డిమానిటైజేషన్ తర్వాత దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థలోకి కొత్త 500 రూపాయల నోటు ప్రవేశించగా వెయ్యి రూపాయల నోటు పూర్తిగా రద్దు అయిపోయింది. అదే సమయంలో 2000 రూపాయల నోటు కూడా ఆర్థిక వ్యవస్థలో ఉన్నప్పటికీ కూడా మళ్లీ డిమానిటైజేషన్ చేయగా 2000 రూపాయల నోటు కూడా చలామణి లోంచి తొలగించారు.

అయినప్పటికీ కూడా ప్రస్తుతం మార్కెట్లో కొత్త 500 రూపాయల నోటు భారీ మొత్తంలో చలామణిలోకి వచ్చిందని ఆర్బిఐ నివేదికలో తేలింది.

2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో దేశంలో రూ. 500 నోట్ల చలామణి 11.2 శాతం పెరిగిందని ఒక నివేదికలో ఆర్బిఐ తేల్చింది. తద్వారా కరెన్సీ వ్యవస్థలో అత్యధిక వాటాను కలిగి ఉన్న నోట్లుగా ఇవి తమ స్థానాన్ని నిలబెట్టుకున్నాయని తెలిపింది. అయితే రూ.500 విలువ కలిగిన నకిలీ నోట్ల కేసులు కూడా గణనీయంగా పెరిగాయి. రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) వార్షిక నివేదికలో ఈ వివరాలు వెల్లడయ్యాయి. శుక్రవారం విడుదలైన ఈ నివేదిక ప్రకారం, చలామణిలో ఉన్న రూ. 500 నోట్ల సంఖ్య మార్చి 2026 నాటికి 705,482 లక్షలకు చేరుకుంది. అంతకు ముందు ఏడాది ఇది 634,458 లక్షలుగా ఉంది. విలువ పరంగా చూస్తే, ఈ నోట్ల మొత్తం చలామణి రూ. 35.27 లక్షల కోట్లకు చేరింది. అంతకు ముందు ఆర్థిక సంవత్సరంలో ఇది రూ. 31.72 లక్షల కోట్లుగా నమోదైంది.

చలామణిలో ఉన్న మొత్తం నోట్ల సంఖ్యలో రూ. 500 నోట్లు 41.2 శాతం వాటాను కలిగి ఉన్నాయని ఇది అన్ని ఇతర నోట్ల విలువల్లోకెల్లా అత్యధికమని RBI పేర్కొంది. అదే సమయంలో, మొత్తం విలువ పరంగా చూస్తే, వీటి వాటా 86 శాతానికి పైగా ఉంది. అయితే, ఇదే కాలంలో, నకిలీ రూ. 500 నోట్ల గుర్తింపులో 20 శాతానికి పైగా పెరుగుదల కనిపించింది. మొత్తంగా చూస్తే, 2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలో గుర్తించిన నకిలీ నోట్ల సంఖ్య 5.7 శాతం పెరిగి, 229,746కు చేరింది; అంతకు ముందు ఏడాది ఈ సంఖ్య 217,396గా ఉంది. వీటిలో, నకిలీ రూ. 500 నోట్లే అత్యధికంగా ఉన్నాయి, వీటి సంఖ్య 141,907కు పెరిగింది.

నకిలీ నోట్ల కేసుల ఉధృతి
నకిలీ రూ. 20 నోట్ల గుర్తింపులో భారీ పెరుగుదల కనిపించిందని ఈ నివేదిక పేర్కొంది; అదే సమయంలో రూ. 100, రూ. 50 రూ. 200 విలువ కలిగిన నకిలీ నోట్ల గుర్తింపులో మాత్రం తగ్గుదల నమోదైంది. RBI గణాంకాల ప్రకారం, 2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో చలామణిలో ఉన్న నోట్ల సంఖ్య (volume) విలువ (value) వరుసగా 10.5 శాతం 11.9 శాతం మేర పెరిగాయి. ఆర్థిక వ్యవస్థలో నగదుకు ఉన్న బలమైన డిమాండ్‌ను ఈ గణాంకాలు సూచిస్తున్నాయి.

మొత్తం నాణేల పరిమాణంలో రూ. 1, రూ. 2 రూ. 5 విలువ కలిగిన నాణేలు సుమారు 80 శాతం వాటాను కలిగి ఉన్నాయి. మునుపటి సంవత్సరంతో పోలిస్తే 2025-26లో నోట్ల ముద్రణకు ఉన్న డిమాండ్ తక్కువగా ఉందని RBI తెలిపింది; దీని ఫలితంగా ముద్రణ వ్యయం గత సంవత్సరంలోని రూ. 6,379 కోట్ల నుండి రూ. 4,875 కోట్లకు తగ్గింది.

Read more news like this on telugu.timesnownews.com