అంతర్జాతీయ చమురు మార్కెట్లలో అనిశ్చితి, పశ్చిమాసియాలో పెరుగుతున్న భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతల నేపథ్యంలో భారత్-యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ (యూఏఈ) మధ్య మరో చారిత్రక వ్యూహాత్మక ఒప్పందం కుదిరింది.
భారత వ్యూహాత్మక చమురు నిల్వ కేంద్రాల్లో యూఏఈకి చెందిన అబుదాబి నేషనల్ ఆయిల్ కంపెనీ దాదాపు 30 మిలియన్ బ్యారెళ్ల ముడి చమురును నిల్వ చేయనుంది. అబుదాబిలో భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ, యూఏఈ అధ్యక్షుడు షేక్ మహ్మద్ బిన్ జాయెద్ అల్ నహ్యాన్ మధ్య జరిగిన అత్యంత కీలకమైన దౌత్య సమావేశం అనంతరం ఈ భారీ ఇంధన ఒప్పందాన్ని అధికారికంగా ప్రకటించారు. ఈ ఒప్పందం కేవలం చమురు కొనుగోలు-అమ్మకాలకు పరిమితం కాకుండా ఇరు దేశాల మధ్య దీర్ఘకాలిక భద్రత, ఆర్థిక ప్రయోజనాలకు బలమైన పునాదిగా మారనుంది.
భారత ఇంధన భద్రతకు తిరుగులేని రక్షణ
ప్రస్తుతం భారతదేశం తన దేశీయ అవసరాల కోసం ఏకంగా 85 శాతం ముడి చమురును ఇతర దేశాల నుంచే దిగుమతి చేసుకుంటోంది. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో అంతర్జాతీయంగా యుద్ధాలు సంభవించినా సముద్ర వాణిజ్య మార్గాల్లో ఆంక్షలు లేదా అడ్డంకులు ఎదురైనా దేశీయంగా ఇంధన కొరత ఏర్పడకుండా భారత్ ఈ వ్యూహాత్మక నిల్వ కేంద్రాలను ఏర్పాటు చేసింది. ముఖ్యంగా ప్రపంచ చమురు రవాణాకు అత్యంత కీలకమైన 'హోర్ముజ్ జలసంధి' ప్రాంతంలో ఉద్రిక్తతలు పెరుగుతున్న ప్రస్తుత తరుణంలో యూఏఈ ఇక్కడ నిల్వ చేయబోయే 30 మిలియన్ బ్యారెళ్ల ముడి చమురు భారత్కు కొండంత అండగా నిలవనుంది. అత్యవసర పరిస్థితుల్లో తక్షణమే ఈ చమురును భారత్ ఉపయోగించుకునే అవకాశం ఉండటం వల్ల దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు, ఇంధన రంగానికి బలమైన రక్షణ కవచం లభించినట్లవుతుందని విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
యూఏఈకి దక్కే వ్యూహాత్మక ప్రయోజనాలు
ఈ ఒప్పందం కేవలం భారత్కే కాకుండా యూఏఈకి సైతం వ్యూహాత్మకంగా ఆర్థికంగా ఎంతో లాభదాయకం కానుంది. ప్రపంచంలోనే అత్యంత వేగంగా వృద్ధి చెందుతున్న అతిపెద్ద ఆర్థిక వ్యవస్థల్లో భారతదేశం ఒకటి. భవిష్యత్తులో భారత ఇంధన మార్కెట్ మరింత విస్తరించనుండటంతో ఇక్కడే చమురును నిల్వ చేయడం ద్వారా యూఏఈ తన స్థిరస్థానాన్ని బలోపేతం చేసుకుంటోంది. దీనివల్ల ఆసియా దేశాలకు సరఫరా చేసే సమయం గణనీయంగా తగ్గడమే కాకుండా ఆసియా మార్కెట్లలో తన ప్రభావాన్ని మరింత విస్తరించుకునేందుకు యూఏఈకి గొప్ప అవకాశం లభిస్తుంది.
గ్యాస్, రక్షణ, పెట్టుబడి రంగాల్లో విస్తృత భాగస్వామ్యం
ఈ అత్యున్నత స్థాయి సమావేశంలో ముడి చమురుతో పాటు గ్యాస్ రిజర్వులు, ఎల్పీజీ సరఫరాలు, రక్షణ సహకారం, పరస్పర పెట్టుబడుల అంశాలపై ఇరు దేశాల అధినేతలు విస్తృతంగా చర్చించారు. భారత్ ప్రస్తుతం పర్యావరణహిత ఇంధన వినియోగాన్ని పెంచేందుకు గ్యాస్ ఆధారిత ఆర్థిక వ్యవస్థ వైపు అడుగులు వేస్తోంది. ఈ నేపథ్యంలో యూఏఈతో దీర్ఘకాలిక ఎల్ఎన్జీ సరఫరా ఒప్పందాలపై ప్రత్యేక చర్చలు జరిగాయి. రానున్న రోజుల్లో భారత గ్యాస్ మౌలిక సదుపాయాల రంగంలో యూఏఈ భారీగా పెట్టుబడులు పెట్టే అవకాశాలు కనిపిస్తున్నాయి.
పశ్చిమాసియాలో అస్థిరత పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో సముద్ర వాణిజ్య మార్గాల భద్రత, ఉగ్రవాద నిరోధం, ఇంటెలిజెన్స్ సమాచారం పంచుకోవడం.. సంయుక్త సైనిక విన్యాసాలపై ఇరు దేశాలు కీలక నిర్ణయాలు తీసుకున్నాయి.
ఇరు దేశాల మధ్య ఇప్పటికే అమల్లో ఉన్న సమగ్ర ఆర్థిక భాగస్వామ్య ఒప్పందం ద్వారా ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యం కొత్త పుంతలు తొక్కుతోంది. మౌలిక సదుపాయాలు, రియల్ ఎస్టేట్, పోర్టులు, పునరుత్పాదక ఇంధనం, టెక్నాలజీ రంగాలలో యూఏఈ పెట్టుబడులు మరింత పెరగనున్నాయి. "భారత్-యూఏఈ భాగస్వామ్యం కేవలం రెండు దేశాల ప్రయోజనాల కోసమే కాదు.. ప్రాంతీయ స్థిరత్వం, ఇంధన భద్రత, ప్రపంచ ఆర్థికాభివృద్ధికి అత్యంత కీలకమైనది. అని భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ పేర్కొన్నారు. "భారతదేశంతో మాకున్న చారిత్రక సంబంధాలు భవిష్యత్తులో మరిన్ని సరికొత్త రంగాలకు విస్తరిస్తాయి. ఈ వ్యూహాత్మక బంధం మరింత బలోపేతం కానుంది." అని యూఏఈ అధ్యక్షుడు షేక్ మహ్మద్ బిన్ జాయెద్ అల్ నహ్యాన్ పేర్కొన్నారు.
ఆర్థిక, రాజకీయ, రక్షణ రంగాల్లో అంతర్జాతీయ సమీకరణాలు వేగంగా మారుతున్న తరుణంలో భారత్-యూఏఈ మధ్య కుదిరిన ఈ 30 మిలియన్ బ్యారెళ్ల చమురు నిల్వ ఒప్పందం ఒక మైలురాయిగా నిలిచిపోనుంది. కేవలం వ్యాపార లావాదేవీల స్థాయిని దాటి.. రెండు శక్తివంతమైన దేశాలు పరస్పర నమ్మకంతో ఒకరి భద్రతకు మరొకరు అండగా నిలుస్తూ ఏర్పరచుకున్న ఈ సుదీర్ఘ వ్యూహాత్మక బంధం భవిష్యత్ అంతర్జాతీయ రాజకీయాల్లో కీలక పాత్ర పోషించనుంది.