ఊపిరితిత్తులు, గుండెపై దీని ప్రభావం ఎంత తీవ్రంగా ఉంటుందో డాక్టర్ మాటల్లో తెలుసుకుందాం.

శ్వాసకోశ వైరస్ అయినందున, H1N1 మన శ్వాసనాళాల ద్వారా శరీరంలోకి ప్రవేశిస్తుంది. కాబట్టి ఊపిరితిత్తులే దీనికి ప్రధాన కేంద్రం.

1. ​సాధారణ దశ: వైరస్ ఎగువ శ్వాసనాళాలకే పరిమితమైనప్పుడు గొంతు నొప్పి, దగ్గు వంటివి వస్తాయి.
   
2. తీవ్రమైన దశ: వైరస్ ఊపిరితిత్తుల లోపలి భాగాలకు (దిగువ శ్వాసకోశ వ్యవస్థ) చేరినప్పుడు పరిస్థితి వేగంగా విషమిస్తుంది.
   

మన ఊపిరితిత్తుల్లో ఆక్సిజన్, కార్బన్ డై ఆక్సైడ్ మార్పిడి జరిగే సున్నితమైన గాలి సంచుల (Alveoli) కణాలపై ఈ వైరస్ నేరుగా దాడి చేస్తుంది. దీనివల్ల శరీరం తీవ్రమైన రోగనిరోధక ప్రతిస్పందనను చూపుతుంది. వైరస్‌తో పోరాడే క్రమంలో ఊపిరితిత్తుల్లో వాపు (Inflammation), ద్రవాలు చేరడం మొదలవుతాయి.

1. ​వైరల్ న్యుమోనియా (Viral Pneumonia): సాధారణ బ్యాక్టీరియల్ న్యుమోనియా ఊపిరితిత్తుల్లోని ఒక భాగానికే పరిమితం కావచ్చు. కానీ H1N1 వైరల్ న్యుమోనియా రెండు ఊపిరితిత్తులకూ వేగంగా వ్యాపించి, తీవ్రమైన వాపును కలిగించి శ్వాస తీసుకోవడం కష్టతరం చేస్తుంది.
   
2. ద్వితీయ బాక్టీరియల్ ఇన్ఫెక్షన్లు: ఈ వైరస్ ఊపిరితిత్తుల సహజ రక్షణ వ్యవస్థను బలహీనపరుస్తుంది. దీనివల్ల స్ట్రెప్టోకోకస్, స్టెఫిలోకోకస్ వంటి బాక్టీరియాలు సులభంగా దాడి చేసి, రెండోసారి మరింత తీవ్రమైన న్యుమోనియాకు దారితీస్తాయి.
   
3. అక్యూట్ రెస్పిరేటరీ డిస్ట్రెస్ సిండ్రోమ్ (ARDS): ఇది అత్యంత ప్రమాదకరమైన పరిస్థితి. ఊపిరితిత్తుల్లోని గాలి సంచుల్లో ఇన్ఫ్లమేటరీ ద్రవాలు నిండిపోతాయి. ఊపిరితిత్తులు బిగుతుగా మారి, రక్తంలోకి ఆక్సిజన్‌ను చేర్చలేవు. ఈ దశలో రోగి ప్రాణాలను కాపాడటానికి 'మెకానికల్ వెంటిలేటర్' తప్పనిసరి అవుతుంది.
   

ఊపిరితిత్తులు, గుండె ఒకదానితో ఒకటి అనుసంధానమై పనిచేసే అవయవాలు. ఒకదానికి సమస్య వస్తే మరొకటి ప్రభావితమవుతుంది. స్వైన్ ఫ్లూ రెండు మార్గాల్లో గుండెపై భారాన్ని పెంచుతుంది:

1. ​తీవ్రమైన అంతర్గత వాపు
   
2. వైరస్ నేరుగా గుండెపై ప్రభావం చూపడం.
   

వైరస్‌తో పోరాడే సమయంలో శరీరం 'సైటోకైన్స్' (Cytokines) అనే ప్రోటీన్లను అధికంగా విడుదల చేస్తుంది. ఈ "సైటోకైన్ స్టార్మ్" గుండె పనితీరును అస్తవ్యస్తం చేస్తుంది. కొన్నిసార్లు వైరస్ నేరుగా గుండె కణజాలంపై దాడి చేస్తుందని పరిశోధనలు చెబుతున్నాయి.

• మయోకార్డిటిస్, పెరికార్డిటిస్: గుండె కండరాలకు (మయోకార్డిటిస్) లేదా గుండె చుట్టూ ఉండే పొరకు (పెరికార్డిటిస్) వాపు రావడం. దీనివల్ల గుండె పంపింగ్ సామర్థ్యం తగ్గి, ఛాతీలో తీవ్రమైన నొప్పి వస్తుంది.
  
• గుండె లయ తప్పడం: శరీరంలో వాపు, రక్తంలో ఆక్సిజన్ స్థాయిలు తగ్గడం వల్ల గుండె విద్యుత్ వ్యవస్థ దెబ్బతిని, గుండె కొట్టుకునే వేగం అసాధారణంగా మారుతుంది.
  
• గుండెపోటు: రక్తనాళాల్లో ఇప్పటికే పూడికలు (Plaque) ఉన్నవారిలో, ఈ ఇన్ఫెక్షన్ తెచ్చే ఒత్తిడి వల్ల ఆ పూడికలు చిట్లిపోయి ఆకస్మిక గుండెపోటు వచ్చే ప్రమాదం ఉంటుంది.
  
• క్రానిక్ హార్ట్ ఫెయిల్యూర్ తీవ్రమవడం: ఇప్పటికే గుండె బలహీనంగా ఉన్నవారు, ఇన్ఫెక్షన్ సమయంలో శరీరానికి అవసరమైన భారీ ఆక్సిజన్ డిమాండ్‌ను తట్టుకోలేక హార్ట్ ఫెయిల్యూర్‌కు గురవుతారు.
  

ఆరోగ్యంగా ఉన్నవారిలో తగిన విశ్రాంతి, ఒసెల్టామివిర్ (Oseltamivir) వంటి యాంటీవైరల్ మందులతో స్వైన్ ఫ్లూ తగ్గుతుంది. కానీ గర్భిణులు, చిన్నపిల్లలు, వృద్ధులు, ఆస్తమా, సీవోపీడీ (COPD) లేదా గుండె జబ్బులు ఉన్నవారు చాలా జాగ్రత్తగా ఉండాలి.

కింద లక్షణాలు కనిపిస్తే వెంటనే ఎమర్జెన్సీ వైద్య సహాయం తీసుకోవాలి

• ​శ్వాస సరిగ్గా అందకపోవడం లేదా శ్వాస తీసుకోవడంలో తీవ్ర ఇబ్బంది
• ఛాతీలో నిరంతర నొప్పి లేదా ఒత్తిడి
• అకస్మాత్తుగా తల తిరగడం, గందరగోళం (Confusion), స్పృహ తప్పడం
• పెదవులు లేదా ముఖం నీలంగా మారడం (రక్తంలో ఆక్సిజన్ పడిపోయిందనడానికి సంకేతం)
• జ్వరం లేదా దగ్గు తగ్గి మళ్లీ అంతకంటే తీవ్రంగా తిరగబెట్టడం
  

స్వైన్ ఫ్లూ అనేది కేవలం సీజనల్ సమస్య మాత్రమే కాదు. ఇది మన కీలక అవయవాలను ఎంతగా ఒత్తిడికి గురిచేస్తుందో తెలిపే హెచ్చరిక. నివారణే అత్యుత్తమ మార్గం. ప్రతి ఏటా ఫ్లూ వ్యాక్సిన్ (Annual Flu Vaccination) వేయించుకోవడం ద్వారా తీవ్రమైన H1N1 సమస్యల నుండి రక్షణ పొందవచ్చు. లక్షణాలను ముందుగానే గుర్తించి చికిత్స తీసుకుంటే ప్రాణాలను కాపాడుకోవచ్చు.

సమయం తెలుగు సంప్రదించిన వైద్య నిపుణులు
​డాక్టర్ శరత్ చంద్ర భృంగి,​
కన్సల్టెంట్ ఇంటర్వెన్షనల్ పల్మనాలజిస్ట్,
అవేర్ గ్లెనెగల్స్ హాస్పిటల్, ఎల్బీ నగర్.