ఇరాన్ సైనిక వ్యూహాలతో ఉక్రెయిన్ ఈ ముందడుగు వేస్తున్నట్లు కనిపిస్తుంది.

రష్యా ఇప్పటివరకు తన పశ్చిమాన ఉన్న డాన్‌బాస్ ప్రాంతంలోని విశాలమైన భూభాగాలను ఆక్రమించుకుంది. ఇది ఉక్రెయిన్ భూభాగంలో సుమారు 20 శాతానికి సమానం. యుద్ధం జరుగుతున్నంత కాలం, రష్యా నిరంతరం తన ఆధిక్యతను ప్రదర్శించింది. యుద్ధం ప్రారంభమైన తొలి వారాల్లో ఉక్రెయిన్ రాజధాని కీవ్‌ను స్వాధీనం చేసుకునేంత దగ్గరకు కూడా వచ్చింది.

యుద్ధం ప్రారంభంలో చాలా కాలం పాటు, ఉక్రెయిన్ భూభాగాన్ని కోల్పోవడమే కాకుండా, దాని మౌలిక సదుపాయాలకు కూడా భారీ నష్టం వాటిల్లింది. చాలా మంది మరణించారు, పదుల సంఖ్యలో గాయపడ్డారు. రష్యా దాడుల నుంచి తమను తాము రక్షించుకోలేక వేలాది మంది తమ ఇళ్లను వదిలి పారిపోవలసి వచ్చింది.పరిస్థితి రష్యాకు అనుకూలంగా మారింది. ఈ యుద్ధం వ్లాదిమిర్ పుతిన్‌కు అనుకూలంగా ముగియడం కేవలం సమయం మాత్రమే అనిపించింది. గత సంవత్సరం డొనాల్డ్ ట్రంప్ రెండవసారి అమెరికా అధ్యక్షుడిగా తిరిగి వచ్చినప్పుడు, చర్చల ద్వారా యుద్ధాన్ని పరిష్కరిస్తానని ప్రతిజ్ఞ చేశారు.
రష్యా తొలి ఆధిక్యం..
శాంతి ఒప్పందం కోసం ట్రంప్ ప్రయత్నించిన తీరు, ఉక్రెయిన్ ఓడిపోతోందనే విస్తృత అంచనాను స్పష్టంగా ప్రతిబింబించింది. అధ్యక్షుడు వోలోడిమిర్ జెలెన్స్కీ రష్యా డిమాండ్లకు (ఆక్రమిత భూభాగాలను అట్టిపెట్టుకోవడం) తలొగ్గి, యుద్ధాన్ని ముగించడం మంచిదని భావించారు.అమెరికా అధ్యక్షుడు పదవీ బాధ్యతలు స్వీకరించిన కొద్ది రోజులకే, వైట్ హౌస్‌లోని ఓవల్ ఆఫీసులో ఒకవైపు జెలెన్స్కీకి, మరోవైపు ట్రంప్, ఆయన డిప్యూటీ జేడీ వాన్స్‌కు మధ్య జరిగిన అసాధారణమైన బహిరంగ వాగ్వాదంలో ఇది స్పష్టంగా కనిపించింది.ఆ తర్వాత జరిగిన తీవ్ర వాగ్వాదంలో, అమెరికా అధ్యక్షుడు తన ఉక్రెయిన్ సహచరుడి మొండి వైఖరిని మందలిస్తూ, అతని వద్ద "ఆడటానికి ఇంకేమీ అవకాశాలు మిగల్లేదని" అన్నారు. జెలెన్స్కీతో ట్రంప్ ఇంతకంటే సూటిగా చెప్పలేకపోయారు.యుద్ధాన్ని పరిష్కరించుకోండి లేదా ఓటమికి సిద్ధంగా ఉండండి. తన వాదనను బలంగా చెప్పడానికి, "మీరు మూడవ ప్రపంచ యుద్ధంతో జూదం ఆడుతున్నారు" అని ఆయన వ్యాఖ్యానించారు. 2025 ఫిబ్రవరి 28న ఈ వాగ్వాదం జరిగింది. యాదృచ్ఛికంగా, ఈ సంవత్సరం అదే తేదీన అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ దేశాలు ఇరాన్‌పై సైనిక దాడి చేశాయి. ఇది రష్యా-ఉక్రెయిన్ యుద్ధంపై అనుకోని పరిణామానికి దారితీసినట్లు కనిపిస్తోంది.
ఇరాన్ ఊహించని గుణపాఠం..
సైనికంగా ఇజ్రాయెల్, అమెరికా సంయుక్త శక్తికి సాటిరానప్పటికీ, ఇరాన్ తన ఊహించని, అసాధారణమైన ప్రతీకార వ్యూహంతో దురాక్రమణదారుల ప్రణాళికలను నిలువరించింది. పశ్చిమాసియా ప్రాంతంలోని అమెరికా ఆస్తులను లక్ష్యంగా చేసుకోవాలన్న ఇరాన్ ప్రతిచర్యను వాషింగ్టన్, టెల్ అవీవ్ రెండూ ఊహించలేదు.ఇంకా ముఖ్యంగా, అపూర్వమైన చర్యగా, ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థను కుంటుపరిచిన హార్ముజ్ జలసంధిని దిగ్బంధించింది. ఇది అమెరికా మార్కెట్‌పైనే ప్రభావం చూపింది. ఇది ట్రంప్‌కు తీవ్ర ఆందోళన కలిగించింది. ఇరాన్ వ్యూహం నుండి స్ఫూర్తి పొందినట్లుగా, నాటో మిత్రదేశాలను తనకు మరింత పెద్ద, మెరుగైన ఆయుధాలు ఇవ్వమని ఒప్పించేందుకు యూరప్, అమెరికా మధ్య తరచుగా ప్రయాణిస్తున్న జెలెన్స్కీ, తన పంథాను మార్చుకున్నారు. ఇరాన్ యుద్ధ నియమాలను మార్చడం ద్వారా ప్రపంచ అగ్రరాజ్యాన్ని, సైనిక శక్తిని నిలువరించగలిగితే, ఉక్రెయిన్ ఎందుకు నిలువరించలేదు? ఉక్రెయిన్ వ్యూహాన్ని ఇరాన్ వ్యూహంతో ముడిపెడుతూ కీవ్ నుంచి ఎటువంటి అధికారిక వ్యాఖ్య రాలేదు. వాస్తవానికి, ఇద్దరూ ఒకరికొకరు వ్యతిరేక పక్షంలో ఉన్నారు. ఇరాన్‌కు రష్యా మద్దతు ఇస్తుండగా, ఉక్రెయిన్‌కు అమెరికా మద్దతు ఇస్తోంది. కొన్ని రోజుల క్రితం కాస్పియన్ సముద్రంలో ఒక ఇరాన్ సరుకు రవాణా నౌకపై ఉక్రెయిన్ క్షిపణులు దాడి చేశాయి. ఇది కొత్త యుద్ధానికి దారితీస్తుందనే భయాలు తలెత్తాయి. అయితే, ఉక్రెయిన్ క్షమాపణ చెప్పడంతో ఆ సమస్య సద్దుమణిగింది.
వ్యూహాన్ని మార్చుకున్న కీవ్...
కానీ ఇరాన్ వ్యూహాన్ని ఉక్రెయిన్‌తో సహా ప్రపంచవ్యాప్తంగా గమనిస్తున్నారు. రష్యా విషయంలో కీవ్ కూడా అదే స్థితిలో ఉండటంతో, తన శక్తివంతమైన పొరుగు దేశాన్ని ప్రతిఘటించడానికి ఇరాన్ తరహా వ్యూహాన్ని అవలంబించింది.ఇరాన్ యుద్ధానికి చాలా కాలం ముందు నుంచే ఉక్రెయిన్ రష్యాను లక్ష్యంగా చేసుకుని సైనిక డ్రోన్‌లను ఉపయోగించినప్పటికీ, దాని స్థాయిని పెంచలేదు. యుద్ధం మొదలైన మూడు సంవత్సరాలకు పైగా గడిచాక, 2025 జూన్‌లో జరిగిన "ఆపరేషన్ స్పైడర్ వెబ్" మొట్టమొదటి చెప్పుకోదగ్గ ఉక్రెయిన్ డ్రోన్ దాడి.ఈ దాడిలో, 117 రిమోట్-కంట్రోల్డ్ డ్రోన్‌లను విడిభాగాల రూపంలో రష్యా లోపలికి రహస్యంగా తరలించి, వాటిని తిరిగి అమర్చి, ఆ తర్వాత అణ్వాయుధాలు కలిగిన యుద్ధ విమానాలతో సహా అత్యున్నత శ్రేణి బాంబర్లు ఉన్న అత్యంత భద్రత గల వైమానిక స్థావరాలతో సహా పలు లక్ష్యాలపై దాడి చేసేలా నిర్దేశించారు.ఈ అద్భుతమైన "స్పైడర్ వెబ్" ఆపరేషన్, ఓవల్ ఆఫీస్‌లో ట్రంప్, వాన్స్ చేతిలో జెలెన్స్కీ అవమానానికి గురైనందుకు ప్రత్యక్ష ప్రతిస్పందనగా జరిగి ఉండవచ్చు. అయితే, ఇది ఒక్కటే ఉక్రెయిన్ సైనిక వ్యూహాన్ని ప్రాథమికంగా మార్చలేదు.కానీ, ఇప్పుడు ఇటీవలి నెలల్లో, స్వదేశీ డ్రోన్లు, బాలిస్టిక్ క్షిపణులను ఉపయోగించి ఇరాన్ ఇచ్చిన గట్టి ప్రతిఘటన మాదిరిగానే, ఉక్రెయిన్ కూడా అదే బాటలో నడుస్తున్నట్లు కనిపిస్తోంది. ఇది రష్యాకు బాధ కలిగించే చోట దాడి చేస్తూ, యుద్ధ గమనాన్ని మార్చే స్థాయికి చేరుకుంది.
డ్రోన్ యుద్ధం విస్తరిస్తోంది..
అన్ని నివేదికల ప్రకారం, ఉక్రేనియన్ డ్రోన్లు, క్షిపణులు రష్యాలోని సైనిక-పారిశ్రామిక సముదాయాలు, చమురు శుద్ధి కర్మాగారాలు, సెయింట్ పీటర్స్‌బర్గ్, మాస్కో నగరాల్లోని కీలక మౌలిక సదుపాయాలతో పాటు విమానాశ్రయాలు, ముఖ్యమైన సరఫరా మార్గాలను పేల్చివేసి తీవ్ర విధ్వంసం సృష్టించాయి.అనేక నిల్వ ట్యాంకులతో సహా రష్యా దాదాపు 45 శాతం చమురు శుద్ధి సామర్థ్యాన్ని తాము ధ్వంసం చేశామని, మొత్తం నష్టం సుమారు 15 బిలియన్ డాలర్లుగా అంచనా వేయబడిందని ఉక్రెయిన్ పేర్కొంది. రష్యాలో, సాధారణ ప్రజలు ఉక్రెయిన్‌తో జరుగుతున్న యుద్ధాన్ని తమ సరిహద్దులకు ఆవల, చాలా దూరంగా జరుగుతున్న విషయంగా చూశారు.కానీ ఇప్పుడు, మాస్కో, సెయింట్ పీటర్స్‌బర్గ్ సమీపంలోని దేశ వినియోగదారుల ఇ-కామర్స్ దిగ్గజం వైల్డ్‌బెర్రీస్ గిడ్డంగులతో సహా పౌర లక్ష్యాలపై డ్రోన్లు బాంబు దాడులు చేస్తుండటంతో వారు ఈ యుద్ధాన్ని ప్రత్యక్షంగా అనుభవిస్తున్నారు. ఈ కథనం రాస్తున్న సమయంలో, పర్యాటకులకు ఇష్టమైన ప్రదేశమైన రద్దీగా ఉండే రష్యన్ బీచ్‌పై జరిగిన తాజా డ్రోన్ దాడిలో కనీసం ఏడుగురు మరణించినట్లు సమాచారం.
రష్యాలో అంతర్గత ఒత్తిడి..
రష్యా అంతటా చమురు కోసం పొడవైన క్యూలు ఉన్నాయి. ఉక్రేనియన్ డ్రోన్లు, క్షిపణులు ఎక్కడైనా దాడి చేయగలవని నిరూపించడంతో ప్రతిచోటా అభద్రతా భావం నెలకొంది. క్రిమియాలో, పెరిగిన అభద్రతా భావం కారణంగా, చాలా సంవత్సరాలుగా ప్రభుత్వ మద్దతుతో జరుగుతున్న ప్రజాదరణ పొందిన పిల్లల వేసవి శిబిరాలను రద్దు చేశారు.ఇప్పటివరకు ధైర్యంగా వ్యవహరిస్తున్న పుతిన్ కూడా, వైమానిక దాడుల భయంతో మే 9 విజయ దినోత్సవ పరేడ్, నౌకాదళ దినోత్సవ కార్యక్రమాల వంటి వార్షిక జాతీయ వేడుకలను తగ్గించవలసి వచ్చింది.ఉక్రెయిన్ డ్రోన్లను అడ్డుకోవడంలో రష్యాకు ఉన్న ఆత్మ సందేహాన్ని అంగీకరించినట్లుగా ఈ చర్యను భావిస్తున్నారు. 2014లో ఉక్రెయిన్ నుంచి రష్యా స్వాధీనం చేసుకున్న క్రిమియా ద్వీపకల్పం, కీవ్ వ్యూహం తీవ్ర ప్రభావాన్ని ఎదుర్కొంది.ఉక్రెయిన్ నుంచి వచ్చిన క్షిపణులు, డ్రోన్లు క్రిమియాను ప్రధాన భూభాగంతో కలిపే వంతెనలు, విద్యుత్ లైన్లు, రహదారులను తెగ్గొట్టాయి. దాని నివాసులు ఇప్పుడు విద్యుత్ కోతలు, ఆహార కొరతతో బాధపడుతున్నారు. ఒంటరిగా ఉన్నట్లు భావిస్తున్నారని నివేదికలు చెబుతున్నాయి.
పాశ్చాత్య మద్దతులో మార్పులు..
మారిన పరిస్థితులకు అనుగుణంగా, గత నెల టర్కీలో జరిగిన నాటో శిఖరాగ్ర సమావేశంలో జెలెన్స్కీతో జరిగిన సమావేశంలో ట్రంప్, ఉక్రెయిన్ పునరుజ్జీవనాన్ని అభినందించినట్లు కనిపించారు.సాధారణంగా విజేతల పక్షాన నిలబడే వ్యక్తిగా పేరున్న ట్రంప్, అత్యంత అవసరమైన పేట్రియాట్ క్షిపణి రక్షణ ఇంటర్‌సెప్టర్‌లను ఉత్పత్తి చేయడానికి జెలెన్స్కీని అనుమతిస్తానని సూచించారు. అంతకుముందు, దీని కోసం ఉక్రెయిన్ పదేపదే చేసిన అభ్యర్థనలకు ఆయన ప్రభుత్వం సానుకూలంగా స్పందించలేదు.జెలెన్స్కీ మాత్రమే కాదు, ఐరోపాలోని ఆయన నాటో మద్దతుదారులు కూడా శత్రువు ఆర్థిక ఆస్తులను లక్ష్యంగా చేసుకునే ఇరాన్ తరహా వ్యూహాన్ని గ్రహించారు. కేవలం సంప్రదాయ ఆయుధాలు ఇవ్వడానికి బదులుగా, వారు ఇప్పుడు ఉక్రెయిన్‌లోనే క్షిపణులు, డ్రోన్ వ్యవస్థల తయారీకి మద్దతు ఇస్తున్నారు. ఈ దీర్ఘకాలిక యుద్ధంలో ఇవి చాలా శక్తివంతమైనవిగా నిరూపించుకుంటున్నాయి.
ప్రతిదాడికి ముందు..
జెలెన్స్కీ జూన్ 26న ప్రకటించిన 40 రోజుల వ్యవధిలో ఈ కొత్త వ్యూహాన్ని అనుసరించారు. ఆ 40 రోజులు దాదాపుగా ముగియడంతో, అన్ని విధాలుగా ఇది ఒక పెద్ద విజయంగా నిరూపించబడింది. ఇప్పుడు పుతిన్ తగినంతగా కలవరపడటంతో, ఉక్రెయిన్ తన తదుపరి దశ ప్రతీకార చర్యలను పరిశీలిస్తోంది - పుతిన్ ఆక్రమించిన భూభాగాన్ని విడిపించుకోవడమే దీని లక్ష్యం.ఈ చర్యకు బలం చేకూరుస్తూ, ఉక్రెయిన్ క్షిపణి-డ్రోన్ ప్రతీకార చర్యల ఫలితంగా రష్యన్ సైనికులు భారీ సంఖ్యలో మరణించారని నివేదికలు సూచిస్తున్నాయి. అమెరికాకు చెందిన 'సెంటర్ ఫర్ స్ట్రాటజిక్ అండ్ ఇంటర్నేషనల్ స్టడీస్'ను ఉటంకిస్తూ ఒక అంచనా ప్రకారం, ఈ ఏడాది రష్యా సైనికుల మరణాలు నెలకు కనీసం 30,000కు చేరుకున్నాయి.రష్యా పౌరులు బలవంతపు సైనిక నియామకాన్ని ప్రతిఘటిస్తుండటం, ఉన్న సైనికుల స్థానంలో సరిపోని భర్తీ కారణంగా, రష్యా ఆక్రమించిన ప్రాంతాలలో పుతిన్ సైనికులు తీవ్ర కొరతతో ఉన్నట్లు స్పష్టమవుతోంది. వారు ప్రతిరోజూ సగటున కేవలం 100 మీటర్లు మాత్రమే కదలగలుగుతున్నారని నివేదికలు చెబుతున్నాయి.రష్యా సైనికుల సంఖ్య తగ్గడాన్ని అవకాశంగా తీసుకుని, ఎదురుదాడి చేసి కోల్పోయిన భూభాగాన్ని తిరిగి స్వాధీనం చేసుకోవాలని ఉక్రెయిన్ యోచిస్తోంది. ఇది సెప్టెంబరులో ప్రారంభమయ్యే ఒక ప్రణాళికాబద్ధమైన వ్యూహం. ఉక్రెయిన్ క్షిపణి తయారీ సంస్థ ఫైర్ పాయింట్, తదుపరి దశలో రష్యా క్షిపణి ఉత్పాదక కర్మాగారాలపై దాడి చేయడానికి ప్రయత్నిస్తామని చెప్పినట్లు వార్తలు వచ్చాయి. ఇది అంత సులభం కాకపోయినా, పెద్ద సంఖ్యలో ప్రయోగించినప్పుడు రష్యా రక్షణ వ్యవస్థలను అధిగమించగలమన్నది వారి ప్రణాళిక.
మాస్కోకు ఇదే అంతిమ లక్ష్యమా?
ఉక్రెయిన్ తాను కోల్పోయిన భూభాగాలన్నింటినీ సైనికంగా తిరిగి స్వాధీనం చేసుకోలేకపోయినా లేదా రష్యాలో కొత్త ప్రాంతాలను ఆక్రమించలేకపోయినా, ఈ కొత్త డ్రోన్-క్షిపణి వ్యూహం చివరికి రష్యాలోని కొన్ని వర్గాలను పుతిన్‌కు వ్యతిరేకంగా మారుస్తుందని కీవ్‌లోని ప్రణాళికాకర్తలు ఆశిస్తున్నారు. మరో మాటలో చెప్పాలంటే, ఒక తిరుగుబాటును ప్రేరేపించడం. లేదా కనీసం, రష్యా పాలక వర్గానికి, డీప్ స్టేట్‌కు మధ్య విభేదాలను సృష్టించడం. ఇది మాస్కోను యుద్ధాన్ని ముగించేలా బలవంతం చేస్తుంది.