Strait of Hormuz : ప్రపంచంలోనే అత్యంత కీలకమైన సముద్ర ఇంధన రవాణా మార్గమైన హర్ముజ్ జలసంధి (Strait of Hormuz) తిరిగి తెరుచుకునే దిశగా దౌత్యపరమైన చర్చలు వేగవంతమయ్యాయి.
పర్షియన్ గల్ఫ్ను ఒమన్ గల్ఫ్ ద్వారా అరబ్ సముద్రంతో అనుసంధానించే ఈ వ్యాపార జలమార్గం మూతపడటంతో నిలిచిపోయిన సరఫరాను పునరుద్ధరించేందుకు ఇరాన్, ఒమన్ (Oman) దేశాలు ఒక ముసాయిదా ఒప్పందాన్ని దాదాపు ఖరారు చేశాయి. ఈ పరిణామం గ్లోబల్ ఎనర్జీ మార్కెట్లో మళ్లీ ఆశలు చిగురించేలా చేసింది. ఇరాన్, ఒమన్ల మధ్య కుదిరిన ప్రాథమిక ప్రతిపాదనల ప్రకారం సముద్ర రవాణాను నియంత్రించేందుకు ప్రత్యేక మార్గాలను రూపొందించారు: పర్షియన్ గల్ఫ్లోకి ప్రవేశించే వాణిజ్య నౌకలు ఇరాన్ సముద్ర సీమల నియంత్రణలో ఉన్న ఉత్తర మార్గం గుండా పయనిస్తాయి. గల్ఫ్ ప్రాంతం నుండి బయటకు వెళ్లే నౌకలు ఒమన్ ఆధీనంలో ఉన్న దక్షిణ మార్గాన్ని ఉపయోగిస్తాయి.భద్రత, సముద్ర పర్యావరణ పరిరక్షణ పేరిట నౌకల నుండి రుసుము (Service Fees/Tolls) వసూలు చేయాలని ఇరాన్ ప్రతిపాదించగా, ఉచిత అంతర్జాతీయ రవాణా కోరుతున్న అమెరికా దీనిని తీవ్రంగా వ్యతిరేకిస్తోంది.
Read Also: US - Iran : మా భద్రత కోసం ఏమైనా చేస్తాం- నెతన్యాహు
Strait of Hormuz
Strait of Hormuz : దౌత్యపరమైన చిక్కులు - అమెరికా ఉపసంహరణ షరతులు
ఒప్పందం అమలులోకి రావాలంటే ఇరాన్ కొన్ని కీలక షరతులను ముందరికే తెస్తోంది: ఇరాన్ ఓడరేవులపై అమెరికా విధించిన సముద్ర దిగ్బంధనాన్ని వెంటనే ఎత్తివేయాలని టెహ్రాన్ డిమాండ్ చేస్తోంది.హర్ముజ్ మార్గంపై ఇరాన్కు శాశ్వత ఆధిపత్యాన్ని కల్పించే ఒప్పందాలకు వాషింగ్టన్ సుముఖంగా లేదు. ప్రస్తుత ఒప్పందాన్ని ఒక తాత్కాలిక ఏర్పాటుగా భావిస్తున్నారని, తద్వారా నిలిచిపోయిన ఇరాన్ అణు కార్యక్రమం (Nuclear Talks) చర్చలకు పునఃప్రారంభం లభించవచ్చని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. హర్ముజ్ పునఃప్రారంభ వార్తల నేపథ్యంతో అంతర్జాతీయ ముడి చమురు మార్కెట్లో స్వల్ప మార్పులు చోటుచేసుకున్నాయి:లక్షలాది బ్యారెళ్ల ముడి చమురు, సహజవాయువు (LNG) నిలిచిపోవడం వల్ల పెరిగిన ద్రవ్యోల్బణానికి ఈ ఒప్పందం అమలుతో ఊరట లభించే అవకాశం ఉంది. ఒప్పంద ముసాయిదా పూర్తయినప్పటికీ, ఇరాన్ అత్యున్నత నాయకుడు అయతొల్లా మొజ్తబా ఖమేనీ నుండి ఆఖరి ఆమోదం లభించాల్సి ఉంది. ఆయన గ్రీన్ సిగ్నల్ ఇవ్వగానే ఇరాన్-ఒమన్ ఉమ్మడి ప్రకటన విడుదలయ్యే అవకాశాలు ఉన్నాయని ఇరాన్ విదేశాంగ ప్రతినిధి ఇస్మాయిల్ బఘాయీ స్పష్టం చేశారు.

