ల తొలగింపు పనులు కొనసాగుతున్నాయని తెలిపింది.అంత్యక్రియలకు వచ్చిన మొహమ్మద్ రెజా షరీఫీ మాట్లాడుతూ, "మన అమరవీర నాయకుడి త్యాగాన్ని అవమానించేలా విదేశాంగ విధానం ఉండకూడదు. ప్రభుత్వం గట్టిగా స్పందిస్తుందని ఆశిస్తున్నాను" అని అన్నారు.