भूराजकीय तणावामुळे दरात तेजी
आज २ मार्च २०२६ रोजी देशांतर्गत आणि आंतरराष्ट्रीय बाजारात सोने आणि चांदीच्या दरात मोठी वाढ नोंदवली गेली. मध्यपूर्वेतील वाढत्या तणावामुळे गुंतवणूकदार सुरक्षित पर्यायांकडे वळले असून त्याचा थेट परिणाम मौल्यवान धातूंवर दिसून आला आहे.
सुरक्षित गुंतवणूक म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या सोन्या-चांदीची मागणी अचानक वाढल्याने दर झपाट्याने वर गेले. देशांतर्गत बाजारात मल्टिकमोडिटी एक्सचेंज ऑफ इंडिया (एमसीएक्स) वर सोन्याच्या एप्रिल वायदा कराराचा भाव सुमारे ₹१,६७,००० प्रति १० ग्रॅमच्या पुढे गेला. एका सत्रातच सुमारे ३ टक्क्यांहून अधिक वाढ नोंदवली गेली. चांदीच्या दरातही मोठी उसळी दिसून आली असून चांदीचा भाव सुमारे ₹२,९०,००० प्रति किलोच्या आसपास पोहोचला. चांदीतही सुमारे ३ टक्क्यांची वाढ झाली आहे.
इराण संकटातही भारतात तात्काळ तेलटंचाई नाही
नूर खान एअरबेससह पाकिस्तानमधील प्रमुख लष्करी तळांवर अफगाणिस्तानचा हल्ला
चीनकडून अमेरिका-इस्रायलच्या इराणवरील हल्ल्यांचा तीव्र निषेध
आंतरराष्ट्रीय बाजारातही हाच कल दिसून आला. न्यूयॉर्क कमॉडिटी एक्सचेंज (कोमेक्स) वर सोन्याचा भाव सुमारे ५,३४५ डॉलर्स प्रति औंसपर्यंत वाढला, तर चांदी ९४ डॉलर्स प्रति औंसच्या पुढे गेली. जागतिक पातळीवर अनिश्चितता वाढली की गुंतवणूकदार शेअर बाजारातील जोखीम टाळून सोन्या-चांदीसारख्या सुरक्षित मालमत्तेकडे वळतात, हेच चित्र सध्या दिसत आहे.
दरवाढीचा परिणाम सोन्या-चांदीशी संबंधित गुंतवणूक योजनांवरही झाला आहे. विविध सोन्या-चांदी ईटीएफमध्ये ५ ते ७ टक्क्यांपर्यंत वाढ नोंदवली गेली. किरकोळ गुंतवणूकदारांपासून मोठ्या संस्थात्मक गुंतवणूकदारांपर्यंत सर्वांनी सुरक्षित पर्यायांचा शोध घेतल्यामुळे व्यवहारात वाढ झाली आहे.
विश्लेषकांच्या मते, सध्याची तेजी मुख्यत्वे भूराजकीय तणावामुळे आहे. जर हा तणाव दीर्घकाळ टिकला तर सोन्याचे दर आणखी वाढू शकतात. काही तज्ज्ञांच्या अंदाजानुसार, सोन्याने आधीच उच्चांक गाठल्याने अल्पकालीन नफा वसुलीची शक्यता नाकारता येत नाही. त्यामुळे गुंतवणूकदारांनी सावधगिरी बाळगून निर्णय घ्यावा, असा सल्ला दिला जात आहे.
देशातील विविध शहरांमध्ये स्थानिक कर आणि ज्वेलर्सचा मार्जिन यामुळे किरकोळ दरात थोडाफार फरक असू शकतो. मात्र एकूण बाजाराचा कल स्पष्टपणे तेजीकडे आहे. शेअर बाजारातील अस्थिरतेमुळे अनेकांनी आपला पैसा सोन्या-चांदीत वळवला असून त्यामुळे दरांना मजबूत आधार मिळाला आहे.
एकूणच, २ मार्च २०२६ रोजी सोन्या-चांदीच्या बाजारात मोठी तेजी पाहायला मिळाली. जागतिक घडामोडींचा थेट परिणाम भारतीय बाजारावर होत असल्याचे पुन्हा एकदा स्पष्ट झाले आहे. पुढील काही दिवसांमध्ये परिस्थिती कशी बदलते यावर दरांचा पुढील कल अवलंबून राहणार आहे.