परंपरेला मान देत 'मेड इन इंडिया'कडे मोठं पाऊल
इटलीतील प्रसिद्ध लक्झरी फॅशन ब्रँड प्राडा च्या 'कोल्हापुरी चप्पल' प्रेरित सँडल्समुळे निर्माण झालेला वाद आता नव्या वळणावर आला आहे. सुरुवातीला सांस्कृतिक अपहरणाचा आरोप सहन करणाऱ्या प्राडाने आता भारतीय कारागिरांशी सहकार्य करण्याचा निर्णय घेतल्यामुळे हा विषय पुन्हा चर्चेत आला आहे.
मुळात, प्राडाने मिलानमधील फॅशन शोमध्ये सादर केलेल्या सँडल्स पारंपरिक कोल्हापुरी चप्पलसारख्या दिसत होत्या. मात्र त्या वेळी या डिझाइनचा भारतीय वारशाशी संबंध स्पष्टपणे मांडला गेला नव्हता. त्यामुळे भारतात मोठ्या प्रमाणात नाराजी व्यक्त झाली. अनेकांनी हा प्रकार भारतीय संस्कृतीचा योग्य सन्मान न करता त्याचा व्यावसायिक वापर केल्याचा आरोप केला.
पीडित कुटुंबीयांच्या अटकेने घाटकोपर अत्याचार प्रकरण तापले
'भारताला एका सहीवर तेल मिळतं, पाकिस्तानला नाही!'
अमेरिकेच्या नाकेबंदीनंतरही जहाजं पार करतायत होर्मुझ! कसे ते जाणून घ्या
कोल्हापुरी चप्पल ही महाराष्ट्र आणि कर्नाटकातील शेकडो वर्षांची परंपरा आहे. ही चप्पल पूर्णपणे हाताने तयार केली जाते आणि हजारो कारागिरांच्या उपजीविकेचा मुख्य आधार आहे. त्यामुळे या पारंपरिक कलेला योग्य श्रेय मिळणे अत्यंत महत्त्वाचे मानले जाते.
वाद वाढल्यानंतर प्राडाने आपली भूमिका बदलत या डिझाइनला भारतीय परंपरेची प्रेरणा असल्याचे मान्य केले. त्यानंतर कंपनीने परिस्थिती सुधारण्यासाठी महत्त्वाची पावले उचलली. प्राडा आता 'मेड इन इंडिया' या संकल्पनेखाली भारतीय कारागिरांबरोबर मिळून सँडल्स तयार करणार आहे.
या प्रकल्पाअंतर्गत महाराष्ट्र आणि कर्नाटकातील कारागिरांना थेट काम दिले जाणार आहे. या सँडल्सची किंमत आंतरराष्ट्रीय बाजारात सुमारे ७५० ते ८०० युरो (₹८०,००० पेक्षा जास्त) ठेवली जाणार असून त्या जागतिक स्तरावर मर्यादित प्रमाणात विकल्या जातील.
यासोबतच प्राडाने तीन वर्षांचा प्रशिक्षण कार्यक्रमही जाहीर केला आहे. या अंतर्गत सुमारे १८० भारतीय कारागिरांना आधुनिक डिझाइन, तंत्रज्ञान आणि जागतिक बाजारपेठेची माहिती दिली जाणार आहे. काही कारागिरांना इटलीमध्ये प्रशिक्षणाची संधीही मिळणार आहे.
एकूणच, सुरुवातीला वाद निर्माण करणारा हा विषय आता सहकार्य आणि संधीमध्ये बदलताना दिसत आहे. या उपक्रमामुळे भारतीय कारागिरांना जागतिक ओळख मिळू शकते आणि त्यांच्या कलेला योग्य मान्यता मिळण्याची शक्यता वाढली आहे. मात्र, या घटनेतून एक महत्त्वाचा धडा समोर येतो—जागतिक ब्रँड्सनी स्थानिक संस्कृतीचा आदर राखून आणि योग्य श्रेय देऊनच अशा परंपरांचा वापर करणे आवश्यक आहे.