NESCO World Heritage : భారత్‌ చారిత్రక, సాంస్కృతిక వారసత్వానికి అంతర్జాతీయ గుర్తింపు మరింత పెరిగింది. మధ్యప్రదేశ్‌కు చెందిన బాగ్ గుహ చిత్రాలు, చంబల్ లోయలోని దేవాలయాల సమూహం, ఉదయగిరి గుహలు, గిన్నోర్‌గఢ్ కోటతో పాటు మహాత్మా గాంధీ సత్యాగ్రహంతో ముడిపడిన భారత్‌-దక్షిణాఫ్రికా ప్రదేశాల సమూహం యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ తాత్కాలిక జాబితాలో చోటు దక్కించుకున్నాయి.
దీంతో ఈ జాబితాలో భారత్‌కు చెందిన ప్రదేశాల సంఖ్య 78కి చేరింది. ఒక చారిత్రక లేదా సాంస్కృతిక ప్రదేశాన్ని యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశంగా గుర్తించడానికి ముందుగా దాన్ని తాత్కాలిక జాబితాలో చేర్చడం ముఖ్యమైన దశ. అనంతరం సంబంధిత దేశం నామినేషన్, సంరక్షణ ప్రణాళిక, చారిత్రక ప్రాముఖ్యత వంటి అంశాలతో పూర్తి ప్రతిపాదనను సమర్పిస్తుంది. నిపుణుల పరిశీలన అనంతరం తుది ప్రపంచ వారసత్వ హోదాపై నిర్ణయం తీసుకుంటారు.
NESCO World Heritage
బాగ్ గుహ చిత్రాల ప్రత్యేకత
మధ్యప్రదేశ్‌లోని బాఘ్ ప్రాంతంలో ఉన్న బాగ్ గుహలు ప్రాచీన బౌద్ధ గుహా నిర్మాణాలకు, కుడ్య చిత్రాలకు ప్రసిద్ధి చెందాయి. గుప్తుల కాలానికి చెందిన ఈ చిత్రాల్లో అప్పటి కళా సంప్రదాయాలు, మతపరమైన అంశాలు, జీవన విధానాలకు సంబంధించిన కళాత్మక ప్రతిబింబాలు కనిపిస్తాయి. సహజ శిలా నిర్మాణం, గుహల నిర్మాణ శైలి ఈ ప్రాంతానికి ప్రత్యేక గుర్తింపును తీసుకొచ్చాయి. భోపాల్‌ సమీపంలోని రతపాని ప్రాంతంలో ఉన్న గిన్నోర్‌గఢ్ కోట గోండు పాలకుల చరిత్రతో ముడిపడి ఉంది. ఎత్తైన రాతి శిఖరంపై నిర్మించిన ఈ కోట మధ్యప్రదేశ్‌ గిరిజన రాజ్యాల చారిత్రక వారసత్వాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది. కోట ఉన్న భౌగోళిక ప్రాంతం, దాని నిర్మాణ లక్షణాలు దీనికి ప్రత్యేక ప్రాధాన్యాన్ని ఇస్తున్నాయి.
NESCO World Heritage : గాంధీ సత్యాగ్రహ వారసత్వానికి అంతర్జాతీయ గుర్తింపు
భారత్‌, దక్షిణాఫ్రికా సంయుక్తంగా ప్రతిపాదించిన మహాత్మా గాంధీ సత్యాగ్రహానికి సంబంధించిన ప్రదేశాల సమూహం కూడా తాత్కాలిక జాబితాలో చోటు దక్కించుకుంది. గాంధీ దక్షిణాఫ్రికాలో ఉన్న సమయంలో ఎదుర్కొన్న జాతి వివక్ష అనుభవాల నుంచి సత్యాగ్రహ భావన అభివృద్ధి చెందింది. అనంతరం అదే సిద్ధాంతాలు భారత స్వాతంత్ర్య ఉద్యమంలో కీలక పాత్ర పోషించాయి. ఈ అంతర్జాతీయ ప్రతిపాదనలో మొత్తం తొమ్మిది ప్రదేశాలు ఉన్నాయి. దక్షిణాఫ్రికాలోని పీటర్‌మారిట్జ్‌బర్గ్ స్టేషన్, ఫీనిక్స్ సెటిల్‌మెంట్‌తో పాటు భారత్‌లోని సబర్మతి ఆశ్రమం, మణి భవన్, హరిజన్ సేవక్ సంఘ్, సేవాగ్రామ్ ఆశ్రమం, ఆగాఖాన్ ప్యాలెస్, గాంధీ స్మృతి తదితర ప్రదేశాలు ఇందులో ఉన్నాయి. ఇవన్నీ కలిసి సత్యాగ్రహ ఆలోచన పరిణామాన్ని వివరిస్తున్నాయి. తాత్కాలిక జాబితాలో చోటు దక్కడం వల్ల ఈ ప్రదేశాలపై అంతర్జాతీయ స్థాయిలో ఆసక్తి పెరిగే అవకాశం ఉంది. భవిష్యత్తులో తుది ప్రపంచ వారసత్వ హోదా లభిస్తే పర్యాటకం, వారసత్వ పరిరక్షణ, పరిశోధన, స్థానిక ఆర్థిక కార్యకలాపాలకు మరింత ప్రోత్సాహం లభించే అవకాశం ఉంటుంది.
Read hindi news : hindi.vaartha.com
Epaper : epaper.vaartha.com