తెలంగాణలో యాసంగి పంట చేతికొచ్చినా రైతులకు ఉపశమనం దక్కడం లేదు. కొనుగోలు కేంద్రాల్లో జాప్యం, గోనెసంచులు,లారీల కొరత, అకాల వర్షాలతో కల్లాల్లోని ధాన్యం తడిసిపోతుండటంతో అన్నదాతలు తీవ్ర ఆందోళనలో ఉన్నారు.

పండించిన పంటకు మద్దతు ధర దక్కక, మార్కెట్ల వద్ద రోజులు తరబడి పడిగాపులు కాస్తూ రైతులు అవస్థలు పడుతున్నారు.తెలంగాణలో యాసంగి పంట చేతికొచ్చినా రైతుల ముఖాల్లో ఆనందం కనిపించడం లేదు.

రైతుల ఆందోళన

తెలంగాణలో ధాన్యం, మొక్కజొన్న పంటలు చేతికి వచ్చినా అమ్ముకుందామంటే కొనే వారు లేక రైతులు తీవ్ర ఆందోళన చెందుతున్నారు. అకాల వర్షాల నేపథ్యంలో కల్లాల్లో ఉంచిన ధాన్యం తడిసి పోతుండటంతో అన్నదాతలు తీవ్ర ఇబ్బందులను ఎదుర్కొంటున్నారు. ఒకవైపు చేతికొచ్చిన పంటను అమ్ముకోవడానికి మార్కెట్లలో కొనుగోలుదారులు లేక, మరోవైపు ఆరబోసిన పంట అకాల వర్షాలకు తడిసిపోతుండటంతో రైతాంగం ఆవేదన వ్యక్తం చేస్తోంది.

అన్నదాతల అవస్థలు

తెలంగాణలో యాసంగి (రబీ) సీజన్‌కు సంబంధించి ధాన్యం, మొక్కజొన్న కొనుగోళ్లలో జరుగుతున్న జాప్యం వల్ల కొనుగోలు కేంద్రాలు, మార్కెట్లు, కల్లాల వద్ద రైతులు తీవ్రమైన అవస్థలు పడుతున్నారు. ఆరుగాలం శ్రమించి పండించిన పంటను అమ్ముకోవడానికి అన్నదాతలు పడుతున్న ఇబ్బందులు గుండెను కలచివేసేలా ఉన్నాయి.మార్కెట్లకు, కొనుగోలు కేంద్రాలకు ధాన్యం తీసుకొచ్చి వారాలు, నెలలు గడుస్తున్నా తూకాలు వేయకపోవడంతో రైతులు కల్లాల వద్దే పడిగాపులు కాస్తున్నారు.ఈ సీజన్‌లో వస్తున్న అకాల వర్షాలు రైతులను మరింత ఆందోళనకు గురిచేస్తున్నాయి.కల్లాల వద్ద పోసిన ధాన్యం తడిసి ముద్దవుతుండటంతో, ఎక్కడ పంట దెబ్బతిని ఆర్థికంగా నష్టపోతామోననే భయం రైతులను వెంటాడుతోంది.టార్పాలిన్లు సరిపడా లేకపోవడం పరిస్థితిని మరింత జటిలం చేస్తోంది.

తేమ, తరుగు పేరుతో కోతలు

లారీలు సకాలంలో రాకపోవడంతో ఓపెన్ మార్కెట్లు, హైవేల పక్కన ఆరబెట్టిన వడ్లు వర్షపు నీటిలో కొట్టుకుపోతున్నాయి.రోజులకు రోజులు ధాన్యం తడిసిపోతుండటంతో వడ్లు మొలకెత్తుతున్నాయని, దీనివల్ల మిల్లుల యజమానులు తరుగు పేరుతో తమను మరింత దోపిడీ చేస్తున్నారని రైతులు రాస్తారోకోలు, ఆందోళనలు చేపట్టారు. కొనుగోలు కేంద్రాల్లో మిల్లుల యజమానులు, దళారులు తేమ శాతం ఎక్కువగా ఉందనే నెపంతో 'తరుగు' పేరుతోనో క్వింటాలుకు కొన్ని కిలోల చొప్పున కోతలు విధిస్తున్నారని రైతులు ఆవేదన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. దీనివల్ల మద్దతు ధర దక్కక కష్టార్జితం దళారుల పాలవుతోంది.

లారీలు లేక మందకొడిగా కొనుగోళ్లు

మొక్కజొన్న, వరి ధాన్యం లోడ్‌లతో వందలాది ట్రాక్టర్లు రోడ్లపైనే వరుసకట్టి నిలిచిపోతున్నాయి.ధాన్యం తూకం వేసినా వాటిని మిల్లులకు తరలించడానికి సరిపడా లారీలు రాకపోవడం, అలాగే గోనెసంచుల కొరత ఉండటం వల్ల కొనుగోలు ప్రక్రియ మందకొడిగా సాగుతోంది.కొనుగోలు కేంద్రాల్లో తూకం వేసిన ధాన్యాన్ని మిల్లులకు తరలించడంలో తీవ్ర ఆలస్యం జరుగుతోంది.రోజుల తరబడి కల్లాల వద్దే తిండి, నిద్ర లేకుండా కాపలా కాయడం.. ఒకవేళ వర్షం వస్తే పంట కొట్టుకుపోతుందనే మానసిక ఒత్తిడి వల్ల రైతులు తీవ్ర అనారోగ్యానికి గురవుతున్నారు.ఇటీవల వరంగల్ జిల్లా నెక్కొండలో కల్లంలో వడ్లు ఆరబోస్తూ, కొనుగోలు ఆలస్యం కావడం వల్ల కలిగిన ఒత్తిడితో కొందరు రైతులు గుండెపోటుతో మరణించిన సంఘటనలు అన్నదాతల దయనీయ స్థితికి అద్దం పడుతున్నాయి. మరికొన్ని చోట్ల రైతులు ఆగ్రహంతో రోడ్డెక్కి రాస్తారోకోలు, మార్కెట్లకు తాళాలు వేసి నిరసనలు తెలుపుతున్నారు.రైతుల దైన్య పరిస్థితులపై స్పందించిన రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ధాన్యం కొనుగోళ్లను వేగవంతం చేయాలని, లారీల కొరతను అధిగమించాలని అధికారులను ఆదేశించింది. అంతేకాకుండా ధాన్యం అమ్ముకున్న 48 గంటల్లోనే రైతుల బ్యాంకు ఖాతాల్లో డబ్బులు జమ చేసేలా నిరంతరం పర్యవేక్షిస్తున్నట్లు ప్రకటిస్తోంది. క్షేత్రస్థాయిలో కొనుగోళ్లు మరింత వేగంగా సాగాలని, తమను ఆదుకోవాలని రైతులు కోరుతున్నారు.

వరి ధాన్యం కొనుగోలు కేంద్రంలో రైతు మృతి

వరంగల్ జిల్లా నెక్కొండ మండలం అలంకానిపేట గ్రామంలోని వరి ధాన్యం కొనుగోలు కేంద్రంలో సోమవారం ఒక రైతు గుండెపోటుతో మరణించడంతో విషాద ఛాయలు అలుముకున్నాయి.మృతుడిని అలంకానిపేట గ్రామానికి చెందిన రైతు వెంకటేశ్వర్లుగా గుర్తించారు. అతను మూడు రోజుల క్రితం కోసిన వరి ధాన్యాన్ని అలంకానిపేట సొసైటీలో ఏర్పాటు చేసిన కొనుగోలు కేంద్రానికి తీసుకువచ్చారు. ముందు రోజు ఉదయం ఛాతీ నొప్పితో ఇంటికి వెళ్లిన అతను, మరుసటి రోజు ఉదయం తన వరి నిల్వలను తనిఖీ చేయడానికి కేంద్రానికి తిరిగి వచ్చారు.తన వరి ధాన్యం కుప్ప దగ్గర నిలబడి ఉండగా వెంకటేశ్వర్లు అకస్మాత్తుగా కుప్పకూలిపోయారు. కేంద్రంలోని తోటి రైతులు సీపీఆర్ చేస్తూనే, స్థానిక వైద్యుడిని కూడా పిలిచారు. అక్కడికి చేరుకున్న వైద్యుడు పరీక్షించిన అనంతరం వెంకటేశ్వర్లు గుండెపోటుతో మరణించినట్లు ప్రకటించారు.

మొక్కజొన్నలకు అందని మద్ధతు ధర

పూర్వ కరీంనగర్ జిల్లాలోని మొక్కజొన్న రైతులు కొనుగోలు ప్రక్రియలో జాప్యం, గోనె సంచులు, హమాలీలు, రవాణా వాహనాల కొరత కారణంగా తీవ్ర ఇబ్బందులను ఎదుర్కొంటున్నారు. చాలా మంది రైతులు కొనుగోలు కేంద్రాల వద్ద వారాల తరబడి వేచి ఉంటూ, తమ పంటను దళారులకు తక్కువ ధరకే విక్రయించాల్సిన దుస్థితి ఏర్పడింది.రైతులు కొనుగోలు కేంద్రాల వద్ద 15 నుంచి 20 రోజుల కంటే ఎక్కువ సమయం వేచి ఉండాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది. సాధారణంగా ప్రతి సంవత్సరం కేంద్ర ప్రభుత్వం 'మార్క్‌ఫెడ్'ద్వారా మొక్కజొన్నను కొనుగోలు చేస్తుంది. అయితే, ఈ సంవత్సరం రాష్ట్ర ప్రభుత్వం విజ్ఞప్తి చేసినప్పటికీ, పంటను కొనుగోలు చేయడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం ముందుకు రాలేదు.

కందులు కొనేవారు లేక కన్నీళ్లు

వాణిజ్య పంటగా కందులు పండించిన రైతులకు కూడా మార్కెట్ యార్డులలో సరైన ఆదరణ లభించడం లేదు.నాఫెడ్ (NAFED) లేదా ప్రభుత్వ కొనుగోలు కేంద్రాల ద్వారా మద్దతు ధరకు సేకరించే ప్రక్రియలో ఉన్న కఠినమైన నిబంధనలు తేమ శాతం, నాణ్యతా ప్రమాణాలు సామాన్య రైతులకు శాపంగా మారాయి.

మద్ధతు ధరకు కొనాలని మంత్రుల ఆదేశాలు

ఖమ్మంజిల్లా కూసుమంచి మండలంలోని పాలేరు గ్రామంలో ఏర్పాటు చేసిన సన్న రకం వరి ధాన్యం కొనుగోలు కేంద్రాన్ని రాష్ట్ర పౌర సరఫరాల శాఖ కమీషనర్ స్టీఫెన్ రవీంద్ర, జిల్లా కలెక్టర్ దివాకర టిఎస్ లతో కలిసి రాష్ట్ర మంత్రులు ఉత్తమ్ కుమార్ రెడ్డి , పొంగులేటి శ్రీనివాసరెడ్డి గారు ఇటీవల పరిశీలించారు.