శ్రీకాకుళం జిల్లా నరసన్నపేటలో స్వచ్ఛాంధ్ర-స్వర్ణాంధ్ర కార్యక్రమంలో ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు చేసిన ప్రకటన రాష్ట్ర రాజకీయాల్లోనే కాదు, దేశవ్యాప్తంగా చర్చనీయాంశమైంది.

"పిల్లలే అసలైన సంపద. జనాభా తగ్గుదల ఆందోళన కలిగిస్తోంది. మూడో సంతానానికి రూ.30 వేలు, నాలుగో సంతానానికి రూ.40 వేలు ప్రోత్సాహకం ఇస్తాం. 'పిల్లలే సంపద' పేరుతో కొత్త కార్యక్రమం తీసుకువస్తాం" అని ప్రకటించారు. గతంలో కుటుంబ నియంత్రణ పై ఉద్ధృతంగా పనిచేసిన ఆయనే ఇప్పుడు "పాపులేషన్ మేనేజ్‌మెంట్" పేరుతో జననాల రేటు పెంచాలని పిలుపు నిచ్చారు. ఇది సాధారణ ప్రకటన కాదు. ఇది రాష్ట్ర జనాభా విధానంలో పెద్ద మలుపు.

గతం ఏమిటి?

భారతదేశంలో జనాభా నియంత్రణ ఉద్యమం 1950ల నుంచి మొదలైంది. 1975-77 ఎమర్జెన్సీ కాలంలో ఇందిరా గాంధీ పాలనలో సంజయ్ గాంధీ నాయకత్వంలో జరిగిన బలవంతపు నొప్పుల తొలగింపు (వాసెక్టమీ) ఉద్యమం చరిత్రలో నల్ల అధ్యాయం. కేవలం ఒక సంవత్సరంలోనే 62 లక్షల మంది పురుషులు బలవంతంగా ఆపరేషన్ చేయించుకోవాల్సి వచ్చింది. వేల మంది మరణించారు. పేదలు, దళితులు, మైనారిటీలు, రోడ్లపై తిరిటే పిచ్చివారని కూడా లక్ష్యంగా చేసుకున్నారు. "హం దో, హమారే దో" నినాదంతో చిన్న కుటుంబాలను ప్రోత్సహించారు. ఆంధ్రప్రదేశ్‌తో సహా దక్షిణ రాష్ట్రాల్లో ఈ పాలసీలు సక్సెస్ అయ్యాయి. 1993లో ఏపీలో టోటల్ ఫెర్టిలిటీ రేటు (TFR) 3.0 ఉండగా, 2005 నాటికి రీప్లేస్‌మెంట్ లెవల్ (2.1)కి చేరుకుంది. NFHS-5 (2019-21) ప్రకారం ఏపీ TFR 1.5కి పడిపోయింది. దేశ సగటు 1.9 కంటే తక్కువ. ఇది విజయం కాదా? కానీ ఇప్పుడు అదే ప్రభుత్వాలు "జనాభా తగ్గుదల ఆందోళన" అంటున్నాయి.

నేటి పరిస్థితి ఏమిటి?

ఏపీలో 2023లో 6.7 లక్షల జననాలు నమోదయ్యాయి. కానీ 2047 నాటికి 23 శాతం జనాభా 60 ఏళ్లు పైబడిన వృద్ధులు అవుతారని అంచనా.
కార్మిక శక్తి తగ్గుతుంది. ఆర్థిక వ్యవస్థపై భారం పెరుగుతుంది. లోక్‌సభా సీట్లు,
నిధులు తగ్గే ప్రమాదం
ఉంది. దక్షిణ రాష్ట్రాలన్నీ ఇదే సమస్య ఎదుర్కొంటున్నాయి. ప్రపంచవ్యాప్తంగా జపాన్,
చైనా, యూరప్ దేశాలు కూడా ఇలాంటి ప్రోత్సాహకాలు
ఇస్తున్నాయి. కానీ ఇక్కడ ప్రశ్న ఒకటి... ఈ సమస్యకు పరిష్కారం కేవలం మూడో, నాలుగో పిల్లవాడికి నగదు బహుమతి నా? పేద కుటుంబాలకు రూ.30-40 వేలు ఇచ్చి పిల్లల్ని కనమనడం ఎంతవరకు సమంజసం?

చరిత్రలో రాజులు మహిళల స్తనాలపై పన్ను (ములక్కరం) వేశారని చెప్పుకుంటాం. ఇప్పుడు ప్రభుత్వం పేద మహిళల గర్భాలపై 'ప్రోత్సాహకాల' పేరుతో వల వేస్తోందా? గతంలో బలవంతపు నొప్పుల తొలగింపు, ఇప్పుడు బలవంతపు జననాలు, రెండూ మహిళల శరీరాన్ని, నిర్ణయ స్వేచ్ఛను రాజకీయ సాధనంగా ఉపయోగించడమే కదా!

పాలకులు చెబితే వినాల్సిందేనా?

ప్రజాస్వామ్యం అంటే ఎన్నికల్లో ఓటు వేయడం మాత్రమే కాదు. ప్రభుత్వ నీతులను ప్రశ్నించడం, విమర్శించడం, ప్రత్యామ్నాయాలు సూచించడం కూడా. "పాలకులు చెబితే వినాల్సిందే" అన్న భావన రాజ్యాంగ వ్యతిరేకం. ప్రజలు తమ కుటుంబ ప్రణాళికను తామే నిర్ణయించాలి. ఆర్థిక స్థితి, విద్య, ఆరోగ్యం, పర్యావరణం చూసి ఆలోచించుకోవాలి. పిల్లల సంఖ్య పెంచాలని ప్రోత్సాహకాలు ఇచ్చి, తర్వాత వాళ్ల విద్య, ఆరోగ్యం, ఉపాధి బాధ్యత తీసుకోకపోతే? ఏపీలో ఇప్పటికే అంగన్‌వాడీలు బలహీనం, తల్లికి వందనం పథకం కింద రూ.15 వేలు ఇస్తున్నారు కానీ అది సరిపోతుందా?