Share With Friends

ಮೊದಲಿಗೆ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು. "ಬುದ್ಧಿವಂತ ಉದ್ಯಾನವನ" ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟಿದ್ದ ಚೀನಾದ ಚಕ್ರವರ್ತಿಗೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮೂರು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಹವ್ಯಾಸವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಇತಿಹಾಸವು ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ನಡತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಚಕ್ರವರ್ತಿಯು ಈ ಉದ್ಯಾನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರೆ, ಇದನ್ನು ಪ್ರಪಂಚದ ಮೊದಲನೆಯ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು.

ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯವು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಮತ್ತು ಆವರಣ ಹಾಕಿರುವ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿ ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಉರಗಗಳು ಮುಂತಾದುವನ್ನು ಜನರು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಹಾಗೂ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿವೆ. ಅದ್ದರಿಂದ ಬಹಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಮನುಷ್ಯನು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಸಾಕು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು. ಕ್ರಮೇಣ ಕೆಲವು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಒಂದು ವಿಧವಾದ ಉದ್ಯೋಗವಾಯಿತು. ಹಸುಗಳನ್ನು ಸಾಕುವುದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾದ ಉದ್ಯೋಗವಾಯಿತು. ಕೆಲವರು ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಆಸ್ತಿಯಂತೆ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಬೇಟೆಯಾಡಲು ಮತ್ತು ಜೀವನೋಪಾಯ ನಡೆಸಲು ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಅನೇಕರು ತಮ್ಮ ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ :ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ (First Female Prime Minister) ಯಾರು..?

ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ 9ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿಯೇ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು ಇದ್ದುವು. ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ಕಲ್ಪನೆ ಆಧುನಿಕವಾದುದೇನಲ್ಲ ಎಂದು ಇದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಈಗ ಅಮೆರಿಕಾದ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಸ್ಯಾನ್ ಡಿಯೆಗೊ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯವು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವರಿಗೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಇಡುವುದು ಕುತೂಹಲಕರವಾದ ವಿಷಯ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಒಂದು ವಿಷಯವಾಗಿದ್ದರೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವರಿಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಬದುಕ ಬಯಸುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಪಂಜರದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಸೆರೆಯಲ್ಲಿಡುವುದು ಕ್ರೂರತನವೆನಿಸಿದೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಅಭಯಾರಣ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಪಂಜರದಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು ಸಹಿಸಲಾಗದ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮುಕ್ತವಾಗಿದ್ದು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿಯೂ ಇರುತ್ತವೆ.

ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಕುರಿತ ಮಹತ್ವದ ಸಂಗತಿಗಳು ಮತ್ತು ಮೊದಲುಗಳು :
*ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯವನ್ನು ಸುಮಾರು 3000 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಚೀನಾದ ಚಕ್ರವರ್ತಿಗಳು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದರು ಎಂದು ಇತಿಹಾಸ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
*ಪ್ರಾಚೀನ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ "ಬುದ್ಧಿವಂತ ಉದ್ಯಾನವನ" (Garden of Intelligence) ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿತ್ತು.
*ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ನಡವಳಿಕೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವುದು ಪ್ರಾಚೀನ ರಾಜರ ಹವ್ಯಾಸವಾಗಿತ್ತು.
*ಆಧುನಿಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ಆರಂಭ 18ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದೆ.
*ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯವೆಂದರೆ ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾದ Tiergarten Schönbrunn (1752).
*ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯವೆಂದರೆ Alipore Zoological Gardens. ಇದು 1876ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು.
*ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯವೆಂದರೆ Mysuru Zoo. ಇದು ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮೃಗಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.
*Mysuru Zoo ಅನ್ನು 1892ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಚಾಮರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಅವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
*ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಪರೂಪದ ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ಪಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
*ವಿಶ್ವ ಪ್ರಾಣಿ ದಿನವನ್ನು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 4ರಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
*ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು Central Zoo Authority ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
*ಭಾರತದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ Arignar Anna Zoological Park ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
*ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ "ಮೃಗಾಲಯ" ಅಥವಾ "ಜೀವಸಂಕುಲ ಉದ್ಯಾನ" ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.