ୟୁପିର ସୁଲତାନପୁରସ୍ଥିତ ଏକ କୁକୁଡ଼ା ଫାର୍ମରେ ବିବାହ ଶୋଭାଯାତ୍ରା ସମୟରେ ଉଚ୍ଚଶବ୍ଦରେ ଡିଜେ ସଙ୍ଗୀତ ପ୍ରଭାବରେ ୧୪୦ କୁକୁଡ଼ା ମରିଗଲେ। ଏହି ଘଟଣା ପଶୁପକ୍ଷୀ ଉପରେ ଶବ୍ଦ ପ୍ରଦୂଷଣର ପ୍ରଭାବ ବିଷୟକୁ ପୁଣି ଥରେ ଉଜ୍ଜୀବିତ କରିଛି।
ପୋଷ୍ଟମର୍ଟମ ରିପୋର୍ଟ ପାଇବା ପରେ ପୁଲିସ କହିଛି ଯେ କାନଫଟା ଡିଜେ ସାଉଣ୍ଡ ଶୁଣିବା ପରେ ପକ୍ଷୀମାନେ ହୃଦଘାତର ଶିକାର ହୋଇ ମରିଛନ୍ତି।
ସମାନ କଥାକୁ ଦୋହରାଇ, ପ୍ରାଣୀ ଚିକିତ୍ସା ସେବାର ମୁଖ୍ୟ ଏବଂ ଡିସିସି ପ୍ରାଣୀ ହସ୍ପିଟାଲର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଡକ୍ଟର ବିନୋଦ ଶର୍ମା କହିଛନ୍ତି, ପକ୍ଷୀମାନେ ହଠାତ୍ ପରିବେଶଗତ ବିଭ୍ରାଟ ପ୍ରତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ, ବିଶେଷ କରି ଯେତେବେଳେ ସୀମିତ ଫାର୍ମ ସେଟିଂସ୍ରେ ରଖାଯାଏ।
ହଁ, ଏହା ଚିକିତ୍ସା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ସମ୍ଭବ, ଡକ୍ଟର ଶର୍ମା କୁହନ୍ତି। 'ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର ସାଧାରଣତଃ ମଣିଷଙ୍କ ପରି ଶ୍ରବଣ ସମ୍ବେଦନଶୀଳତା ସୀମା ଥାଏ। ତଥାପି, ସେମାନଙ୍କର ଶରୀରର ଛୋଟ ଆକାର ଏବଂ ଅତ୍ୟଧିକ ମେଟାବୋଲିକ୍ ହାର ଯୋଗୁଁ, ସେମାନେ ତୀବ୍ର ଚାପ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ପାଇଁ ଅଧିକ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇପାରନ୍ତି।'
ସେ ଭାରତରେ ବିବାହ ଉତ୍ସବ ସମୟରେ ଉଚ୍ଚଶବ୍ଦରେ ଡିଜେ ସଙ୍ଗୀତ ସହିତ କୁକୁଡ଼ା ମୃତ୍ୟୁ ସମ୍ପର୍କିତ ଦଲିଲଭୁକ୍ତ ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରତି ଇଙ୍ଗିତ କରିଛନ୍ତି। "୨୦୨୧ ଏବଂ ୨୦୨୬ ଉଭୟରେ, ଫରେନସିକ୍ ପରୀକ୍ଷାରୁ ଜଣାପଡିଛି ଯେ କୁକୁଡ଼ାମାନେ ତୀବ୍ର ଶବ୍ଦ ସଂସ୍ପର୍ଶରୁ ତୀବ୍ର ଚାପ ଯୋଗୁଁ ହୃଦଘାତ ଯୋଗୁଁ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ'।
ଡକ୍ଟର ଶର୍ମାଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଉଚ୍ଚଶବ୍ଦ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହଠାତ୍ ଆଘାତ ଉତେଜକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ। "ଶରୀର ତୁରନ୍ତ 'ଲଢେଇ କିମ୍ବା ଉଡ଼ାଣ' ମୋଡରେ ପ୍ରବେଶ କରେ। ଏହା କର୍ଟିକୋଷ୍ଟେରନ୍ ଭଳି ଚାପ ହରମୋନର ବୃଦ୍ଧିକୁ ଟ୍ରିଗର କରେ, ହୃଦସ୍ପନ୍ଦନ ଏବଂ ରକ୍ତଚାପକୁ ତୀବ୍ର ଭାବରେ ବୃଦ୍ଧି କରେ। ଚରମ ପରିସ୍ଥିତିରେ, ଏହା ହୃଦସ୍ପନ୍ଦନ, ଆଘାତ କିମ୍ବା ହଠାତ୍ ଜୀବନ ଚାଲି ଯାଇପାରେ,' ସେ କହିଛନ୍ତି।
କୁକୁଡ଼ା ପକ୍ଷୀମାନେ କାହିଁକି ବିଶେଷ ଭାବରେ ଦୁର୍ବଳ? ପକ୍ଷୀମାନେ ସାଧାରଣତଃ ଉଚ୍ଚଶବ୍ଦଠାରୁ ଦୂରେଇ ଯିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି। କିନ୍ତୁ କୁକୁଡ଼ାଗୁଡ଼ିକ ଫାର୍ମ ଭିତରେ ଥିବାରୁ ପଳାୟନ ପାଇଁ ବାଟ ନଥିଲା। ଗୋଟିଏ ଆବଦ୍ଧ ପରିବେଶରେ ଥିବାରୁ ସେମାନେ ହୃଦଘାତର ଶିକାର ହେଲେ। କେବଳ କୁକୁଡ଼ା ନୁହନ୍ତି, ଚିଡ଼ିଆଖାନାରେ ରହିଥିବା ପଶୁପକ୍ଷୀଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ସମାନ ଦଶା।
କାନଫଟା ଚିକ୍ରାର ଶୁଣି ଫାର୍ମରେ ରହୁଥିବା କୁକୁଡ଼ାଗୁଡ଼ିକ ଶବ୍ଦଚାପରୁ ରକ୍ଷା ପାଇପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ତେଣୁ ମରିବା ଛଡ଼ା ବିକଳ୍ପ ନଥିଲା।
ଡକ୍ଟର ଶର୍ମାଙ୍କ ମତରେ "୧୨୦ ଡେସିବେଲରୁ ଅଧିକ ଶବ୍ଦ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ଶରୀରରେ ନାଜୁକ ଭିତର କାନ ଗଠନକୁ ଶାରୀରିକ ଭାବରେ କ୍ଷତି ପହଂଚାଇପାରେ, ଯେପରି ଏହା ମଣିଷରେ କରେ। କିନ୍ତୁ ନିମ୍ନ ସ୍ତରରେ ମଧ୍ୟ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ରହିବା ଦ୍ୱାରା ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଚାପ ଏବଂ ଶାରୀରିକ କ୍ଷତି ହୋଇପାରେ।'
ଉଚ୍ଚଶବ୍ଦ ପକ୍ଷୀଙ୍କ ଶରୀରକୁ କିପରି ପ୍ରଭାବିତ କରେ: ଡକ୍ଟର ଶର୍ମା କୁହନ୍ତି ଯେ ଉଚ୍ଚ-ଡେସିବେଲ ପରିବେଶରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ରହିବା ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ଉପାୟରେ ପ୍ରଭାବିତ କରେ:
ହର୍ମୋନାଲ୍ ବ୍ୟାଘାତ: "ନିରନ୍ତର ଚାପ କର୍ଟିକୋଷ୍ଟେରନ୍ ସ୍ତରକୁ ବୃଦ୍ଧି କରେ ଏବଂ ପ୍ରଜନନ ହରମୋନକୁ ମଧ୍ୟ ପରିବର୍ତନ କରିପାରେ," ସେ କୁହନ୍ତି। "ଏହା ବୃଦ୍ଧି, ପ୍ରଜନନ ଏବଂ ସାମଗ୍ରିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେ।'
ଶ୍ରବଣ କ୍ଷତି: ଡକ୍ଟର ଶର୍ମାଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଅଧ୍ୟୟନରୁ ଜଣାପଡିଛି ଯେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶବ୍ଦ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ରହିବା କକ୍ଲିଅର୍ କୋଷଗୁଡ଼ିକୁ କ୍ଷତି ପହଂଚାଇପାରେ ଏବଂ ଅସ୍ଥାୟୀ ଭାବରେ ଶ୍ରବଣ ଶକ୍ତିକୁ ବାଧା ଦେଇପାରେ। "ଯୁବ ଅଣ୍ଡାଦିଆ କୁକୁଡ଼ା ପ୍ରାୟତଃ ବ୍ରଏଲର୍ କୁକୁଡ଼ା ତୁଳନାରେ ଧ୍ୱନି ଆଘାତ ପାଇଁ ଅଧିକ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ହୁଅନ୍ତି,' ସେ ଉଲ୍ଲେଖ କରନ୍ତି।
ଦୁର୍ବଳ ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି ଏବଂ ଅଙ୍ଗ ଚାପ: "ଶବ୍ଦ ଚାପ ଆଂଟି ଅକ୍ସିଡାଂଟ୍ କ୍ଷମତା ଏବଂ ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତିକୁ ହ୍ରାସ କରିପାରେ, ଶରୀରରେ ପ୍ରଦାହ ବୃଦ୍ଧି କରିପାରେ," ଡକ୍ଟର ଶର୍ମା କୁହନ୍ତି। "ଆମେ ଯକୃତ ଏବଂ ବୃକକ୍ କାର୍ଯ୍ୟ ସହିତ ଜଡିତ ମାର୍କରରେ ଚାପ-ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପରିବର୍ତନ ମଧ୍ୟ ଦେଖୁ।'
ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୀବ୍ର ଶବ୍ଦ ଚାପର ସତର୍କତା ଲକ୍ଷଣ: ଡକ୍ଟର ଶର୍ମା କୁହନ୍ତି, ଚାଷୀମାନେ ପ୍ରାୟତଃ ଆଚରଣଗତ ପରିବର୍ତନ ମାଧ୍ୟମରେ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚାପ ଚିହ୍ନଟ କରିପାରିବେ।
"ଗମ୍ଭୀର ଶବ୍ଦର ସମ୍ମୁଖିନ ହେଉଥିବା ପକ୍ଷୀମାନେ ହଠାତ୍ ଏକାଠି ହୋଇପାରନ୍ତି, ଭୟଭୀତ ହୋଇପାରନ୍ତି, ନିଜକୁ ସଜାଇବା ବନ୍ଦ କରିପାରନ୍ତି କିମ୍ବା ଅସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବରେ ଆକ୍ରମଣାତ୍ମକ ହୋଇପାରନ୍ତି," ସେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରନ୍ତି। ବର୍ଦ୍ଧିତ ପର ଖୋଳ ଏବଂ ସେଡ୍ ଭିତରେ ବିଶୃଙ୍ଖଳିତ ଗତିବିଧି ମଧ୍ୟ ସାଧାରଣ ସତର୍କତା ଲକ୍ଷଣ।
ଛୋଟ ଛୁଆମାନେ କଷ୍ଟଦାୟକ ସ୍ୱର ନିର୍ଗତ କରିପାରନ୍ତି। "କମ୍ ଖାଦ୍ୟ ଗ୍ରହଣ, ଦୁର୍ବଳ ବୃଦ୍ଧି ହାର ଏବଂ ବୃଦ୍ଧି ଚାପ ହରମୋନ୍ ସ୍ତର ମଧ୍ୟ ପ୍ରମୁଖ ସୂଚକ ଯେ ପକ୍ଷୀମାନେ ଚାପରେ ଅଛନ୍ତି,' ସେ ଆହୁରି କହିଛନ୍ତି।
ଶବ୍ଦ କ'ଣ ସ୍ଥାୟୀ ଭାବରେ କୁକୁଡ଼ା ଚାଷକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରିବ?
ଡାକ୍ଟର ଶର୍ମାଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଶବ୍ଦ ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ସିଧାସଳଖ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରେ ନାହିଁ, ତଥାପି ଏହା କୃଷି ଉତ୍ପାଦନକୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ। "କୌତୁକପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିବେଶରୁ ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ ଚାପ ଅଣ୍ଡା ଉତ୍ପାଦନକୁ ହ୍ରାସ କରିପାରେ, ବୃଦ୍ଧିକୁ ଅଟକାଇପାରେ ଏବଂ ପ୍ରାକୃତିକ ନିଦ ଏବଂ ଖାଦ୍ୟ ଚକ୍ରକୁ ବାଧା ଦେଇପାରେ," ସେ କୁହନ୍ତି। "ମାରାତ୍ମକ କ୍ଷେତ୍ରରେ, ହଠାତ୍ ହୃଦ୍ରୋଗ ଆଘାତ ସହିତ ସର୍କାଡିଆନ୍ ତାଳର ବ୍ୟାଘାତ - ବିଶେଷକରି ବିଶ୍ରାମ ସମୟରେ - ମାରାତ୍ମକ ହୋଇପାରେ।'
ସେ ଆହୁରି କହିଛନ୍ତି ଯେ ପକ୍ଷୀ କଲ୍ୟାଣ ଏକ ସ୍ଥିର ଏବଂ ଶାନ୍ତ ପରିବେଶ ବଜାୟ ରଖିବା ସହିତ ଘନିଷ୍ଠ ଭାବରେ ଜଡିତ। "କୃଷକମାନେ ପ୍ରାୟତଃ ଖାଦ୍ୟ ଏବଂ ରୋଗ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦିଅନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଶବ୍ଦ ପ୍ରଦୂଷଣ ଭଳି ପରିବେଶଗତ ଚାପ ମଧ୍ୟ ସମାନ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ,' ସେ କୁହନ୍ତି।