మన రోజువారీ జీవితంలో ఉదయం లేచి రాత్రి పడుకునేవరకు జరిగే చిన్న చిన్న లావాదేవీలలోనూ పది రూపాయల(10 Rupee Note) పాత్ర గొప్పది. పాల ప్యాకెట్ల నుండి కూరగాయల మార్కెట్ వరకు ఈ చిన్న నోటు లేకుండా చిన్న సమస్యలు ఎదురవుతాయి.
గతంలో పది రూపాయల నాణేలు చెల్లవు అనే వార్తల కారణంగా ప్రజలు, వ్యాపారులు వాటిని తీసుకోవడాన్ని నిరాకరించారు. దీని వల్ల సామాన్యులకు ఇబ్బందులు ఏర్పడ్డాయి.
Read Also:Gold rate 26/12/25 : బంగారం ఆగట్లేదు! 26న మళ్లీ పెరిగిన ధరలు
గతంలో చిల్లర కొరత వల్ల వచ్చిన ఇబ్బందులు
అయితే ఆర్బీఐ(Reserve Bank of India) స్పష్టత ఇచ్చింది. అన్ని రకాల రూ. 10 నాణేలు చెల్లుబాటులో ఉన్నాయి. ఎవరు కూడా వీటిని తీసుకోవడానికి నిరాకరిస్తే, బ్యాంకులు లేదా అధికారుల వద్ద ఫిర్యాదు చేయవచ్చు. ప్రస్తుతం నోట్ల కొరత పెరగడం వల్ల ప్రజలలో ఉన్న అపోహలు తగ్గుతున్నాయి.
విద్యార్థులు, పేదలు చిన్న వ్యాపార లావాదేవీల కోసం, స్టాంప్ పేపర్ల కోసం రూ. 10 విలువ గల స్టాంప్ పేపర్లను ఎక్కువగా ఉపయోగిస్తారు. అయితే, గత ఏడాదికాలంగా స్టాంప్ పేపర్ల (Stamp Papers) ముద్రణ నిలిపివేయడంతో ప్రజలు 50 లేదా 100 రూపాయల పేపర్లను కొనాల్సి వస్తోంది. ఒక రూ. 10 నోటుకు ఆర్బీఐ ఖర్చు సుమారు రూ. 1.01, కానీ నాణేకు దాదాపు రూ. 5.54 ఖర్చు అవుతుంది.
ఇది ఎందుకు అనుసరిస్తుందంటే నోట్లు ఎక్కువగా సులభంగా పాడవుతాయి, కానీ నాణేలు దశాబ్దాలపాటు నిలుస్తాయి. అందుకే ఆర్బీఐ పది రూపాయల నోట్లు ముద్రించే భారం తగ్గించడానికి, స్టాంప్ పేపర్ల కొరతను తగ్గించేందుకు 'Franking' మెషిన్లను ప్రోత్సహిస్తోంది. రిజిస్ట్రేషన్ కార్యాలయాల్లో కావలసిన విలువను కాగితంపైనే ముద్రించి అందించబడుతోంది.
RBI చిల్లర సమస్యలకు స్థిర పరిష్కారం కోసం రెండు వ్యూహాలు అమలు చేస్తోంది:
- Digital Rupee (e-Rupee): ఫిజికల్ నోట్లు లేకపోయినా ఆఫ్లైన్లో చిన్న లావాదేవీలు చేయడానికి సాంకేతికత.
- Coin Melas & ATM Policy: గ్రామాల్లో నాణేలను నేరుగా ప్రజలకు అందించడం. ATMs లో కనీసం 75%-90% వరకు 100, 200 రూపాయల నోట్లతో పాటు చిన్న నోట్లను అందుబాటులో ఉంచడం.
ఇలాంటి విధానాలతో పది రూపాయల నోట్ల కోసం అడ్డంకులు తొలగి, ప్రజలకు సౌకర్యం పెరుగుతుంది.
Read hindi news: hindi.vaartha.com
Epaper : epaper.vaartha.com