ఆంధ్రప్రదేశ్లో బాయిలర్ కోడి ధరలు వినియోగదారులను తీవ్రంగా కలచివేస్తున్నాయి. ఫారం వద్ద కిలో రూ.108కు లభించే లైవ్ బ్రాయిలర్, రిటైల్లో రూ.135కు, డ్రెస్డ్ స్కిన్తో రూ.209కు, స్కిన్లెస్ రూ.236కు అమ్ముతున్నారు.
ట్రాన్స్పోర్టు, ఇతర ఖర్చులు కలిపి 10 శాతం పెంచినా డ్రెస్డ్ చికెన్ ధర సగం కంటే ఎక్కువగా ఉండటం ఎందుకు? ఈ అంతరం వెనుక ఉన్న ఆర్థిక, వాణిజ్య, వినియోగదారు డైనమిక్స్ ఏమిటి?
1. డ్రెసింగ్ ప్రాసెస్, యీల్డ్ లాస్
లైవ్ బరువు నుంచి డ్రెస్డ్ చికెన్కు మారేటప్పుడు 25-30 శాతం బరువు తగ్గుతుంది (ఎముకలు, తల, కాళ్లు, రక్తం, స్కిన్ తొలగించడం వల్ల). రూ.108 లైవ్ కోడి నుంచి సుమారు 0.7- 0.75 కేజీ డ్రెస్డ్ మాత్రమే వస్తుంది. కాబట్టి ప్రతి కేజీ డ్రెస్డ్ ఖర్చు సహజంగానే పెరుగుతుంది. స్కిన్ తొలగించడం అదనపు శ్రమ, సమయం తీసుకుంటుంది.
2. ప్రాసెసింగ్, లేబర్, ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ ఖర్చులు
స్లాటరింగ్, క్లీనింగ్, ప్యాకింగ్, హైజీన్ మెయింటైనెన్స్, కోల్డ్ స్టోరేజ్ (పాక్షికంగా) ఇవన్నీ అదనపు ఖర్చులు. ఇండియాలో ఇప్పటికీ 80-90 శాతం చికెన్ లైవ్ బర్డ్ మార్కెట్ల ద్వారా విక్రయమవుతుంది. డ్రెస్డ్ సెగ్మెంట్ చిన్న స్థాయి షాపులు, ప్రాసెసర్ల ద్వారా నడుస్తుంది. వారి మార్జిన్లు ఎక్కువగా ఉంటాయి.

3. మిడిల్మెన్ మార్జిన్లు, సప్లై చైన్
ఫారం → ట్రేడర్ → వోల్సేల్ → రిటైల్ షాపు వరకు బహుళ స్థాయి మార్జిన్లు ఉంటాయి. రిటైలర్లు డ్రెస్డ్ చికెన్పై ఎక్కువ లాభం చూస్తారు. ఎందుకంటే అది "వాల్యూ యాడెడ్" ఉత్పత్తి. ట్రాన్స్పోర్టు, మార్కెట్ ఫీజు, వేస్టేజ్ కూడా జతవుతాయి.
4. డిమాండ్, కన్వీనియన్స్
పని బిజీ ఉన్న నగరవాసులు, హోటల్స్, ఇన్స్టిట్యూషన్లు డ్రెస్డ్, స్కిన్లెస్ను ఇష్టపడతారు. ఇది రెడీ-టు-కుక్. దీనికి ప్రీమియం చెల్లించడానికి సిద్ధమవుతారు. స్కిన్లెస్ మరింత ఆరోగ్యకరమైనదని భావన కూడా ఉంది.
వినియోగదారుల స్పందన ఏమిటి?
విజయవాడ, హైదరాబాద్, విశాఖలోని మార్కెట్లలో వినియోగదారులు తీవ్ర అసంతృప్తి వ్యక్తం చేస్తున్నారు. "లైవ్ కోడి రూ.130-150 ఉంటే డ్రెస్డ్ రూ.200+ ఎందుకు? మేము మోసపోతున్నామా?" అని అంటున్నారు. అనేక మంది ఇప్పటికీ లైవ్ బర్డ్ కొని ఇంటి దగ్గర కట్ చేయించుకుంటున్నారు. తాజాతనం, తక్కువ ధర కోసం.
కొందరు మధ్యతరగతి వినియోగదారులు "స్కిన్లెస్ కొనేస్తున్నాం కానీ హార్ట్ బర్న్ అవుతోంది" అంటున్నారు. సీజనల్ డిమాండ్ (సంక్రాంతి, రంజాన్, వేసవి), బర్డ్ ఫ్లూ భయాలు, ఫీడ్ ఖర్చులు పెరగడం వల్ల ధరలు హెచ్చుతగ్గులు చూస్తున్నాయి. కొన్ని సమయాల్లో డ్రెస్డ్ రూ.300-400 వరకు కూడా చేరాయి.
మార్కెట్ రియాలిటీ
భారతదేశంలో పౌల్ట్రీ సెక్టర్ ఇప్పటికీ అసంఘటితం. ఇంటిగ్రేటెడ్ కంపెనీలు (వెంకోబ్, స్కైలార్క్ వంటివి) పెరుగుతున్నా, చాలా మంది చిన్న ఫార్మర్లు లైవ్ సేల్స్పైనే ఆధారపడతారు. డ్రెస్డ్ సెగ్మెంట్ నగరాల్లో మాత్రమే వృద్ధి చెందుతోంది. లాంగ్ టర్మ్లో కోల్డ్ చైన్, ప్రాసెస్డ్ మీట్ పెరిగితే ధరల స్థిరత్వం వస్తుందని నిపుణులు చెబుతున్నారు. కానీ ప్రస్తుతం వినియోగదారుడే భారం మోస్తున్నాడు.
ఫారం ధర రూ.108 నుంచి డ్రెస్డ్ స్కిన్లెస్ రూ.236 వరకు పెరగడం వెనుక యీల్డ్ లాస్, ప్రాసెసింగ్ ఖర్చులు, మార్జిన్లు, కన్వీనియన్స్ ప్రీమియం ఉన్నాయి. వినియోగదారులు తాజాతనం కోసం లైవ్ను, సౌకర్యం కోసం డ్రెస్డ్ను ఎంచుకుంటున్నారు. కానీ ఈ అంతరం తగ్గాలంటే సప్లై చైన్ సమర్థవంతం కావాలి, పారదర్శకత పెరగాలి. లేదంటే కోడి మాంసం మధ్యతరగతి టేబుల్ నుంచి దూరమవుతుంది.

