ట్రంప్ శాంతి మంత్రంపై రిపబ్లికన్ల తిరుగుబాటు.. 60 రోజుల కాల్పుల విరమణ విపత్తేనా?

Donald Trump Threatens Oman: మధ్యప్రాచ్యంలో యుద్ధ మేఘాలు సరికొత్త గరిష్ట స్థాయికి చేరుకున్నాయి. ప్రపంచ చమురు, ఇంధన రవాణాకు అత్యంత కీలకమైన హార్ముజ్ జలసంధిని తిరిగి తెరిపించేందుకు అమెరికా సర్వశక్తులూ ఒడ్డుతోంది.

ఇరాన్‌పై అమెరికా – ఇజ్రాయెల్ సంయుక్తంగా చేపట్టిన సైనిక చర్యల నేపథ్యంలో.. గత ఫిబ్రవరి నెలాఖరు నుండి ఇరాన్ ఈ కీలకమైన జలమార్గాన్ని దాదాపుగా మూసివేసింది. ప్రపంచవ్యాప్త చమురు సరఫరాలో ఐదో వంతు (20%) ఈ మార్గం గుండానే సాగుతుండటంతో, దీని దిగ్బంధం వల్ల అంతర్జాతీయంగా తీవ్రమైన ఇంధన సంక్షోభం తలెత్తింది. ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ మందగించే ప్రమాదం ఏర్పడటంతో అన్ని దేశాల్లోనూ ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.

ఇరాన్ – ఒమన్ రహస్య చర్చలు: అమెరికా ఆగ్రహం

ఈ ఉత్కంఠభరిత వాతావరణంలో.. జలసంధి గుండా ప్రయాణించే ఓడలపై సంయుక్తంగా సుంకం (Toll/Tariff) విధించేందుకు ఇరాన్, ఒమన్ దేశాల మధ్య రహస్య చర్చలు జరుగుతున్నట్లు వార్తలు వచ్చాయి. అమెరికాకు సుదీర్ఘకాలంగా మిత్రదేశంగా, ప్రాంతీయ మధ్యవర్తిగా ఉన్న ఒమన్‌ను తమ వైపు తిప్పుకుని, ఈ సుంకాల వసూలు యంత్రాంగానికి మద్దతు ఇచ్చేలా ఒప్పించాలని టెహ్రాన్ ప్రయత్నిస్తోందని అసోసియేటెడ్ ప్రెస్ (AP) ఇటీవల నివేదించింది. ఈ పరిణామం వాషింగ్టన్‌కు తీవ్ర ఆగ్రహాన్ని తెప్పించింది.

హార్ముజ్ ఎవరి సొత్తూ కాదు.. ఒమన్‌కు ట్రంప్ క్షిపణి హెచ్చరిక:

ఈ నేపథ్యంలో నిర్వహించిన క్యాబినెట్ సమావేశంలో అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ అత్యంత కఠినమైన వ్యాఖ్యలు చేశారు. హార్ముజ్ జలసంధి అనేది పూర్తిగా అంతర్జాతీయ జలాల్లో భాగమని, దానిపై ఎవరికీ ఏకపక్ష నియంత్రణ ఉండే ప్రసక్తే లేదని ఆయన స్పష్టం చేశారు.

“జలసంధి ప్రపంచ దేశాలన్నింటికీ అందుబాటులో ఉండబోతోంది. దీనిని ఎవరూ తమ ఆధీనంలోకి తీసుకోలేరు. అమెరికా సైన్యం ఈ ప్రాంతాన్ని నిరంతరం పర్యవేక్షిస్తుంది.” - డొనాల్డ్ ట్రంప్, అమెరికా అధ్యక్షుడు

అయితే, ఒమన్ దేశం ఇరాన్‌తో చేతులు కలపడంపై ట్రంప్ అసాధారణ రీతిలో స్పందించారు. ఒమన్ గనుక అంతర్జాతీయ నిబంధనల ప్రకారం మర్యాదగా ప్రవర్తించకపోతే (Behave చేయకపోతే), ఆ దేశాన్ని క్షిపణులతో పేల్చివేయడానికి (Blow up) కూడా వెనకాడబోమని ఆయన తీవ్ర హెచ్చరికలు జారీ చేశారు. ఒమన్‌కు తమ బలం ఏంటో తెలుసని, వారు లొంగి ఉంటే క్షేమంగానే ఉంటారని వ్యాఖ్యానించారు.

నవంబర్ ఎన్నికల కోసం ఇరాన్ టైంపాస్ వ్యూహం

మరోవైపు, ఇరాన్‌తో ఒక శాంతి ఒప్పందాన్ని కుదుర్చుకోవడానికి ఇటీవలి వారాల్లో ట్రంప్ ప్రభుత్వం చేసిన ప్రయత్నాలు ఇంకా ఆశించిన ఫలితాలను ఇవ్వలేదు. బుధవారం నాటి సమావేశంలో ట్రంప్ నేరుగా ఇరాన్‌పై వ్యూహాత్మక ఆరోపణలు చేశారు. అమెరికాలో రాబోయే నవంబర్ మధ్యంతర ఎన్నికల (Midterm Elections) వరకు ఎలాగైనా సమయాన్ని వృధా చేయాలని, ఒప్పందాన్ని ఆలస్యం చేస్తూ “నా కోసం వేచి చూడాలని” ఇరాన్ ప్లాన్ చేస్తోందని ఆయన విమర్శించారు. అయితే తనకు మధ్యంతర ఎన్నికల గురించి పట్టింపు లేదని, ఇరాన్ ప్రస్తుతం ఆర్థికంగా కుదేలై తీవ్ర ఒత్తిడిలో ఉందని ట్రంప్ పేర్కొన్నారు.

Donald Trump Threatens Oman:ట్రంప్ శాంతి మంత్రాన్ని తప్పుబడుతున్న రిపబ్లికన్ ‘వార్ హాక్స్’

ఇదే సమయంలో, అమెరికా అంతర్గత రాజకీయాల్లోనూ ఈ యుద్ధ వ్యూహంపై భిన్నాభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. వారాంతంలో ఇరాన్‌తో ఒక మైత్రి ఒప్పందం (60 రోజుల తాత్కాలిక కాల్పుల విరమణ ప్రతిపాదన) అంచున ఉన్నామని ట్రంప్ సంకేతాలు ఇవ్వడం రిపబ్లికన్ పార్టీలోని కఠిన నిర్ణయాలు కోరుకునే యుద్ధోన్మాద నాయకులకు (War Hawks) నచ్చలేదు. ముఖ్యంగా సెనేట్ సాయుధ సేవల కమిటీ అధ్యక్షుడైన రోజర్ వికర్ (Roger Wicker) సోషల్ మీడియా ద్వారా తన అసంతృప్తిని బహిర్గతం చేశారు. ఈ తాత్కాలిక కాల్పుల విరమణ ప్రతిపాదన ఒక పెద్ద విపత్తుగా మారుతుందని ఆయన హెచ్చరించారు. అమెరికా సైన్యం చేపట్టిన “ఆపరేషన్ ఎపిక్ ఫ్యూరీ” (Operation Epic Fury) ద్వారా ఇప్పటివరకు సాధించిన సైనిక విజయాలన్నీ ఈ విరామం వల్ల బూడిదలో పోసిన పన్నీరవుతాయని, శత్రువుకు కోలుకునే అవకాశం ఇచ్చినట్లవుతుందని ఆయన ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. ఇరాన్ సైనిక సామర్థ్యాలను పూర్తిగా తుడిచిపెట్టే వరకు వెనకడుగు వేయకూడదని వికర్ డిమాండ్ చేశారు.