• హోర్ముజ్ జలసంధే టార్గెట్
• యుద్ధం కష్టమే
• ఇక రాజీతంత్రమే
• ఒమన్‌. ఇరాన్ ఒప్పందం ఇరకాటం
• జలసంధిలో టెహ్రాన్ దే పెత్తనం

(ఆంద్రప్రభ, రియాద్)

ఇరాన్ పై యుద్ధంతో.. అమెరికా అధ్యక్షుడు ట్రంప్ కలలన్నీ చెదిరి పోయాయా? ఆయన అంచనాలన్నీ దెబ్బతిన్నాయా? ఇతర దేశాల అధినేతల్పి సైతం జజ సదవీత్యుచుల్ని చేయగలనని జబ్బలు చరిచిన అమెరికా అధ్యక్షుడు.. ఇప్పుడు ఎందుకు సతమతం అవుతున్నారు. హోర్ముజ్ జలసంధిపై పట్టు వద్దు.. కనీసం ఓడలు తిరిగే వీలు కల్పించమని గల్ఫ్ దేశాల మధ్యవర్తిత్వం ఎందుకు కోరారు. ఇరాన్ ను దెబ్బతీయలేని స్థితి.. మరో వైపు తన పదవికి ఎసరు దాపరించటంతో.. అమెరికా అధ్యక్షుడు ట్రంప్ నానా అవస్థలు పడుతున్నారంటే.. అబద్ధం కాదు..

Iran-Oman-Deal : మితిమీరిన అంచనా

వెనుజులపై కోవర్ట్ ఆపరేషన్ ,, అధ్యక్షుడుఏ మదురో దంపతుల అరెస్టుతో.. ప్రపంచ దేశాలను ఆత్మరక్షణ ఆలోచన రగిల్చిన అమెరికా.. కొన్ని వరాల వ్యవధిలోనే ఇజ్రాయెల్ లతో జతగా ఆపరేషన్ ఎథిక్ ఫ్యూరీతో. ఇరాన్ పై విరుచు పడ్డారు. ఇరాన్ సుప్రీంను మట్టుబెట్టాను. ఇంకేముందీ.. ఇరాన్ "షరతులు లేని లొంగుబాటు రుడీ అవుతోంది. ఆ దేశ నాయకుడి ఎంపికను తాను ఆమోదించడంతో ఈ యుద్ధం ముగుస్తుందని ట్రంప్ ప్రకటించారు. ఆయన అంచనాల్నీ తారుమారు అయ్యాయి అమెరికా అధ్యక్షుడిగా ట్రంప్ తిరిగి ఎన్నిక కష్టమని అమెరికా మీడియా తేల్చి చప్పేస్తోంది. నవంబర్‌లో జరగనున్న కీలక మధ్యంతర ఎన్నికలకు ముందు, అమెరికా ఓటర్లు 2:1 నిష్పత్తిలో వ్యతిరేకిస్తున్న ఈ సంఘర్షణ నుండి బయటపడే మార్గాన్ని కనుగొనాల్సిన ఒత్తిడిలో ట్రంప్ సతమతం అవుతున్నారు.
జూలైలో రెండు వారాల పాటు సాగిన దాడులతో సహా అమెరికా సైన్యం నెలల తరబడి చేసిన ప్రయత్నాలు ఏవీ ఆ జలసంధిపై ఇరాన్ పట్టును సడలించలేకపోయాయి. కొన్ని రకాల ఆయుధ నిల్వలు తగ్గిపోతున్నాయని అమెరికా కమాండర్లు జూలైలోనే ట్రంప్‌కు సూచించారు. అమెరికా సైన్యం తన వద్ద ఉన్న దాదాపు అన్ని సుదూర లక్ష్యాలను కచ్చితంగా ఛేదించగల క్షిపణులను వాడేసిందని సైన్యం ఏకరవు పెట్టింది.

Iran-Oman-Deal : హోర్ముజ్‌.. ఇరాన్ కే..

ఇరాన్-అమెరికా మధ్య యుద్ధాన్ని ముగించేందుకు ఇరాన్, ఒమన్‌ల మధ్య ప్రతిపాదిత ఒప్పందం ప్రకారం, హోర్ముజ్ జలసంధి ద్వారా గల్ఫ్‌లోకి ప్రవేశించే నౌకలపై టెహ్రాన్‌కు నియంత్రణ లభిస్తుందని, ఇది ఇరాన్‌కు అతిపెద్ద రాయితీ కావటం తథ్యం. ఈ ప్రతిపాదనపై అమెరికా నుండి తక్షణమే ఎలాంటి స్పందన రాలేదు. జలసంధిని తిరిగి తెరిచే ఒప్పందం త్వరలోనే కుదురుతుందని అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ చెబుతున్నప్పటికీ, ఇంధన సరఫరాల కోసం ప్రపంచంలోనే అత్యంత ప్రధాన వాణిజ్య మార్గం హోర్ముజ్ లో ప్రవేశాన్ని ఇరాన్ నియంత్రించడానికి తాము ఎప్పటికీ అంగీకరించబోమని అమెరికా అధికారులు పదేపదే నొక్కిచెప్పారు.
\
Iran-Oman-Deal : చర్చల్లో పురోగతి

ఈ ప్రాంతంలో జరుగుతున్న విస్తృత దౌత్య ప్రయత్నాల మధ్య, ఇరాన్ ఒమన్, తాము ఉత్తర , దక్షిణ మార్గాల ద్వారా నియంత్రించే ఈ జలసంధికి సంబంధించి ద్వైపాక్షిక చర్చలలో నిమగ్నమై ఉన్నాయి. ఈ చర్చలలో "గణనీయ పురోగతి" సాధించినట్లు ఇరాన్ నివేదించింది లోపలికి, బయటికి వెళ్లే ప్రయాణాలు రెండూ ఇరాన్ జలాల గుండానే సాగుతాయని పేర్కొంది.
అమెరికాకు అత్యంత సన్నిహిత ప్రాంతీయ మిత్రదేశాలను బెదిరించడం ద్వారా సైనిక చర్య వ్యయాన్ని పెంచాలని టెహ్రాన్ ప్రయత్నిస్తున్నందున, తమ భూభాగంపై అమెరికా జరిపే ఏ కొత్త దాడికైనా ఈ ప్రాంతమంతటా ఉన్న కీలక ఇంధన మౌలిక సదుపాయాలపై ప్రతీకారం తీర్చుకుంటామని గల్ఫ్ దేశాలను ఇరాన్ హెచ్చరిస్తోంది. ఇరాన్ హెచ్చరిక స్పష్టంగా ఉంది: ఇరాన్ మౌలిక సదుపాయాలను అమెరికా లక్ష్యంగా చేసుకుంటే, గల్ఫ్ ఇంధన కేంద్రాలు ఇతర ప్రాంతీయ లక్ష్యాలపై దాడి చేసి ప్రతీకారం తీర్చుకుంటామని" ఒక గల్ఫ్ వర్గం తెలిపింది. ఇరాన్, ఈ ప్రాంతంలోని అమెరికా మిత్రదేశాలపై క్షిపణులు డ్రోన్‌లతో ఎదురుదాడి చేస్తూనే ఉంది, అదే సమయంలో తన అనుమతి లేకుండా జలసంధి గుండా ప్రయాణిస్తున్న వాణిజ్య నౌకలను కూడా లక్ష్యంగా చేసుకుంటోంది.

Iran-Oman-Deal : జలసంధిలో ఇరాన్ పెత్తనం

"హోర్ముజ్‌పై ఒక రకమైన నియంత్రణకు సంబంధించి ఇప్పటికే ఒక ఒప్పందం కుదిరింది," అని ప్రాంతీయ వర్గాలు చెబుతున్నాయి."నియంత్రణ"ను ఎలా నిర్వహించాలో ఇంకా వివరాలు ఖరారు చేయాల్సి ఉందని, ఓడల తనిఖీలను ప్రాంతీయ దేశాలు పర్యవేక్షించాలని, అలాగే ఏవైనా రుసుముల చెల్లింపు స్వచ్ఛందంగా ఉండాలని గల్ఫ్ సంధానకర్తలు పట్టుబడుతున్నారని మరో ప్రాంతీయ
వర్గం తెలిపింది.

Iran-Oman-Deal : చర్చల్లో ఇదీ కీలకం

ఒక సీనియర్ ఇరాన్ అధికారి ప్రకారం, ఈ జలసంధిని ఉపయోగించే ఓడల నుండి వచ్చే సరుకుల ధరపై 5% నుండి 7% వరకు రుసుములు వసూలు చేయాలని ఇరాన్ కోరుతోంది. ఒమన్ సుమారు 3% రుసుముల గురించి చర్చిస్తుండగా, వాషింగ్టన్ మాత్రం ఎలాంటి రుసుములు వద్దని కోరుకుంటోంది. ఇప్పటికే చర్చల్లో ఉన్న ఒప్పంద పత్రం ప్రకారం, ఈ జలసంధి ద్వారా గల్ఫ్‌లోకి ప్రవేశించే ఓడలపై ఇరాన్‌కు నియంత్రణ ఉంటుందని, అయితే ఎదురు దిశలో ప్రయాణించే ఓడలపై ఇరాన్ పాత్ర ఏమిటనేది ప్రధాన వివాదాంశాలలో ఒకటిగా ఉందని ఆ సీనియర్ ఇరాన్ వర్గం తెలిపింది. ఇరాన్ ఉప విదేశాంగ మంత్రి కాజెమ్ గరీబాబాది, మాట్లాడుతూ, "వాణిజ్య నౌకలు రాకపోకలు సాగించే మార్గాలలో ఇరాన్ ప్రాదేశిక జలాల గుండా వెళ్లే విధంగా ఈ ఏర్పాటు రూపొందించింది. అని అన్నారు. ఒమన్‌తో చర్చలు "ప్రాథమిక అవగాహనలకు చేరుకున్నాయని" ఆయన తెలిపారు మరియు "ఈ పురోగతి తుదిరూపం దాల్చడానికి సిద్ధంగా ఉంది" అని జోడించారు. సైనిక చర్యలను తక్షణమే నిలిపివేయాలని నిర్దేశించే జూన్ మధ్యకాలపు అవగాహన ఒప్పందం ప్రకారం, తమ "బాధ్యతలను తిరిగి స్వీకరించడానికి పూర్తిగా సిద్ధంగా ఉన్నట్లు" సూచించే సందేశాలు అమెరికా నుండి తమకు అందాయని ఘరీబాబాది తెలిపారు. ఆ జలసంధిని తిరిగి తెరవడానికి ఇది ఒక షరతు అని ఆయన పేర్కొన్నారు, అదే సమయంలో ఇటీవలి రోజుల్లో అమెరికాతో ఎటువంటి చర్చలూ జరగలేదని స్పష్టం చేశారు.