शहर झोपेत असताना पुण्यातील फुलबाजारांमध्ये लगबग सुरू होते. गणेशोत्सवातील वाढती मागणी लक्षात घेऊन विक्रेते, कामगार आणि व्यापारी पहाटेपासून तयारीला लागतात.

पहाटेपासूनच झेंडू, गुलाब, शेवंती, कमळ यांसह विविध फुलांनी भरलेल्या टोपल्या आणि पोती बाजारात दाखल होऊ लागतात. काही वेळातच शांत असलेला परिसर रंगीबेरंगी आणि गजबजलेला दिसू लागतो. विक्रेते फुलांची वर्गवारी करतात, कामगार फुलांची ओझी वाहतात, तर हार बनविणारे कारागीर शेकडो फुले एकत्र गुंफण्यात व्यस्त असतात.

अनेक छोट्या विक्रेत्यांसाठी गणेशोत्सव हा केवळ धार्मिक उत्सव नसून उत्पन्नाची महत्त्वाची संधी असते. या काळात फुलांची मागणी वाढल्याने ग्राहकांची संख्या वाढते. त्यामुळे काही कुटुंबांना हंगामी उत्पन्नात मोठी मदत होते. मंदिर, घर किंवा गणपती मंडपाबाहेर विकला जाणारा प्रत्येक हार तयार करण्यासाठी एखाद्या विक्रेत्याने पहाटेपासून काम सुरू केलेले असते.

मात्र, गणेशोत्सवातील वाढत्या मागणीसोबत आव्हानेही असतात. मागणी आणि पुरवठ्यानुसार फुलांचे दर बदलतात. दिवसभर ताजा माल उपलब्ध ठेवणेही मोठे आव्हान असते. न विकलेली फुले काही काळानंतर खराब होऊन त्यांची किंमत कमी होते. त्यामुळे फुलांचा कचरा होण्याची समस्याही निर्माण होते.

दीर्घ कामाचे तास, फुलांची जड ओझी आणि अनिश्चित व्यवसाय असतानाही विक्रेत्यांमध्ये उत्साह दिसून येतो. गणेशोत्सवाचे आगमन म्हणजे त्यांच्यासाठी काही आठवड्यांची मेहनत; मात्र त्यासोबत चांगल्या कमाईची आशाही असते.

पुणेकर गणरायाच्या स्वागताची तयारी करत असताना हजारो फुले या उत्सवाचा भाग बनणार आहेत. मात्र या फुलांच्या सुगंधामागे, रंगामागे आणि सजावटीमागे अनेक कामगार आणि विक्रेत्यांचे कष्ट आहेत. उत्सवाची लगबग सुरू होण्यापूर्वीच हे हात शहरासाठी फुले आणण्याच्या कामाला लागलेले असतात.

आमच्यासाठी गणपती हा केवळ सण नाही, तर आशेचा हंगामही आहे. आम्ही सूर्योदयापूर्वी काम सुरू करतो आणि दिवसभर फुले विकतो. ही धावपळ थकवणारी असली तरी या काही आठवड्यांच्या कमाईमुळे आमच्या कुटुंबाला मोठी मदत होते.
-वेदांत पवार, फुलविक्रेता, मार्केट यार्ड

गणपतीच्या मूर्तींवर सजलेले सुंदर हार लोकांना दिसतात; मात्र त्यामागचे कष्ट क्वचितच दिसतात. आमची बोटे तासन्‌तास काम करत असतात. शहर जागे होईपर्यंत आम्ही शेकडो हार तयार केलेले असतात.
-मोहन शेलार, हार बनविणारे कारागीर, मार्केट यार्ड

Pune Ganeshotsav 2026 : अब की बार लाउडस्पीकर हद्दपार….

दरवर्षी आम्ही गणपतीसाठी फुले घेण्यासाठी येथे येतो. दर बदलत असले तरी फुलांशिवाय गणेशोत्सवाची कल्पना करता येत नाही. फुलांचा सुगंध, रंग आणि सजावट यामुळे उत्सवाला पूर्णत्व येते.
-हर्षल महाजन, ग्राहक, मार्केट यार्ड

आमच्या कुटुंबात पिढ्यान्‌पिढ्या फुलांचा व्यवसाय केला जात आहे. गणपती काही दिवसांसाठी येतो; मात्र आमच्यासाठी हा उत्सव आठवणी देऊन जातो. त्याचबरोबर पुढील काही महिने कुटुंबाचा खर्च भागविण्यासाठी पुरेशी कमाई होईल, अशी आशाही असते.
-तुकाराम जाधव, ज्येष्ठ फुलविक्रेता, मंडई