By - jyotsna |19 May 2026 7:45 AM IST

తాలిబన్ కొత్త చట్టంపై ఆగ్రహజ్వాలలు

ఆఫ్ఘనిస్థాన్‌లో తాలిబన్ ప్రభుత్వం తీసుకొచ్చిన కొత్త కుటుంబ చట్టం ప్రపంచవ్యాప్తంగా తీవ్ర వివాదానికి దారితీసింది.

ముఖ్యంగా 'పెళ్లి విషయంలో అమ్మాయి మౌనం కూడా అంగీకారంగానే పరిగణించవచ్చు' అనే నిబంధనపై మానవ హక్కుల సంస్థలు, మహిళా సంఘాలు తీవ్ర ఆగ్రహం వ్యక్తం చేస్తున్నాయి.

తాలిబన్ తీసుకొచ్చిన కొత్త చట్టం

తాలిబన్ సుప్రీం లీడర్ హిబతుల్లా అఖుంద్‌జాదా ఆమోదించిన ఈ కొత్త కుటుంబ చట్టాన్ని ఆఫ్ఘనిస్థాన్ అధికారిక గెజిట్‌లో ప్రచురించారు. కుటుంబ వివాదాలు, వివాహాలు, విడాకులు, సంరక్షణ హక్కులు వంటి అంశాలపై మొత్తం 31 ఆర్టికల్స్‌తో ఈ నిబంధనలు రూపొందించారు.

'మౌనం అంటే అంగీకారమే' నిబంధనపై వివాదం

ఈ చట్టంలో అత్యంత వివాదాస్పద అంశం వివాహ అంగీకారానికి సంబంధించినది. పెళ్లి ప్రతిపాదన వచ్చినప్పుడు 'కన్య'గా పేర్కొన్న అమ్మాయి మౌనంగా ఉంటే, దానిని పెళ్లికి సమ్మతించినట్టుగా పరిగణించవచ్చని నిబంధనలో పేర్కొన్నట్లు నివేదికలు చెబుతున్నాయి. అయితే ఇదే నియమం అబ్బాయిలకు లేదా ఇప్పటికే వివాహమైన మహిళలకు వర్తించదని వెల్లడించడం మరింత విమర్శలకు దారితీసింది.

బలవంతపు వివాహాలపై ఆందోళన

మహిళా హక్కుల కార్యకర్తలు ఈ చట్టం కారణంగా సంప్రదాయవాద కుటుంబాల్లో బాలికలపై ఒత్తిడి పెరిగే ప్రమాదం ఉందని హెచ్చరిస్తున్నారు. ముఖ్యంగా పేద కుటుంబాల్లో అమ్మాయిల అభిప్రాయాన్ని పట్టించుకోకుండా పెళ్లిళ్లు జరిపించే అవకాశం ఉందని ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.

బాల్య వివాహాలకు ప్రోత్సాహమా?

కొత్త నిబంధనల్లో మైనర్ బాలికల వివాహాలకు సంబంధించిన అంశాలు కూడా తీవ్ర చర్చకు దారితీశాయి. బాలికల వివాహాల విషయంలో తండ్రి, తాతలకు అధిక అధికారాలు ఇచ్చినట్లు సమాచారం. వరుడు 'సామాజికంగా సరైన వ్యక్తి'గా భావిస్తే, కట్నం మతపరమైన ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా ఉంటే బాల్య వివాహాలను చట్టబద్ధంగా పరిగణించే అవకాశం ఉందని అంతర్జాతీయ మీడియా నివేదికలు చెబుతున్నాయి.

'ఖియార్ అల్ బులూఘ్' నిబంధన

చిన్న వయసులో జరిగిన వివాహాన్ని బాలిక యౌవనంలోకి వచ్చిన తర్వాత రద్దు చేసుకునే హక్కు ఉందని 'ఖియార్ అల్ బులూఘ్' అనే ఇస్లామిక్ నిబంధనను కూడా చేర్చారు. అయితే ఆ నిర్ణయం తాలిబన్ నియంత్రిత మతపరమైన కోర్టుల ఆధీనంలో ఉండటంతో మహిళలకు నిజమైన స్వేచ్ఛ ఉంటుందా అన్న సందేహాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.

తాలిబన్ జడ్జిలకు విస్తృత అధికారాలు

ఈ చట్టం ద్వారా తాలిబన్ మతపరమైన న్యాయస్థానాలకు మరిన్ని అధికారాలు కల్పించారు. కుటుంబ వివాదాలు, మత మార్పిడి, భర్తలు కనిపించకపోవడం వంటి అంశాల్లో జడ్జిలు జోక్యం చేసుకుని విడాకులు, శిక్షలు విధించే అవకాశం కల్పించారు.

సోషల్ మీడియాలో తీవ్ర వ్యతిరేకత

ఈ చట్టంపై సోషల్ మీడియాలో తీవ్ర ఆగ్రహం వ్యక్తమవుతోంది. 'పిల్లల మౌనాన్ని అంగీకారంగా ఎలా పరిగణిస్తారు?' అంటూ పలువురు ప్రశ్నిస్తున్నారు. మరికొందరు మహిళలను, చిన్నారులను హక్కులులేని వస్తువుల్లా చూస్తున్నారని మండిపడుతున్నారు.

మహిళల హక్కులపై పెరుగుతున్న ఆంక్షలు

2021లో తిరిగి అధికారంలోకి వచ్చిన తర్వాత తాలిబన్ ప్రభుత్వం మహిళలపై వరుస ఆంక్షలు విధిస్తోంది. బాలికల విద్యపై నిషేధం, యూనివర్సిటీల్లో ప్రవేశాల రద్దు, ఉద్యోగ అవకాశాలపై పరిమితులు ఇప్పటికే తీవ్ర విమర్శలకు గురయ్యాయి. ఇప్పుడు తీసుకొచ్చిన ఈ కొత్త కుటుంబ చట్టం మహిళల స్వేచ్ఛను మరింత పరిమితం చేసే చర్యగా అంతర్జాతీయ వర్గాలు భావిస్తున్నాయి.

అంతర్జాతీయ ఒత్తిడి పెరిగే అవకాశం