The Venezuela Tragedy : ప్రకృతి వైపరీత్యాలు దేశాల రాజకీయాలను, ఆర్ధిక వ్యవ స్థలను పరిగణనలోకి తీసుకోవు. కానీ ఒక దేశం ఇప్ప టికే సంక్షోభంలో ఉన్నప్పుడు సంభవించే విపత్తు విధ్వంసం అనేక రెట్లు పెరుగుతుంది.
ల్యాటిన్ అమెరికా దేశమైన వెని జువాలాలో తాజాగా సంభవించిన వరుస భారీభూకంపాలు దీనికి ప్రత్యక్ష ఉదాహరణ. రాజకీయ అస్థిరత, తీవ్ర ఆర్థిక సంక్షోభం, అంతర్జాతీయ ఆంక్షలు, బలహీనమైన మౌలిక వసతులతో ఇప్పటికే అల్లాడుతున్న వెనిజులాను ప్రకృతి మరోసారి మోకాళ్లపై కూర్చోబెట్టింది. వేలాది భవనాలు నేలమట్టమవగా, వందలాది ప్రాణాలు కోల్పోయాయి. గల్లం తైన వారి సంఖ్య వేలల్లో ఉండటంతో మరణాల సంఖ్య మరింత పెరిగే అవకాశం ఉందని అధికారులు భావిస్తున్నారు. విదేశీ సహాయక బృందాలు రంగంలోకి దిగినా, శిథి లాల కింద చిక్కుకున్నవారిని రక్షించేందుకు సమయంతో పోటీపడాల్సిన పరిస్థితి నెలకొంది. అయితే ఈ విపత్తు కేవలం ప్రకృతి సృష్టించిన విధ్వంసం మాత్రమే కాదు. బలహీనమైన నిర్మాణ వ్యవస్థలు, దీర్ఘకాలిక ఆర్థిక సంక్షో భం, ప్రణాళికా లోపాలు కలిసి ఒక సహజ విపత్తునుమహా మానవీయ విషాదంగా మార్చాయి. అందుకే వెనిజులా విషాదాన్ని కేవలం ఒక భూకంపంగా కాకుండా, ప్రకృతివ్యవస్థల వైఫల్యం కలగలిసిన సంక్షోభంగా చూడాల్సిన అవసరం ఉంది. ఈ విపత్తు సాధారణ భూకంపం కాదు.
The Venezuela Tragedy
The Venezuela Tragedy : సేస్మిక్ డబ్లెట్
భూకంప శాస్త్రంలో ‘సేస్మిక్ డబ్లెట్గా పిలిచే అత్యంత అరు దైన సంఘటన, మొదట సంభవించిన భారీ ప్రకంపనతో బలహీనపడిన భవనాలను, కొద్ది సెకన్ల వ్యవధిలో వచ్చిన రెండో భారీ భూకంపం పూర్తిగా కూల్చివేసింది. సాధారణం గా ప్రధాన భూకంపం తర్వాత వచ్చే ప్రకంపనలు తక్కువ తీవ్రతతో ఉంటాయి. కానీ ఇక్కడ దాదాపు సమాన తీవ్రత తో రెండు భారీ భూకంపాలు సంభవించడం వల్లవిధ్వంసం అనూహ్యంగా పెరిగింది. ఇటువంటి సంఘటనలు ప్రపం చంలో చాలా అరుదుగా మాత్రమే నమోదవుతాయి. వెని జులా భౌగోళికంగా కరీబియన్ టెక్టోనిక్ ప్లేట్, దక్షిణఅమెరికా టెక్టోనిక్ ప్లేట్ల సరిహద్దులో ఉంది. ఈ రెండు ఫలకాలు పరస్పరం రుద్దుకుంటూ కదలడం వల్ల భూమి అంతర్భాగం లో అపారమైన ఒత్తిడి పేరుకుపోతుంది. ఆ ఒత్తిడి ఒక్క సారిగా విడుదలైనప్పుడు భూకంపాలు సంభవిస్తాయి. వెని జులా గుండా విస్తరించిన బొకొనో ఫాల్ట్ వ్యవస్థ ఈ ప్రాం తంలోని ప్రధాన భూకంపాలకు కారణమవుతోంది. ఈసారి భూకంపాలు తక్కువ లోతులో సంభవించడం వల్ల ప్రకం పనల శక్తి నేరుగా ఉపరితలానికి చేరి విధ్వంసాన్ని మరింత పెంచింది. ఈ విపత్తులో శాస్త్రవేత్తలు మరో కీలక అంశాన్ని గుర్తించారు. దానినే ‘రెజోనెన్స్’ అంటారు. ప్రతి భవనానికీ ఒక సహజ కంపన వేగం ఉంటుంది. భూకంప తరంగాల కంపన వేగం అదే స్థాయిలో ఉన్నప్పుడు భవనం ఊగిసలా ట ఒక్కసారిగా పెరిగి నిర్మాణం క్షణాల్లో కూలిపోతుంది. వెనిజులాలోని అనేక పాత భవనాలు భూకంప నిరోధక ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా నిర్మించబడకపోవడంతో ఈ ప్రభావం మరింత తీవ్రంగా కనిపించింది.
విపత్తు నిర్వహణ వ్యవస్థల ఆధునికీకరణ
మొదటి ప్రకం పనతో పగుళ్లు ఏర్పడిన నిర్మాణాలు, రెండో ప్రకంపనను తట్టుకోలేక శిథిలాలుగా మారాయి. వెనిజులాకుభూకంపాలు కొత్తవి కావు. 1812లో సంభవించిన భారీ భూకంపం వేలాది మందిని బలితీసుకోగా, 1967లో కారకాస్ను వణి కించిన మరో భూకంపం కూడా భారీ ప్రాణనష్టం కలిగిం చింది. అయినప్పటికీ గత కొన్నిదశాబ్దాలుగా ఆర్థిక సంక్షోభం కారణంగా భూకంప నిరోధక నిర్మాణ ప్రమాణాల అమలు, పాత భవనాల బలోపేతం, విపత్తు నిర్వహణ వ్యవస్థల ఆధునికీకరణ వంటి చర్యలు ఆశించిన స్థాయిలో జరగ లేదు. భౌగోళికంగా అత్యంత ప్రమాద ప్రాంతంలో ఉన్న ప్పటికీ, భూకంప ప్రమాదాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకొని దీర్ఘ కాలిక పట్టణ ప్రణాళికలను అమలు చేయడంలో వెనిజులా విఫలమైంది. ఈ నిర్లక్ష్యమే తాజా విపత్తులో మరింత భారీ మూల్యం చెల్లించుకునేలా చేసింది. భూకంపం సంభవించిన సమయంలోనే వెనిజులా తీవ్ర ఆర్ధిక సంక్షోభాన్ని ఎదుర్కొం టోంది. ద్రవ్యోల్బణం, విదేశీ మారక నిల్వల కొరత, ఆరోగ్య రంగంలో పెట్టుబడుల లోపం కారణంగా అత్యవసర సేవలు తీవ్ర ఒత్తిడికి గురయ్యాయి. ప్రభుత్వ ఆదాయానికి ప్రధాన ఆధారమైన చమురు రంగం గత కొన్నేళ్లుగా క్షీణిం చడంతో విపత్తు నిర్వహణకు అవసరమైన పెట్టుబడులు కూడా గణనీయంగా తగ్గి పోయాయి. అనేక ప్రాంతాల్లో విద్యుత్ సరఫరా, కమ్యూనికేషన్ వ్యవస్థలు దెబ్బతిన్నాయి. భారీ యంత్రాలు, రక్షణ పరికరాలు, శిక్షణ పొందిన సిబ్బంది కొరత కారణంగా మొదటి 72 గంటల్లో సహాయక చర్యలు ఆశించిన వేగంతో సాగలేకపోయాయి. దీంతో స్థానిక ప్రజలే తమ చేతులతో శిథిలాలను తొలగిస్తూ బాధితులను కాపా డేందుకు ప్రయత్నించిన హృదయవిదారక దృశ్యాలు ప్రపం చాన్ని కదిలించాయి.
The Venezuela Tragedy
అంతర్జాతీయ సహకారం అత్యవసరం
వెనిజులాపై అమల్లో ఉన్న అంతర్జా తీయ ఆంక్షలు, రాజకీయ విభేదాలు సహాయక చర్యలపై పరోక్ష ప్రభావంచూపే అవకాశం ఉందని విశ్లేషకులు పేర్కొం టున్నారు. అయితే ప్రకృతి విపత్తులు రాజకీయ పక్షపాతాన్ని గుర్తించవు. అలాంటి సమయంలో మానవత్వానికే మొదటి ప్రాధాన్యం దక్కాలి. ఐక్యరాజ్యసమితి, అంతర్జాతీయ రెడ్ క్రాస్, విదేశీ ప్రభుత్వాలు, స్వచ్ఛంద సంస్థలు ఇప్పటికే సహాయక చర్యలు ప్రారంభించాయి. కానీ విపత్తు తీవ్రతను దృష్టిలో ఉంచుకుంటే మరింత సమన్వయంతో కూడిన అంతర్జాతీయ సహకారం అత్యవసరం. వెనిజులా విషాదం ప్రకృతి విపత్తులు ఎంత వినాశకరంమాత్రమే కాదు, బల హీనమైన పరిపాలన, నాసిరకం మౌలిక వసతులు, దీర్ఘకాలిక ఆర్ధిక సంక్షోభం వాటి ప్రభావాన్ని ఎంతగానో పెంచు తాయని కూడా గుర్తు చేస్తోంది. శాస్త్రీయ ప్రణాళిక, పటిష్ఠ మైన నిర్మాణ ప్రమాణాలు, సమర్థవంతమైన విపత్తు నిర్వ హణ, అంతర్జాతీయ సహకారం కలిసొస్తేనే ఇటువంటి విప త్తుల నుంచి ప్రాణనష్టాన్ని, ఆస్తినష్టాన్ని గణనీయంగా తగ్గిం చవచ్చు. ప్రకృతి విపత్తులు ఎప్పుడు, ఎక్కడ సంభవిస్తా యో మనిషి చెప్పలేడు. కానీ అవి మానవీయ విషాదాలుగా మారకుండా నిరోధించడం మాత్రం ప్రభుత్వాల చేతుల్లోనే ఉంటుంది. వెనిజులా ఇప్పుడు కేవలం శిథిలాలను తొలగిం చే దశలో లేదు, తన ఆర్ధిక వ్యవస్థను, మౌలిక వసతులను, ముఖ్యంగా ప్రజల విశ్వాసాన్ని తిరిగి నిర్మించుకో వాల్సిన చారిత్రక మలుపు వద్ద నిలిచింది. ప్రకృతి హెచ్చరికలను నిర్లక్ష్యం చేసినా మూల్యం ఎప్పుడూ ప్రాణాలతోనే చెల్లించాల్సి వస్తుంది. వెనిజులా విషాదం ప్రపంచానికి చెబుతున్న అతిపెద్ద పాఠం ఇదే.
-డివిబి శ్రీహరిన్
Read hindi news : hindi.vaartha.com
Epaper : epaper.vaartha.com