Saddula Bathukamma: తెలంగాణ నేలపై ప్రకృతిని, మహిళల ఆత్మగౌరవాన్ని, సంప్రదాయాలను సమున్నతంగా చాటిచెప్పే మహా పండుగ బతుకమ్మ. తొమ్మిది రోజుల పాటు సాగే ఈ పూల సంబరాలు దుర్గాష్టమి రోజున జరిగే 'సద్దుల బతుకమ్మ'తో అత్యంత వైభవంగా ముగుస్తాయి.
ఈ చివరి రోజు వేడుకలకు ప్రత్యేకమైన ఆధ్యాత్మిక, సాంస్కృతిక ప్రాధాన్యత ఉంది.

సద్దుల బతుకమ్మ పేరు వెనుక ఉన్న ఆసక్తికరమైన అర్థం
తెలంగాణలో మహాలయ అమావాస్య నుంచి ప్రారంభమయ్యే బతుకమ్మ వేడుకలు తొమ్మిది రోజుల పాటు కన్నులపండువగా సాగుతాయి. ఎంగిలిపూల బతుకమ్మతో మొదలయ్యే ఈ పండుగలో ప్రతిరోజూ ప్రత్యేకమైన పూలతో అమ్మవారిని కొలుస్తారు. 2026లో అక్టోబర్ 18న జరుపుకుంటున్న ఈ చివరి రోజున, అమ్మవారికి రకరకాల ‘సద్దులను’ (నైవేద్యాలను) సమర్పించే ఆచారం ఉంది. ప్రధానంగా ఐదు రకాల సద్దులను నివేదించడం వల్లనే ఈ పండుగకు ‘సద్దుల బతుకమ్మ’ లేదా ‘పెద్ద బతుకమ్మ’ అనే పేరు స్థిరపడింది.
Saddula Bathukamma: తొమ్మిది రోజుల పూజా విధానం మరియు నైవేద్యాల విశేషాలు
బతుకమ్మ ఉత్సవాల్లో ప్రతి రోజూ ఎంతో ప్రత్యేకమైనదే. మొదటి ఎనిమిది రోజుల్లో వివిధ రకాల పువ్వులతో అమ్మవారిని సుందరంగా అలంకరిస్తారు. మహిళలందరూ ఒకచోట చేరి బతుకమ్మ చుట్టూ చప్పట్లు కొడుతూ, భక్తిభావంతో బతుకమ్మ పాటలు పాడుతారు. చివరి రోజైన సద్దుల బతుకమ్మ రోజున పసుపుతో గౌరీదేవిని ప్రత్యేకంగా తయారు చేసి పూజిస్తారు. ఈ రోజున పులగమన్నం, పులిహోర, చిత్రాన్నం, నువ్వుల సద్ది, కొబ్బరి సద్ది, పెరుగన్నం వంటి రుచికరమైన నైవేద్యాలను సమర్పిస్తారు.
కుటుంబ బంధాలు మరియు పురుషుల భాగస్వామ్యం
ఈ పండుగ మహిళలకే ప్రత్యేకమైనప్పటికీ, సద్దుల బతుకమ్మ రోజున పురుషులు కూడా ఉత్సాహంగా పాలుపంచుకుంటారు. తంగేడు, గునుగు వంటి ప్రకృతి సిద్ధమైన పూలను సమీకరించి తెస్తారు. కుటుంబ సభ్యులందరూ కలిసి పెద్ద బతుకమ్మను ఎంతో కళాత్మకంగా తీర్చిదిద్దుతారు. మరోవైపు, వివాహితలైన ఆడపడుచులు అత్తవారింటి నుంచి పుట్టింటికి వచ్చి, కుటుంబ సభ్యులతో కలిసి ఈ వేడుకల్లో పాల్గొనడం తెలంగాణ సంస్కృతిలోని ఆప్యాయతను చాటుతుంది.
ప్రకృతి ఆరాధన మరియు నిమజ్జనోత్సవం
సద్దుల బతుకమ్మ వేడుకలు ముగిసిన తర్వాత, మహిళలు భక్తిశ్రద్ధలతో బతుకమ్మలను సమీపంలోని చెరువులు, కుంటలు లేదా నదీ తీరాలకు తీసుకువెళ్లి నీటిలో నిమజ్జనం చేస్తారు. వివిధ సహజ పూలను ఉపయోగించి పూజించడం, చివరికి ఆ పూలను మళ్లీ ప్రకృతిలోనే లీనం చేయడం ఈ పండుగ ప్రత్యేకత. ఇది కేవలం ఒక పండుగ మాత్రమే కాకుండా, తెలంగాణ సంస్కృతి, కుటుంబ అనుబంధాలు మరియు ప్రకృతిపై ఉన్న గాఢమైన గౌరవానికి ప్రతీకగా నిలుస్తుంది.

గంగమ్మ ఒడికి చేరే బతుకమ్మ – “పోయిరా గౌరమ్మా” సాగనంపు
వేడుకలు ముగిసిన తర్వాత, పురుషులు వచ్చి బతుకమ్మలను ఎత్తుకుని సమీపంలోని చెరువులు లేదా నదీ జరాల వద్దకు చేరుస్తారు. “పోయిరా గౌరమ్మా – పోయిరావమ్మా.. మళ్లీ ఏడాదಿಗೆ రావమ్మా” అంటూ కన్నీటిపర్యంతమవుతూ గౌరమ్మను గంగమ్మ ఒడికి సాగనంపుతారు. మహిళల భక్తి గీతాలు, మంగళహారతుల నడుమ బతుకమ్మలను నీటిలో నిమజ్జనం చేస్తారు.
సద్దుల పంచుకోవడం – ఐక్యతకు ప్రతీక
నిమజ్జన కార్యక్రమం పూర్తయిన వెంటనే, తాము ప్రత్యేకంగా తయారు చేసి తెచ్చిన రకరకాల సద్దులను (నైవేద్యాలను) గౌరమ్మకు భక్తితో సమర్పిస్తారు. ఆ తర్వాత కుటుంబ సభ్యులు, బంధువులు, మిత్రులందరూ కలిసి ఆ ప్రసాదాలను ఒకరికొకరు పంచుకుంటారు. ఈ ఆచారం సమాజంలో ఐక్యతను, ఆప్యాయతను, పరస్పర బంధాలను మరింత గట్టిపరుస్తుంది.
Read aslo:

