ਟਰੰਪ ਨੇ ਉੱਤਰੀ ਡਕੋਟਾ ਵਿੱਚ ਰੂਜ਼ਵੈਲਟ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸ਼ੀਅਲ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਦੇ ਉਦਘਾਟਨ ਸਮਾਰੋਹ ਦੌਰਾਨ ਚੀਨੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਨਾਮਾ ਨਹਿਰ ਦਾ ਕੰਟਰੋਲ ਚੀਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਜਾਣ ਦੇ ਖਦਸ਼ੇ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰੂਟ ਨੂੰ ਚੀਨ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸੌਂਪਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਬਿਲਕੁਲ ਗਲਤ ਸੀ।

ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਪਨਾਮਾ ਕੋਲ ਇਸ ਨਹਿਰ ਦਾ ਕੰਟਰੋਲ ਆਇਆ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਲੰਘਣ ਵਾਲੇ Shipments (ਜਹਾਜ਼ਾਂ) ਦੀਆਂ ਫੀਸਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਨਾਮਾ ਨੇ ਭਾਰੀ ਮਾਲੀਆ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਟਰੰਪ ਮੁਤਾਬਕ, ਨਹਿਰ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਣ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਓਨੀ ਹੀ ਰਹਿਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ Commercial Fees ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਗੁਣਾ ਤੱਕ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਆਰਥਿਕ ਬੋਝ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਹੁਣ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਆਰਥਿਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਦੇਵੇਗਾ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੀਆਂ Expansionist (ਵਿਸਤਾਰਵਾਦੀ) ਨੀਤੀਆਂ ਦਾ ਡਟ ਕੇ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰੇਗਾ।

ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਦੋਂ ਟਰੰਪ ਨੇ ਇਸ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਇੰਨਾ ਸਖ਼ਤ ਸਟੈਂਡ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਨਵਰੀ 2025 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਦੂਜੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਓਪਨਿੰਗ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚੀਨ ਨੂੰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਚੀਨ ਪਨਾਮਾ ਨਹਿਰ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਲੰਘਣ ਵਾਲੇ Global Shipping ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਮਨਮਾਨੇ ਰੇਟ ਵਸੂਲਣ ਦੀ ਫਿਰਾਕ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਅਮਰੀਕਾ ਇਸ ਦਾ ਕੰਟਰੋਲ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਜੋੜਿਆ ਕਿ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਰਗੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਸੰਭਾਲਿਆ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁਣ ਚੀਨ ਨਾਲ ਵੀ ਸਖ਼ਤ ਰਵੱਈਆ ਅਪਣਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।

ਕੀ ਹੈ ਪਨਾਮਾ ਨਹਿਰ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ International ਮਹੱਤਵ?

Panama Canal ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ Maritime Trade Routes (ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਪਾਰਕ ਰਸਤਿਆਂ) ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ 82 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬਾ Human-made (ਮਨੁੱਖ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ) ਜਲ ਮਾਰਗ ਹੈ, ਜੋ ਪਨਾਮਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਤੰਗ ਹਿੱਸੇ (Isthmus of Panama) ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਹਿਰ Atlantic Ocean (ਅਟਲਾਂਟਿਕ ਮਹਾਸਾਗਰ) ਅਤੇ Pacific Ocean (ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਸਾਗਰ) ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੋੜਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਵਪਾਰਕ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦਾ ਲੰਬਾ ਚੱਕਰ ਕੱਟਣ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਹਿਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ 1903 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ 1914 ਵਿੱਚ ਇਹ ਬਣ ਕੇ ਤਿਆਰ ਹੋਈ ਸੀ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਇਸ 'ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਪੂਰਾ ਕੰਟਰੋਲ ਰਿਹਾ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਧੀ ਤਹਿਤ ਇਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਪਨਾਮਾ ਦੇ ਸਥਾਨਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਵਪਾਰਕ ਅਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ (Infrastructure) ਸਬੰਧੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਕਾਰਨ, ਇਸ ਜਲ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ (USA) ਅਤੇ ਪਨਾਮਾ ਦੇ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, 2 ਜੁਲਾਈ:

Panama Canal (ਪਨਾਮਾ ਨਹਿਰ) ਦੇ ਕੰਟਰੋਲ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਚੀਨ ਵਿਚਕਾਰ Geo-political ਤਣਾਅ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਚੀਨ ਨੂੰ ਬੇਹੱਦ ਸਖ਼ਤ ਲਹਿਜੇ ਵਿੱਚ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦਿਆਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਨੂੰ ਇਸ ਰਣਨੀਤਕ ਜਲ ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨ ਦੇਣਗੇ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੀ ਹਰ ਅਜਿਹੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਕਾਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਉੱਤਰੀ ਡਕੋਟਾ ਵਿੱਚ ਰੂਜ਼ਵੈਲਟ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸ਼ੀਅਲ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਦੇ ਉਦਘਾਟਨ ਸਮਾਰੋਹ ਦੌਰਾਨ ਚੀਨੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਨਾਮਾ ਨਹਿਰ ਦਾ ਕੰਟਰੋਲ ਚੀਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਜਾਣ ਦੇ ਖਦਸ਼ੇ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰੂਟ ਨੂੰ ਚੀਨ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸੌਂਪਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਬਿਲਕੁਲ ਗਲਤ ਸੀ।

ਕੀ ਹੈ ਪਨਾਮਾ ਨਹਿਰ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ International ਮਹੱਤਵ?